Türkiye’den Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ne: GIJN’in Yeni Üyeleri Açıklandı!

GIJN, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu dokuz ülkeden 10 yeni üyeyi ağına kabul etti. Yeni üyeler arasında sürgünde faaliyetlerini sürdüren iki haber merkezi, çevre ve iklim krizine odaklanan araştırmacı gazetecilik kuruluşları ile organize suçlar ve insan hakları ihlalleri üzerine çalışan çeşitli kurumlar yer alıyor.

Küresel Araştırmacı Gazetecilik Ağı (GIJN), hesap verebilirliği güçlendirmeye yönelik bağımsız çalışmalarıyla öne çıkan 10 yeni üyesini duyurdu. Kâr amacı gütmeyen haber merkezleri ve araştırmacı gazeteciliği destekleyen kuruluşlardan oluşan yeni üyeler, dokuz farklı ülkeden geliyor.

Yeni üyeler arasında Afrika’dan üç kuruluş bulunuyor. Bunlardan biri, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nden GIJN’e kabul edilen ilk üye olma özelliğini taşıyor.

GIJN Yönetim Kurulu’nun oybirliğiyle onayladığı yeni üyeler arasında sürgünde çalışan haber merkezleri, çevresel tahribat ve iklim krizine odaklanan araştırmacı gazetecilik kuruluşları ile organize suçlar ve insan hakları ihlalleri üzerine çalışan ekipler yer alıyor. Üyelerin büyük bölümü, sınır ötesi araştırmalarda diğer haber merkezleriyle işbirliği yapıyor ve bulgularını ortak yayınlarla daha geniş kitlelere ulaştırıyor.

Bu yeni katılımlarla birlikte GIJN’in üye sayısı, 90’dan fazla ülkede faaliyet gösteren 266 kuruluşa ulaştı. Tüm üyelerin olduğu veritabanı için.

GIJN İcra Direktörü Emilia Díaz-Struck, yeni üyelerin katılımına ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

“Yeni üyelerimizi aramızda görmekten büyük mutluluk duyuyoruz. Gücün hesap verebilirliğini sağlama konusundaki kararlılıkları, özellikle içinde bulunduğumuz dönemde tüm GIJN topluluğu için ilham verici. Dünyanın dört bir yanındaki araştırmacı gazeteciler arasında yeni köprüler kurmayı sürdüreceğiz. İşbirliğine açık ve araştırmacı gazeteciliğe bağlı yeni üyelerin katılımı, ağımızı daha da güçlendiriyor.”

Yeni Üyeler

Abzas Media Europe (Azerbaycan)

Abzas Media Europe, yolsuzlukları, kamu gücünün kötüye kullanılmasını ve yönetişimdeki yapısal sorunları ortaya çıkarmayı amaçlayan bağımsız ve kâr amacı gütmeyen bir araştırmacı gazetecilik kuruluşu. 2016 yılında Azerbaycan’da kurulan kuruluş, son yıllarda gazetecilere yönelik baskılar nedeniyle çalışmalarını sürgünde yürütüyor. Belge incelemeleri, açık kaynak araştırmaları, veri analizi ve saha çalışmalarıyla hazırlanan araştırmaları kamu ihaleleri, yasa dışı finansal ağlar, çıkar çatışmaları ve kamu güveninin ihlali gibi konulara odaklanıyor. Çalışmalarını farklı formatlarda yayımlayan kuruluş, geniş bir izleyici kitlesine ulaşan You Tube kanalıyla da dikkat çekiyor.

REJI-RDC – Demokratik Kongo Cumhuriyeti Araştırmacı Gazeteciler Ağı (Demokratik Kongo Cumhuriyeti)

REJI-RDC, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde kamu yararına gazeteciliği güçlendirmek ve çatışmalardan etkilenen bölgelerde çalışan gazetecileri desteklemek amacıyla faaliyet gösteren bağımsız bir ağ. Gazetecilere eğitim ve mentorluk sağlayan kuruluş, eyaletler arası araştırmaları koordine ediyor ve araştırma süreçlerinden hukuki desteğe kadar uzanan kapsamlı bir destek mekanizması yürütüyor. Ağ, son olarak Ituri eyaletindeki medya kuruluşlarının kullanımına sunulan gazeteci güvenliği planının hazırlanmasına da öncülük etti.

Mada Masr Media (Mısır)

Kahire merkezli Mada Masr, Mısır ve Orta Doğu’da bağımsız gazeteciliğin önde gelen platformlarından biri. Arapça ve İngilizce yayın yapan kuruluş, güncel gelişmeleri yalnızca doğrulanmış bilgilerle değil aynı zamanda kapsamlı bir bağlam içinde sunmayı hedefliyor. Mada Masr, yenilikçi yayıncılık yöntemleriyle öne çıkarken genç gazetecilerin yetişmesine katkı sağlıyor ve sesi yeterince duyulmayan toplulukların hikâyelerine de yer veriyor.

