{"id":620558,"date":"2023-02-20T03:00:52","date_gmt":"2023-02-20T08:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=620558"},"modified":"2025-07-07T09:39:21","modified_gmt":"2025-07-07T13:39:21","slug":"dogal-afet-sonrasi-sorulacak-10-arastirma-sorusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/dogal-afet-sonrasi-sorulacak-10-arastirma-sorusu\/","title":{"rendered":"Do\u011fal Afet Sonras\u0131 Sorulacak 10 Ara\u015ft\u0131rma Sorusu"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye ve Suriye&#8217;de 6 \u015eubat&#8217;ta meydana gelen feci deprem gazetecilere &#8220;do\u011fal afetlerin&#8221; giderek artan bir \u015fekilde tamamen do\u011fal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve genellikle insanlar\u0131n yanl\u0131\u015f ad\u0131mlar\u0131, ihmali veya yolsuzlu\u011fu nedeniyle \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc hale geldi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye&#8217;de \u00e7\u00f6ken binalarla ba\u011flant\u0131l\u0131 onlarca m\u00fcteahhit tutuklanm\u0131\u015f olsa da, bu yap\u0131lar\u0131n bir\u00e7o\u011fu, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2023\/02\/12\/world\/middleeast\/turkey-syria-quake.html\">hesap vermeyen politikac\u0131lar ve di\u011fer yetkililer taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan pervas\u0131z af yasalar\u0131 nedeniyle hi\u00e7bir zaman g\u00fc\u00e7lendirilmedi.<\/a><\/p>\n<p>\u015eubat ay\u0131 ortas\u0131 itibariyle en az 41.000 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi resmi olarak a\u00e7\u0131klansa da uzmanlara g\u00f6re ihmal nedeniyle bu say\u0131 \u00e7ok daha fazla.<\/p>\n<p>Son on y\u0131lda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, yolsuzluk ve demokratik kurumlar\u0131n erozyona u\u011framas\u0131n\u0131n etkileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda,\u00a0 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin sel, deprem, tsunami, volkanik patlamalar ve tayfunlar\u0131n ard\u0131ndan ya\u015fananlar\u0131 aktif bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve ister uzaktan ister sahada olsun kilit isimlerden hesap sormas\u0131 her zamankinden daha \u00f6nemli hale geliyor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nimjn.org\/\">Nepal Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Multimedya Gazetecilik A\u011f\u0131<\/a>&#8216;n\u0131n kurucusu gazeteci Rajneesh Bhandari, 2015 Nepal depremi sonras\u0131n\u0131 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/video\/world\/100000003656946\/searching-for-survivors-outside-katmandu.html?searchResultPosition=3\">The New York Times,<\/a> National Geographic ve di\u011fer yay\u0131n organlar\u0131 i\u00e7in haberle\u015ftirmi\u015fti. Bu olayda yakla\u015f\u0131k 9,000 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti.<\/p>\n<p>The Times i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 bir video haberi \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: &#8220;<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/video\/world\/asia\/100000003676077\/stranded-in-nepal.html?searchResultPosition=4\">\u0130lk haberimi g\u00f6ndermek i\u00e7in\u00a0<\/a> trafik polislerinin karakol binas\u0131n\u0131n \u0130nternet&#8217;ini kullanm\u0131\u015ft\u0131m.&#8221;<\/p>\n<div class=\"oembed-container\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Nepal Earthquake 2015: Life on the Edge in Rural Nepal | The New York Times\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/SiNF8Ef1TKA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p>Bhandari, afet ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n; veri tabanlar\u0131 ve <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/earth.google.com\/web\/\">uzaktan alg\u0131lama ara\u00e7lar\u0131<\/a>, <a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/the-most-comprehensive-tweetdeck-research-guide-in-existence-probably\/\">sosyal medya ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/a> ve \u00f6zellikle yolsuzluk ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011fu yeniden in\u015fa a\u015famalar\u0131nda paray\u0131 takip etmek gibi klasik y\u00f6ntemlerin \u00e7o\u011funu kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, bu hikayelerin ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in ekstra \u00e7aba gerektirdi\u011fini belirtiyor. Sahadan haber yapmak (veya sahada bir