{"id":634010,"date":"2021-05-05T01:55:33","date_gmt":"2021-05-05T05:55:33","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=634010"},"modified":"2024-10-11T05:08:01","modified_gmt":"2024-10-11T09:08:01","slug":"bir-sonraki-arastirmaniz-icin-internet-arsivi-wayback-makinesini-kullanmanin-ipuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/bir-sonraki-arastirmaniz-icin-internet-arsivi-wayback-makinesini-kullanmanin-ipuclari\/","title":{"rendered":"Bir Sonraki Ara\u015ft\u0131rman\u0131z \u0130\u00e7in \u0130nternet Ar\u015fivi Wayback Makinesini Kullanman\u0131n \u0130pu\u00e7lar\u0131!"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/archive.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>\u0130nternet Ar\u015fivi<\/strong><\/a>\u00a0bu y\u0131l 25. y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyor. Ar\u015fiv mevcut k\u00fct\u00fcphanesinin tamam\u0131n\u0131 eri\u015fime a\u00e7t\u0131.\u00a0G\u00fcnde 1 milyardan fazla ar\u015fivlenmi\u015f URL\u2019si bulunan, t\u00fcm bunlar\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7an\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/web.archive.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wayback Machine<\/a>\u00a0<\/strong>\u00a0\u00f6enmli bir ara\u015ft\u0131rma kayna\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Gazetecilerin, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, teyit\u00e7ilerin, aktivistlerin ve genel halk\u0131n her g\u00fcn kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k \u00fccretsiz Wayback Machine\u2019e eri\u015fmesinin bir\u00e7ok yolu var.\u00a0Bizim hakk\u0131m\u0131zda<strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/archive.org\/about\/news-stories\/search\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">binlerce makale<\/a><\/strong>\u00a0yaz\u0131ld\u0131 veya hizmetlerimize at\u0131fta bulunuldu.\u00a0Asl\u0131nda, GIJN\u2019nin\u00a02020 i\u00e7in<strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/gijn.org\/2020\/12\/15\/my-favorite-tools-2020-top-investigative-journalists-tell-us-what-theyre-using\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">En Sevdi\u011fim Ara\u00e7lar<\/a>\u00a0<\/strong>serisinde de detaylar g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>Wayback Machine\u2019i denemek isteyenlere tavsiyeler listesi:<\/strong><\/p>\n<h4><strong>URL\u2019leri Ar\u015fivlemek<\/strong><\/h4>\n<p>Bir web sitesine at\u0131fta bulunan bir makale yay\u0131nlarsan\u0131z ve o sitenin sahipleri \u00f6nemli sayfalar\u0131 veya sitenin kendisini kald\u0131r\u0131rsa, ar\u015fivlenmemi\u015flerse sonsuza kadar kaybolabilirler.\u00a0Bunun sana olmas\u0131na izin vermeyebilirsin!<\/p>\n<p>Wayback Machine\u2019in<strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/save\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cSayfay\u0131 \u015eimdi Kaydet\u201d<\/a><\/strong>\u00a0hizmetiyle\u00a0kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan her g\u00fcn on milyonlarca URL ar\u015fivleniyor. Herkes URL\u2019leri g\u00f6nderebilir ve\u00a0<a href=\"https:\/\/archive.org\/account\/signup\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>\u00fccretsiz bir ar\u015fiv hesab\u0131yla oturum<\/strong><\/a> a\u00e7t\u0131ysan\u0131z, orijinal sayfada yakalamak istedi\u011finiz harici ba\u011flant\u0131lar olan t\u00fcm \u201cd\u0131\u015far\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131\u201d ar\u015fivlemeyi ve bu yakalama i\u015flemine ili\u015fkin genel bir rapora sahip olmay\u0131 da isteyebilirsiniz. Size e-postayle yollan\u0131yor. Bir di\u011fer kullan\u0131\u015fl\u0131 \u00f6zellik ise yakalanan URL&#8217;leri bir WACZ dosyas\u0131na indirebilmeniz ve kendi ara\u00e7lar\u0131n\u0131zla inceleyebilmeniz\/i\u015fleyebilmenizdir.<\/p>\n<p>Save Page Now \u00e7ok say\u0131da otomatik Twitter ar\u015fivlemesi yapabilir. \u00d6rne\u011fin, URL&#8217;sini girip ilgili se\u00e7ene\u011fi i\u015faretlerseniz, herhangi bir Twitter profilinden en son 3.200 Tweeti kolayca ar\u015fivleyebilirsiniz.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte teknik bilgi: Ar\u015fivlemek istedi\u011finiz URL\u2019lerin bir listesi varsa, bunlar\u0131 bir Google E-Tablosunun \u201cA s\u00fctununa\u201d ekleyin ve\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/archive.org\/services\/wayback-gsheets\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">burada<\/a>\u00a0<\/strong>bulabilece\u011finiz \u201cSayfay\u0131 \u015eimdi Kaydet\u201d Google E-Tablolar hizmeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6nderin.