Platform for Investigative Journalism Malawi (Malavi)

2019 yılında kurulan Platform for Investigative Journalism Malawi (PIJ), ülkede araştırmacı gazeteciliğin güçlenmesine katkı sunan bağımsız bir haber merkezi. Kuruluşun çalışmaları arasında devlet kurumları üzerindeki nüfuz girişimlerini ortaya çıkaran araştırmalar ve göçmen kaçakçılığına ilişkin kapsamlı multimedya projeleri bulunuyor. PIJ ayrıca gazetecilere hibe programları, eğitimler, burslar ve mesleki gelişim fırsatları sunuyor.

Context.ro (Romanya)

Context.ro, yolsuzluk, dolandırıcılık ve organize suçlara odaklanan bağımsız bir araştırmacı gazetecilik girişimi. Aynı zamanda Romanya’daki araştırmacı gazetecilik topluluğunu büyütmeyi ve genç gazetecileri desteklemeyi amaçlıyor. OCCRP ve ICIJ gibi uluslararası ağların üyesi olan kuruluş, sınır ötesi araştırmalara katkı sunarken dezenformasyonla mücadele çalışmalarında da aktif rol üstleniyor.

IStories Media (Rusya)

IStories, Rusya’yla bağlantılı kamu yararı konularını araştıran ödüllü bir bağımsız gazetecilik kuruluşu. Pulitzer ödüllü gazeteciler Roman Anin ve Olesya Shmagun tarafından 2020 yılında kurulan haber merkezi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından bağımsız medyaya yönelik baskılar nedeniyle çalışmalarını sürgünde sürdürüyor. Kuruluşun araştırmaları savaş suçlarından yolsuzluklara, güç istismarından gizli finansal ağlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. IStories, çalışmalarını sıklıkla uluslararası medya kuruluşları ve araştırmacı gazetecilik ağlarıyla birlikte yürütüyor.

Public Eye (İsviçre)

1968 yılında kurulan Public Eye, İsviçre şirketlerinin ve ekonomik aktörlerinin yurtdışındaki faaliyetlerini insan hakları ve kamu yararı perspektifiyle inceleyen kâr amacı gütmeyen bir kuruluş. Kuruluşun araştırmaları emtia ticaretinden pestisit kullanımına, ilaç sektöründen moda endüstrisindeki emek sömürüsüne kadar uzanıyor. Public Eye ayrıca araştırmacı gazetecilere yönelik stratejik davalarla mücadele amacıyla kurulan İsviçre SLAPP Karşıtı İttifakı’nın kurucu üyeleri arasında yer alıyor.

Ortak (Türkiye)

İstanbul merkezli Ortak, organize suçlar, çatışmalar, çevresel tahribat ve yolsuzluk gibi alanlarda hesap verebilirliği güçlendirmeyi amaçlayan bağımsız bir araştırmacı gazetecilik girişimidir. Geleneksel bir haber merkezinden çok iş birliğine dayalı bir araştırma platformu olarak faaliyet gösteren Ortak; editörleri, araştırmacı gazetecileri, veri gazetecilerini, görsel hikâye anlatıcılarını ve medya ortaklarını bir araya getirerek kamu yararına araştırmalar üretiyor. Kuruluş özellikle uzun soluklu, disiplinler arası çalışma gerektiren projelere odaklanıyor.

The Black Sea (Türkiye)

The Black Sea, Türkiye, Güneydoğu Avrupa ve çevre bölgelerde derinlikli araştırmalar ve anlatı gazeteciliği çalışmaları yürüten bağımsız ve kâr amacı gütmeyen bir platform. European Investigative Collaborations (EIC) ağının kurucu üyelerinden biri olan kuruluş, sınır ötesi araştırmalarda aktif rol oynuyor. Çalışmaları Der Spiegel, The Guardian, The New York Times, Correctiv ve Balkan Insight gibi yayınlarda da yer aldı.The Black Sea, Avrupa’nın doğal ve verimli arazilerinin yapılaşma nedeniyle hızla kaybedildiğini ortaya koyan “Green to Grey” araştırmasıyla 2026 Sigma Ödülü’nün kazananları arasında yer aldı. Daha önce de Malta Files araştırmasıyla uluslararası alanda ses getirmişti.

Watershed Investigations (Birleşik Krallık)

Watershed Investigations, küresel su krizine ilişkin yüksek etkili araştırmalar üreten ve bunları ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarıyla ortaklaşa yayımlayan bağımsız bir girişim. Kimyasal kirlilik, su kaynaklarının kötüye kullanımı, biyolojik çeşitlilik üzerindeki tehditler ve iklim değişikliğinin etkileri üzerine çalışan ekip saha haberciliğini veri gazeteciliği ve bilimsel analizlerle bir araya getiriyor. Araştırmaları BBC, The Times, The Guardian, Sky News ve Al Jazeera gibi kuruluşlarda yayımlandı.

Yazar Hakkında

Rowan Philp, GIJN’in küresel muhabiri ve etki editörüdür. Kariyeri boyunca dünyanın 20’den fazla ülkesinden haber yapan Philp, siyaset, yolsuzluk, çatışmalar ve uluslararası gelişmeler üzerine çalıştı. Daha önce Güney Afrika’nın Sunday Times gazetesinde baş muhabir olarak görev yaptı.