i\u015f birlik\u00e7iyle ortak olmak) hayatta kalanlara ve ac\u0131l\u0131 ailelere empati g\u00f6stermek ve olaydan sonraki haftalarda ve aylarda yeni ve yarat\u0131c\u0131 sorular sormaya devam etmek gerekiyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;deki depremler gibi bir do\u011fal afetten kaynaklanan hasar\u0131n sadece &#8220;do\u011fa olaylar&#8221; nedeniyle oldu\u011fu fikrini ortadan kald\u0131rmayla ba\u015flamalar\u0131d\u0131r. Bunun yerine, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.unisdr.org\/files\/20108_mediabook.pdf\">bunu tehlikeli olaylar\u0131n insan eylemlerinin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olarak medydana geldi\u011fi de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir<\/a>. Ve sonra adli izleri takip etmeye ba\u015flamal\u0131d\u0131rlar. Para, insanlar, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen ihtiya\u00e7lar, hesap verebilir yetkililer. Ara\u015ft\u0131rman\u0131z ger\u00e7ekte ne oldu\u011funa i\u015faret eden ilk ara\u015ft\u0131rmalardan biri olabilir ve ileride hayat kurtarabilir.<\/p>\n<p>Bunu ak\u0131lda tutarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin ve muhabirlerin kaynaklar\u0131na ve kendilerine sormalar\u0131 gereken 10 soru:<\/p>\n<p><strong>1. Yard\u0131m paras\u0131 nereye gitti ve ak\u0131\u015f\u0131 durduran t\u0131kanma noktalar\u0131 nereler?<\/strong> Felaketler milyonlarca dolarl\u0131k yard\u0131m\u0131n, yeniden in\u015fa hibelerinin ve yard\u0131m kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nemlerdir.\u00a0 Yolsuzluk vakalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, gazeteciler s\u0131kl\u0131kla endi\u015fe verici da\u011f\u0131t\u0131m hatalar\u0131n\u0131 ve bu paray\u0131 y\u00f6nlendiren ya da durduran <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/archive.nepalitimes.com\/article\/nation\/earthquake-scars-relief,3628\">sistemik teslimat ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/a><\/p>\n<div id=\"attachment_620463\" style=\"width: 340px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/CIJ-Nepalese-aid-investigation.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-620463\" class=\" wp-image-620463\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/CIJ-Nepalese-aid-investigation.png\" alt=\"investigate natural disaster earthquake Nepal\" width=\"330\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/CIJ-Nepalese-aid-investigation.png 820w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/CIJ-Nepalese-aid-investigation-336x235.png 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/CIJ-Nepalese-aid-investigation-771x539.png 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/CIJ-Nepalese-aid-investigation-768x537.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 330px) 100vw, 330px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-620463\" class=\"wp-caption-text\">Foto\u011fraf: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi, Nepal<\/p><\/div>\n<p>Nepal Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi, 2015 y\u0131l\u0131nda Nepal&#8217;de meydana gelen y\u0131k\u0131c\u0131 depremin ard\u0131ndan yeniden yap\u0131lanma fonlar\u0131ndaki <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20230503195041\/https:\/\/cijnepal.org.np\/quake-waiting-relief\/\">t\u0131kanma noktalar\u0131na ili\u015fkin ola\u011fan\u00fcst\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik ortaya koymu\u015f<\/a>, 21 ay sonra paran\u0131n sadece %3&#8217;\u00fcn\u00fcn yerinden edilmi\u015f hayatta kalanlara yard\u0131mc\u0131 olabildi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Sorulmas\u0131 gereken kilit para takibi sorular\u0131: &#8220;Da\u011f\u0131t\u0131m zincirindeki kilit isimler kimler ve denetim kimde?&#8221;, &#8220;Acil durum erzaklar\u0131 veya g\u0131dalar \u00e7al\u0131nd\u0131 m\u0131 veya karaborsa ekonomilerine y\u00f6nlendirildi mi?&#8221; ve &#8220;\u00d6zel hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar nas\u0131l se\u00e7ildi ve bu s\u00f6zle\u015fmeleri yerine getirdiler mi?&#8221;<\/p>\n<p><strong>2. Felaket \u00f6ncesi ve sonras\u0131 nas\u0131l ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131? \u0130nsan faaliyetleri nedeniyle mi daha k\u00f6t\u00fcle\u015fti mi?