\u00a0URL daha \u00f6nce Wayback Machine taraf\u0131ndan ar\u015fivlenmi\u015fse, B, C ve D s\u00fctunlar\u0131 bir durum kodu, ar\u015fivlenmi\u015f URL ve bir bayrak ile doldurulacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir se\u00e7enek de tek bir URL\u2019yi \u201cspn@archive.org\u201d adresine e-posta g\u00f6ndermek ve konu sat\u0131r\u0131na \u201cyakalanan d\u0131\u015f ba\u011flant\u0131lar\u0131\u201d eklerseniz bunlar da korunur.\u00a0Yine, i\u015flem tamamland\u0131\u011f\u0131nda bir e-posta raporu alacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Son olarak, teknik a\u00e7\u0131dan daha yetkin olanlar i\u00e7in Wayback Machine,\u00a0mevcut yaz\u0131l\u0131m i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131za entegrasyona veya yeni uygulamalar olu\u015ftururken i\u015finizi otomatikle\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olacak\u00a0bir\u00a0<a href=\"https:\/\/docs.google.com\/document\/d\/19RJsRncGUw2qHqGGg9lqYZYf7KKXMDL1Mro5o1Qw6QI\/edit#heading=h.urqx2xttomuw\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>API veya programlama arabirimi<\/strong><\/a>\u00a0sa\u011flar.\u00a0Bunun bir \u00f6rne\u011fi, k\u00fcresel gazetecili\u011fi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m ve giri\u015fimler olu\u015fturan San Francisco merkezli k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen teknoloji \u015firketi Meedan\u2019\u0131n\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/medium.com\/meedan-updates\/at-risk-information-in-arabic-b1b71b6c0a2e\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201cKontrol\u201d hizmetini Wayback Machine ile<\/a>\u00a0<\/strong>nas\u0131l entegre etti\u011fidir\u00a0.<\/p>\n<h4><strong>Farkl\u0131 Ar\u015fivlenmi\u015f S\u00fcr\u00fcmlerdeki De\u011fi\u015fiklikleri Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131n<\/strong><\/h4>\n<p>Hi\u00e7 ayn\u0131 web sayfas\u0131n\u0131n iki versiyonu aras\u0131ndaki fark\u0131 ke\u015ffetmek ve g\u00f6stermek istediniz mi? Belki de bir \u015firketin veya bireyin sitelerini nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini veya sayfalar\u0131ndaki ifadeleri nas\u0131l uyarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek istersiniz?\u00a0Bunu \u201cDe\u011fi\u015fiklikler\u201d \u00f6zelli\u011fi ile yapabilirsiniz.<\/p>\n<p>Bunu denemek i\u00e7in, Wayback Machine\u2019in ana sayfas\u0131ndaki arama i\u015flevine ar\u015fivlenmi\u015f herhangi bir URL\u2019yi girin.\u00a0Ard\u0131ndan \u201cDe\u011fi\u015ftir\u201d se\u00e7ene\u011fini se\u00e7in.<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli tarih ve saatlerin ar\u015fivlenmi\u015f s\u00fcr\u00fcmlerinin bir listesi size g\u00f6sterilecektir;\u00a0bu de\u011fi\u015fiklikler, ar\u015fivlenmi\u015f bir URL\u2019den di\u011ferine de\u011fi\u015fiklik derecelerini temsil etmek i\u00e7in renk kodludur.<\/p>\n<p class=\"has-text-align-left\">Ard\u0131ndan, URL\u2019nin zaman damgal\u0131 herhangi iki s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7in ve bunlar, metin farkl\u0131l\u0131klar\u0131 mavi ve sar\u0131 metinle vurgulanarak yan yana olu\u015fturulacakt\u0131r.\u00a0Bu \u00f6zellik, bir<strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/medium.com\/meedan-updates\/at-risk-information-in-arabic-b1b71b6c0a2e\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0130ngiliz blog yazar\u0131 ve siyasi dan\u0131\u015fman\u0131n tarihi nas\u0131l yeniden yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/a>\u00a0<\/strong>g\u00f6stermek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131daki ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-356955\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine-1170x669.jpg\" alt=\"\" width=\"771\" height=\"441\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine-1170x669.jpg 1170w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine-336x192.jpg 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine-771x441.jpg 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine-768x439.jpg 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine-1536x879.jpg 1536w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Dominic-Cummings-stealth-blog-edits-via-Wayback-Machine.jpg 1573w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Wayback Machine\u2019in \u201cDe\u011fi\u015fiklikler\u201d \u00f6zelli\u011fi, \u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131n\u0131n eski ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Dominic Cummings\u2019in orijinal blog g\u00f6nderisine (solda) gizli eklemeler (mavi, sa\u011fda) nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.\u00a0Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/em><\/p>\n<h4><strong>Daha Derin Ar\u015fiv Aramalar\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>Anahtar kelimeler ve\/veya mim t\u00fcrleri kullanarak yakalanan herhangi bir URL&#8217;nin alt URL&#8217;lerini aramak i\u00e7in Wayback Machine&#8217;in<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/*\/https:\/\/agriculture.house.gov\/*\"> URL&#8217;ler se\u00e7ene\u011fini<\/a> kullanabilirsiniz. \u0130lgin\u00e7 yakalamalar\u0131 bulmak i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131 kolayca filtreleyebilir ve s\u0131ralayabilirsiniz.<\/p>\n<p>Belirli dosyalar ve web sitesi koleksiyonlar\u0131 m\u00fchendislerimiz taraf\u0131ndan indekslenmi\u015ftir ve <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/web.archive.org\/\">Wayback Machine<\/a> bunlar i\u00e7in tam metin arama aray\u00fcz\u00fc sunmaktad\u0131r. Wayback Machine ana sayfas\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki &#8220;Koleksiyon Arama&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6z at\u0131n. \u00d6ne \u00e7\u0131kanlar aras\u0131nda<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/web.archive.org\/poetry.com\/search\/Love\"> poetry.com<\/a>, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/web.archive.org\/russian-independent-media\/search\/War\">Russian Independent Media<\/a> gibi kay\u0131p web siteleri ve<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/web.archive.org\/pdf\/search\/San%20Francisco\"> 749 milyon PDF<\/a>&#8216;den olu\u015fan bir koleksiyon bulunmaktad\u0131r. Koleksiyonlar i\u00e7in mevcut hizmetleri g\u00f6rebilece\u011finiz bir ba\u015fka yer de <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/archive.org\/\">Internet Archive<\/a> ana sayfas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ar\u015fivlenmi\u015f materyallerin belirli koleksiyonlar\u0131n\u0131 indekslememizi isterseniz (\u00f6rne\u011fin \u00e7e\u015fitli URL kal\u0131plar\u0131n\u0131 e\u015fle\u015ftirerek) l\u00fctfen info@archive.org adresinden bize ula\u015f\u0131n.<\/p>\n<h4><strong>API\u2019leri Wayback Machine ile Kullanmak<\/strong><\/h4>\n<p>\u201cSayfay\u0131 \u015eimdi Kaydet\u201d hizmeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ar\u015fivlemeyi destekleyen bir API\u2019ye ek olarak, belirli URL\u2019lerin ar\u015fivlenip ar\u015fivlenmedi\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in Wayback Makinesini sorgulamak i\u00e7in kullan\u0131labilecek API\u2019ler de vard\u0131r.\u00a0Daha fazla bilgiye\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/archive.org\/help\/wayback_api.php\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">buradadan eri\u015febilirsiniz<\/a>\u00a0.<\/strong><\/p>\n<p>Hizmetlerinin \u00e7o\u011fu gibi, Wayback de API\u2019lerinin kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na resmi s\u0131n\u0131rlar koymuyor.\u00a0Ancak, zaman zaman k\u0131s\u0131tlama \u00f6nlemleri uygulayabilir.\u00a0Wayback Machine\u2019in kullan\u0131m\u0131yla ilgili herhangi bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan\u0131z,\u00a0<a href=\"https:\/\/twitter.com\/waybackmachine\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>bize Twitter \u00fczerinden<\/strong><\/a>\u00a0bir<strong>\u00a0<a href=\"mailto:info@wayback.org?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=tr&amp;_x_tr_hl=en-GB&amp;_x_tr_pto=ajax,elem\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">e-posta<\/a>\u00a0<\/strong>veya\u00a0DM g\u00f6nderin gazetecileri desteklemek bizim \u00f6nceli\u011fimiz.<\/p>\n<h4><strong>Ar\u015fivlenmi\u015f Sayfalara Kaynak Eklemek<\/strong><\/h4>\n<p>Herhangi bir ar\u015fivin daha eksiksiz bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kayna\u011f\u0131n hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nday\u0131z.