<\/strong> Sadece bu soru bile planlama hatalar\u0131 ve ileti\u015fim hatalar\u0131na ili\u015fkin h\u0131zl\u0131, haberlere iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin uzun vadeli etkilerine kadar \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131 sunabilir. Birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda, do\u011fal afetler genellikle \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve planlama yap\u0131lan, kaynak tahsisi ve hatta kas\u0131rga f\u0131rt\u0131na dalgalar\u0131, volkanik patlamalar ve tsunamiler gibi durumlarda bile zaman\u0131nda kamu uyar\u0131lar\u0131 ile hafifletilebilir. Ayr\u0131ca, 2010 y\u0131l\u0131nda Yeni Zelanda&#8217;da meydana gelen ve sadece bir ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an 7.1 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Canterbury depreminde verilen ba\u015far\u0131l\u0131 m\u00fcdahalede g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi hasar ve can kay\u0131plar\u0131 etkili ve koordineli h\u00fck\u00fcmet seferberli\u011fi ile etkili sonu\u00e7 vermi\u015f.<\/p>\n<p><strong>3. Felaket, b\u00f6lgede s\u0131z\u0131nt\u0131lara veya toksik kirlenmeye neden olmu\u015f olabilir mi?<\/strong> <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2012\/jul\/05\/fukushima-meltdown-manmade-disaster\">Fukushima n\u00fckleer felaketi<\/a> ve 2011 y\u0131l\u0131nda Japonya&#8217;da meydana gelen tsunaminin ard\u0131ndan ya\u015fanan<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2011\/dec\/26\/fukushima-investigation-reveals-failings\"> teknik ve ileti\u015fim hatalar\u0131<\/a> bunun en bilinen \u00f6rne\u011fidir. Ancak depremler, seller ve tsunamiler, hasar g\u00f6ren petrol rafinerileri, askeri \u00fcsler ve kimyasal tesislerden kaynaklanan ve kirlilik gibi dalgalanma etkileri iyi bir gazeteclikle ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilir.<\/p>\n<p><strong>4. \u00d6l\u00fc say\u0131s\u0131<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/foreignpolicy.com\/2023\/02\/10\/turkey-earthquake-erdogan-government-response-corruption-construction\/\"> yolsuzluk ya da kay\u0131rmac\u0131l\u0131k<\/a> nedeniyle mi artt\u0131?<\/strong> <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/469153a\">Nature dergisinde yer alan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re<\/a>, son y\u0131llarda <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/globalist.yale.edu\/onlinecontent\/blogs\/corruption-kills-earthquake-death-tolls-and-the-role-of-corruption\/\">depremler nedeniyle \u00e7\u00f6ken binalardan<\/a> kaynaklanan t\u00fcm \u00f6l\u00fcmlerin %83&#8217;\u00fc sistematik yolsuzlukla karakterize edilen \u00fclkelerde meydana gelmi\u015f. Yazarlar, k\u00f6t\u00fc in\u015faat uygulamalar\u0131n\u0131n &#8220;orta \u015fiddetteki depremlerin b\u00fcy\u00fck felaketlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sorumlu oldu\u011funu&#8221; belirtmi\u015fler. Di\u011fer durumlarda, sorumsuz liderler kritik acil m\u00fcdahale g\u00f6revlerine beceriksiz yanda\u015flar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirirken, yolsuzluk ve yard\u0131m fonlar\u0131n\u0131n yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla sapt\u0131r\u0131lmas\u0131, 2022&#8217;de Pakistan&#8217;da meydana gelen <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.occrp.org\/en\/daily\/16888-us-responds-to-alleged-corruption-in-pakistan-s-flood-relief-efforts\">b\u00fcy\u00fck sel felaketinin ard\u0131ndan<\/a> iddia edildi\u011fi gibi daha fazla can kayb\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>5. Veriler acil durum y\u00f6netimini yapan kurumlar\u0131ndaki sorunlar\u0131 ya da afet yard\u0131mlar\u0131ndaki e\u015fitsizlikler hakk\u0131nda ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/strong> 2021 y\u0131l\u0131nda Washington Post&#8217;dan veri gazetecisi Andrew Ba Tran, ABD Federal Acil Durum Y\u00f6netim Ajans\u0131&#8217;n\u0131n (FEMA) yard\u0131m onay oran\u0131 2010&#8217;da %63 iken 2021&#8217;de bu oran\u0131n %13&#8217;e d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/nation\/2021\/04\/25\/fema-disaster-assistance-denied\/?itid=lk_inline_manual_69\">h\u00fck\u00fcmetin veri tabanlar\u0131n\u0131<\/a> derinlemesine ara\u015ft\u0131rd\u0131. Ekip ayr\u0131ca<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/journalistsresource.org\/politics-and-government\/washington-post-fema-investigation-goldsmith\/\"> yard\u0131m verilerini n\u00fcfus say\u0131m\u0131 verilerindeki \u0131rk kategorileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak<\/a> Amerika&#8217;n\u0131n &#8220;Derin G\u00fcney &#8220;indeki Siyahi afetzedelere yard\u0131m\u0131n sistematik olarak reddedildi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p><strong>6. Hayatta kalanlar aras\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen ya\u011fma olaylar\u0131n\u0131 ve kanunsuzlu\u011fu etik bir \u015fekilde nas\u0131l haberle\u015ftirebiliriz?