\u00a0Bunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ar\u015fivlenmi\u015f kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 daha iyi anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak\u00a0i\u00e7in\u00a0<strong><a href=\"http:\/\/blog.archive.org\/2020\/10\/30\/fact-checks-and-context-for-wayback-machine-pages\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kaynak afi\u015fleri<\/a>\u00a0<\/strong>eklemeye ba\u015flad\u0131k. Bu t\u00fcr afi\u015fler<a href=\"http:\/\/web.archive.org\/web\/20200405061401\/https:\/\/medium.com\/@agaiziunas\/covid-19-had-us-all-fooled-but-now-we-might-have-finally-found-its-secret-91182386efcb\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>\u00a0ar\u015fivlenmi\u015f bir web sayfas\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda<\/strong><\/a>\u00a0veya\u00a0sayfa hakk\u0131nda\u00a0bilinen bir ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015fu taraf\u0131ndan\u00a0<strong><a href=\"http:\/\/web.archive.org\/web\/20200418152657\/https:\/\/www.indymedia.org.uk\/en\/2016\/06\/525302.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131labilir<\/a><\/strong>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-356956 size-full\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture-1170x668.jpg\" alt=\"\" width=\"771\" height=\"440\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture-1170x668.jpg 1170w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture-336x192.jpg 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture-771x440.jpg 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture-768x438.jpg 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Wayback-Machine-image-highlighting-About-This-Capture.jpg 1270w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Wayback Machine, ar\u015fivlenmi\u015f sayfalar\u0131n harici kullan\u0131mlar\u0131na ba\u011flant\u0131 veren sar\u0131 ba\u015fl\u0131klar i\u00e7erir ve sayfa hakk\u0131nda ek tarihsel ba\u011flam sa\u011flayan bir \u201cYakalama hakk\u0131nda\u201d sekmesine sahiptir.\u00a0Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/em><\/p>\n<p>Bir web sayfas\u0131n\u0131 olu\u015fturan ar\u015fivlenmi\u015f URL\u2019lerin her birinin kayna\u011f\u0131, o sayfan\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kritik olabilir.\u00a0\u00d6rne\u011fin, ar\u015fivlenmi\u015f bir web sayfas\u0131ndaki belirli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, sayfadaki di\u011fer \u00f6\u011felerle ayn\u0131 saat ve tarihte mi \u00e7ekildi?\u00a0Bu bilgileri, ar\u015fivlenmi\u015f her URL oynatma sayfas\u0131n\u0131n sa\u011f \u00fcst k\u00f6\u015fesindeki \u201cBu yakalama hakk\u0131nda\u201d ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 t\u0131klayarak g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<p>Ar\u015fivlerimizin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6sterdi\u011fimiz \u00f6zen ve dikkat ve y\u0131llar i\u00e7inde onlar\u0131n kayna\u011f\u0131na getirdi\u011fimiz \u015feffafl\u0131k, insanlar\u0131n Wayback Machine\u2019e duydu\u011fu genel g\u00fcvene katk\u0131da bulunmu\u015ftur, bu nedenle\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theregister.com\/2018\/09\/04\/wayback_machine_legit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Wayback Machine\u2019de saklanan kan\u0131tlar<\/a>\u00a0d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda birden fazla mahkeme taraf\u0131ndan\u00a0kabul\u00a0edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u201cSayfay\u0131 \u015eimdi Kaydet\u201d \u00f6zelli\u011fimizle olu\u015fturdu\u011funuz ar\u015fivlere i\u00e7erik eklememizi isterseniz l\u00fctfen bizimle\u00a0<a href=\"mailto:info@wayback.org?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=tr&amp;_x_tr_hl=en-GB&amp;_x_tr_pto=ajax,elem\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ileti\u015fime ge\u00e7in<\/a>\u00a0.<\/p>\n<h4><strong>Taray\u0131c\u0131 Uzant\u0131lar\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>Tahmin edebilece\u011finiz gibi,\u00a0<a href=\"https:\/\/apps.apple.com\/us\/story\/id1377753262?id=archive.org.waybackmachine-ZSFX78H3ZT\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Safari<\/a>\u00a0,\u00a0<a href=\"https:\/\/addons.mozilla.org\/en-US\/firefox\/addon\/wayback-machine_new\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Firefox<\/a>\u00a0ve\u00a0<a href=\"https:\/\/chrome.google.com\/webstore\/detail\/wayback-machine\/fpnmgdkabkmnadcjpehmlllkndpkmiak?hl=en-US\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Chrome<\/a>\u00a0i\u00e7in taray\u0131c\u0131 uzant\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0yan\u0131 s\u0131ra\u00a0<a href=\"https:\/\/apps.apple.com\/us\/app\/wayback-machine\/id1201888313\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">iOS<\/a>\u00a0ve\u00a0Android\u00a0i\u00e7in yerel mobil uygulamalar\u0131m\u0131z var. Ayr\u0131ca web gezinme deneyimlerinin s\u00fcper kolay olmas\u0131 i\u00e7in Wayback Machine 404 (ve di\u011fer hata ko\u015fullar\u0131) alg\u0131lamas\u0131n\u0131 do\u011frudan taray\u0131c\u0131lar\u0131na olu\u015fturmak i\u00e7in bir arama motoru\u00a0olan\u00a0<a href=\"http:\/\/blog.archive.org\/2020\/02\/25\/brave-browser-and-the-wayback-machine-working-together-to-help-make-the-web-more-useful-and-reliable\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brave<\/a>\u00a0ile ortakl\u0131k kurdu.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce, l\u00fctfen \u0130nternet Ar\u015fivi ve Wayback Makinesi deste\u011finin yaln\u0131zca bir\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.verigazeteciligi.com\/bir-sonraki-arastirmaniz-icin-internet-arsivi-wayback-makinesini-kullanma-ipiclari\/\">e-posta<\/a>\u00a0veya\u00a0<a href=\"https:\/\/twitter.com\/waybackmachine\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Twitter DM<\/a>\u00a0uza\u011f\u0131n\u0131zda\u00a0oldu\u011funu bilin. L\u00fctfen sorular\u0131n\u0131z\u0131, isteklerinizi, hata raporlar\u0131n\u0131z\u0131 ve ba\u015far\u0131 \u00f6yk\u00fclerinizi payla\u015f\u0131n.\u00a0\u00d6zellikle hizmetlerimizle ilgili be\u011fenmedi\u011finiz \u015feyleri veya hangi \u00f6zellikleri geli\u015ftirmemiz veya eklememiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc duymak istiyoruz.\u00a0Bu \u015fekilde, gazetecilerin ihtiya\u00e7 ve isteklerini desteklemek i\u00e7in daha iyi bir i\u015f \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fabiliriz.<\/p>\n<h4><strong>Fakat bekleyin!\u00a0Fazlas\u0131 var\u2026<\/strong><\/h4>\n<p>\u0130nternet Ar\u015fivi, herkese a\u00e7\u0131k web\u2019in \u00e7o\u011funu ar\u015fivlemeye ek olarak,\u00a0<a href=\"https:\/\/scholar.archive.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Internet Archive Scholar<\/a>\u00a0hizmetimiz\u00a0arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 25 milyondan fazla a\u00e7\u0131k eri\u015fim bilimsel makale de dahil olmak \u00fczere di\u011fer materyal koleksiyonlar\u0131n\u0131 korur ve kullan\u0131ma sunar\u00a0;\u00a0\u00f6nizlenebilen, \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nabilen veya indirilebilen\u00a0yakla\u015f\u0131k\u00a0<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/texts\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">30 milyon e-kitap ve metin<\/a>\u00a0ve milyonlarca saatlik\u00a0<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/tv\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ar\u015fivlenmi\u015f TV haberleri<\/a>\u00a0(10 y\u0131l\u0131n daha iyi bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in d\u00fczinelerce istasyon), ilgili altyaz\u0131lar\u0131n tam metin dizine eklenmesi yoluyla aranabilir.<\/p>\n<p>Internet Archive ve Wayback Machine\u2019in proje ve hizmetlerinden haberdar olmak i\u00e7in l\u00fctfen bizi Twitter\u00a0<a href=\"https:\/\/twitter.com\/internetarchive\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">@internetarchive<\/a>\u00a0ve\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/translate.google.com\/website?sl=en&amp;tl=tr&amp;ajax=1&amp;elem=1&amp;se=1&amp;u=https:\/\/twitter.com\/waybackmachine\">@\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/twitter.com\/waybackmachine\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">waybackmachine\u2019de<\/a>\u00a0takip edin\u00a0ve\u00a0<a href=\"http:\/\/blog.archive.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">blog yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131<\/a>\u00a0okuyun\u00a0.<\/p>\n<h4><strong>Ek kaynaklar<\/strong><\/h4>\n<p><em><a href=\"https:\/\/www.groovypost.com\/explainer\/what-is-the-internet-archive-and-what-can-i-find-on-it\/?\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0130nternet Ar\u015fivi Nedir ve Ne Bulabilirim?