<\/strong>\u00a0Tam olarak bir ara\u015ft\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011fil ancak yine de kayda de\u011fer: Basmakal\u0131p yarg\u0131lar ve \u00f6nyarg\u0131lar konusunda dikkatli olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci Nadia Dawisha&#8217;n\u0131n 2005 y\u0131l\u0131nda ABD&#8217;de ya\u015fana<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/dartcenter.org\/content\/teaching-effective-coverage-natural-disaster%5C\">n Katrina Kas\u0131rgas\u0131 felaketiyle ilgili haber analizinde ortaya koydu\u011fu gibi<\/a> siyahi kazazedeler genellikle kanunsuzlukla tan\u0131mlan\u0131rken, beyaz kazazedeler yard\u0131m arayanlar olarak tasvir edilmi\u015ftir. Bir ma\u011fazadan yiyecek ta\u015f\u0131rken g\u00f6r\u00fclen Afro-Amerikal\u0131 bir ki\u015finin &#8220;ya\u011fmac\u0131&#8221; olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayn\u0131 \u015feyi yapan beyaz bir ki\u015finin ise &#8220;yiyecek bulurken&#8221; g\u00f6sterildi\u011fini belirtiyor. Uzmanlar gazetecilerin kli\u015felerden ka\u00e7\u0131nmaya \u00f6zen g\u00f6stermeleri ve ya\u011fma t\u00fcr\u00fc olaylar\u0131 etkilenen her bir toplulu\u011fun kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu ko\u015fullar ba\u011flam\u0131nda haberle\u015ftirmeleri gerekti\u011fini vurgulamaktalar.<\/p>\n<p><strong>7.\u00a0 Acil m\u00fcdahelelerde yer alan yeni oyunculardan ne \u00f6\u011frenebiliriz?<\/strong> The New Humanitarian&#8217;\u0131n y\u00f6netici edit\u00f6r\u00fc Josephine Schmidt&#8217;in <a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/the-new-humanitarian-expands-its-investigations-into-the-aid-sector\/\">GIJN&#8217;e s\u00f6yledi\u011fi gibi<\/a>, afet m\u00fcdahalesi\u00a0 ve &#8220;<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/devinit.org\/resources\/global-humanitarian-assistance-report-2019\/international-humanitarian-assistance\/\">30 milyar dolarl\u0131k insani yard\u0131m end\u00fcstrisi<\/a>&#8221; art\u0131k sadece h\u00fck\u00fcmetlerin, Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in ve &#8220;b\u00fcy\u00fck yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n&#8221; i\u015fi de\u011fil. Art\u0131k \u00f6zel \u015fah\u0131slar, \u00e7evrim i\u00e7i topluluklar ve hatta masraflar\u0131 kendilerine ait olmak \u00fczere afetlere giden g\u00f6n\u00fcll\u00fc itfaiyeciler de bu i\u015fin i\u00e7inde. Bu oyuncular \u00f6nemli ve g\u00fcvenilir bulgular sa\u011flayabilir, i\u015fe yarar eri\u015fimler sa\u011flayabilir ve hatta ihbarda dahi bulunabilirler.<\/p>\n<p><strong>8. Afet ilk hangi halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehditlerini tetiklemi\u015f olabilir?<\/strong> Afetlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni ko\u015fullar \u00f6zellikle kirli i\u00e7me suyu ve sanitasyon yetersizlikleri do\u011fal afetlerden sonra hastal\u0131klardan kaynaklanan yeni \u00f6l\u00fcm dalgalar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ek olarak, t\u00fcberk\u00fcloz tabletlerinden do\u011fum \u00f6ncesi bak\u0131m ve solunum cihazlar\u0131na kadar kritik g\u00fcnl\u00fck sa\u011fl\u0131k hizmetlerindeki aksamalar\u0131n da yak\u0131ndan incelenmesi gerekir.<\/p>\n<p><strong>9. Felaketi kim istismar ediyor?<\/strong> Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan felaketlerde, ideolojik dezenformasyon yapanlardan yolsuzluk yapan yetkililere ve ma\u011fdur k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girerek \u0130nternet \u00fczerinden ba\u011f\u0131\u015f toplayan doland\u0131r\u0131c\u0131lara kadar endi\u015fe verici \u00e7e\u015fitlilikte f\u0131rsat\u00e7\u0131lar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 2010&#8217;daki Haiti depreminden haftalar sonra Port-au-Prince&#8217;in hasar g\u00f6ren uluslararas\u0131 havaliman\u0131nda g\u00f6revli bir memur, bir muhabir ve \u00f6zel pilottun ayr\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hara\u00e7 almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>10. Bu noktada neyi ka\u00e7\u0131r\u0131yoruz?