<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/www.wikihow.com\/Use-the-Internet-Archive%27s-Wayback-Machine\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u0130nternet Ar\u015fivi Wayback Makinesi Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/osintcurio.us\/2021\/03\/03\/using-archive-org-for-osint-investigations\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">OSINT Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in Archive.org\u2019u Kullanma<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Rb_RRZCoTwM\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GIJN Web Semineri: Evden Raporlamak i\u00e7in A\u00e7\u0131k Kaynak Bilgilerini Kullanma<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/gijn.org\/online-research-tools\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GIJN Kaynak Merkezi: \u00c7evrimi\u00e7i Ara\u015ft\u0131rma Ara\u00e7lar\u0131<\/a><\/em><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<div class=\"wp-block-image\"><\/div>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Mark-Graham-thumbnail.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-356957 alignleft\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Mark-Graham-thumbnail.png\" alt=\"\" width=\"165\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Mark-Graham-thumbnail.png 278w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Mark-Graham-thumbnail-140x140.png 140w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Mark-Graham-thumbnail-60x60.png 60w\" sizes=\"auto, (max-width: 165px) 100vw, 165px\" \/><\/a>Mark Graham<\/strong>\u00a0,<a href=\"http:\/\/web.archive.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00a0Wayback Machine\u2019i<\/a>\u00a0be\u015f y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir\u00a0y\u00f6netiyor\u00a0.\u00a0Bundan \u00f6nce, NBC News Digital\u2019de k\u0131demli ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131.\u00a0Graham ayr\u0131ca ilk ABD-Sovyet e-posta hizmetinin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu, \u00e7evrim i\u00e7i bir tart\u0131\u015fma sistemi i\u00e7in ilk web tabanl\u0131 aray\u00fcz\u00fc olu\u015fturmak i\u00e7in bir proje ba\u015flatt\u0131 ve kad\u0131nlar i\u00e7in erken bir \u00e7evrim i\u00e7i hizmeti olan iVillage\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternet Ar\u015fivi\u00a0bu y\u0131l 25. y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyor. Ar\u015fiv mevcut k\u00fct\u00fcphanesinin tamam\u0131n\u0131 eri\u015fime a\u00e7t\u0131.\u00a0G\u00fcnde 1 milyardan fazla ar\u015fivlenmi\u015f URL\u2019si bulunan, t\u00fcm bunlar\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7an\u00a0Wayback Machine\u00a0\u00a0\u00f6enmli bir ara\u015ft\u0131rma kayna\u011f\u0131. Gazetecilerin, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, teyit\u00e7ilerin, aktivistlerin ve genel halk\u0131n her g\u00fcn kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k \u00fccretsiz Wayback Machine\u2019e eri\u015fmesinin bir\u00e7ok yolu var.\u00a0Bizim hakk\u0131m\u0131zda\u00a0binlerce makale\u00a0yaz\u0131ld\u0131 veya hizmetlerimize at\u0131fta bulunuldu.\u00a0Asl\u0131nda, GIJN\u2019nin\u00a02020 i\u00e7in\u00a0En Sevdi\u011fim Ara\u00e7lar\u00a0serisinde de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1082193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":true,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23204,23200],"tags":[25334,22291,25335,25336,25337,24121,25338,24122],"gijn_topic":[18933],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-634010","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ipucu-sayfasi","category-kaynak","tag-api-tr","tag-arac-ve-teknik-tr","tag-arsiv-tr","tag-derin-arsiv-tr","tag-internet-tr","tag-internet-arsivi-tr","tag-url-tr","tag-wayback-machine-tr","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/634010","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=634010"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/634010\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1810927,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/634010\/revisions\/1810927"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1082193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=634010"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=634010"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=634010"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=634010"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=634010"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=634010"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=634010"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}