<\/strong> Yeniden in\u015fa projeleri i\u00e7in gerekli olan yetenekli zanaatk\u00e2rlar\u0131n eksikli\u011finden, olas\u0131 felaketlerin yoluna b\u0131rak\u0131lan yoksul topluluklara kadar, afetlerin ard\u0131ndan gelen sorunlar o kadar \u00e7ok ki, d\u00fczenli olarak editoryal beyin f\u0131rt\u0131nas\u0131 gerektiriyor. Eklemek istedi\u011finiz fikirleriniz varsa bize bildirin, biz de \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z daha b\u00fcy\u00fck bir <strong>afet ara\u015ft\u0131rma rehberine<\/strong> entegre edelim.<\/p>\n<p><strong>Ek Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2023\/02\/10\/afetler-nasil-arastirilir\/\">Afetler Nas\u0131l Ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r?<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2021\/10\/11\/uydu-goruntulerini-bulmaniza-ve-kullanmaniza-yardimci-olacak-kaynaklar\/\">Uydu G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini Bulma ve Kullanma Kaynaklar\u0131<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2023\/02\/13\/gijnden-deprem-ozel-kaynak-listesi\/\">Deprem \u00d6zel Kaynak Listesi<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2023\/02\/12\/trajedi-kurbanlari-taniklar-ve-hayatta-kalanlarla-gorusmek-icin-ipuclari\/\">Trajedi Kurbanlar\u0131, Tan\u0131klar ve Hayatta Kalanlarla G\u00f6r\u00fc\u015fmek \u0130\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/climate-crisis-ideas-for-investigative-journalists\/\">\u0130klim Krizi: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler i\u00e7in Fikirler<\/a><\/p>\n<p>________________________________________________________<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Rowan-e1671730376423-336x348.png\" alt=\"Rowan Philp, senior reporter, GIJN\" width=\"96\" height=\"99\" \/><a href=\"https:\/\/gijn.org\/about\/staff-member\/rowan-philp\/\">Rowan Philp<\/a> GIJN&#8217;in k\u0131demli muhabiri. Daha \u00f6nce G\u00fcney Afrika&#8217;n\u0131n <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.timeslive.co.za\/sunday-times\/\">Sunday Times<\/a> gazetesinin ba\u015f muhabiriydi. D\u0131\u015f muhabir olarak 2000 y\u0131l\u0131nda Mozambik&#8217;te meydana gelen sel felaketi, 2004 y\u0131l\u0131nda Sri Lanka&#8217;da meydana gelen tsunami ve 2010 y\u0131l\u0131nda Haiti&#8217;de meydana gelen deprem gibi do\u011fal afetleri takip etmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;deki deprem gibi do\u011fal afetlerden kaynaklanan hasar\u0131n sadece &#8220;do\u011fa olay\u0131&#8221; oldu\u011fu fikrini ortadan kald\u0131rmak ve bunu daha ziyade tehlikeli olaylar\u0131n ve insan eylemlerinin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek. Bunu ak\u0131lda tutarak, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler ve muhabirlerin hem kaynaklar\u0131na hem de kendilerine sormalar\u0131 gereken 10 soruyu burada bulabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1186738,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":true,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23200],"tags":[19945,19684,23568,19928,22315,25770,19968,25771,19869,22999],"gijn_topic":[18932,19046],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[18919],"class_list":["post-620558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kaynak","tag-afetlerin-arastirilmasi-tr","tag-arastirmaci-gazetecilik-tr","tag-basin-ozgurlugu-tr","tag-deprem-tr","tag-gijn-turkce-tr","tag-metodoloji-tr","tag-organize-suc-tr","tag-suriye-tr","tag-turkiye-tr","tag-yolsuzluk-tr","gijn_topic-haberler-analizler","gijn_topic-metodoloji","gijn_language-tr-tr","gijn_region-afrika-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=620558"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2364837,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620558\/revisions\/2364837"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1186738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=620558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=620558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=620558"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=620558"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=620558"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=620558"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=620558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}