{"id":620495,"date":"2023-02-12T13:23:40","date_gmt":"2023-02-12T18:23:40","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=620495"},"modified":"2023-06-25T07:30:46","modified_gmt":"2023-06-25T11:30:46","slug":"trajedi-kurbanlari-taniklar-ve-hayatta-kalanlarla-gorusmek-icin-ipuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/trajedi-kurbanlari-taniklar-ve-hayatta-kalanlarla-gorusmek-icin-ipuclari\/","title":{"rendered":"Trajedi Kurbanlar\u0131yla, Tan\u0131klarla ve Hayatta Kalanlarla G\u00f6r\u00fc\u015fmek \u0130\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/tea-lights-3612508_960_720-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-316921\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/tea-lights-3612508_960_720-1.jpg\" alt=\"\" width=\"771\" height=\"439\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/tea-lights-3612508_960_720-1.jpg 960w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/tea-lights-3612508_960_720-1-336x191.jpg 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/tea-lights-3612508_960_720-1-771x439.jpg 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/tea-lights-3612508_960_720-1-768x438.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u015eiddet ve su\u00e7, afetler veya kazalar gibi travmatik olaylar\u0131n ma\u011fdurlar\u0131 ve hayatta kalanlar ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde hatas\u0131z y\u00f6ntem yoktur. Her vaka benzersizdir ve kendi etik zorluklar\u0131n\u0131 ve ikilemlerini i\u00e7erir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Ancak 12 y\u0131ld\u0131r farkl\u0131 \u015fiddet t\u00fcrlerini ve ma\u011fdurlar\u0131n\u0131 haber yapan bir gazeteci olarak, insanc\u0131l, duyarl\u0131 ve sayg\u0131l\u0131 bir r\u00f6portaj yapmak i\u00e7in yol haritas\u0131 olarak kullan\u0131labilecek baz\u0131 \u00f6neriler haz\u0131rlad\u0131m. Bu ipu\u00e7lar\u0131, \u201c<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/fundaciongabo.org\/es\/seminario-web-como-se-cubre-el-dolor-con-marcela-turati\">Ac\u0131 Nas\u0131l Sar\u0131l\u0131r<\/a>\u201d at\u00f6lyesinin bir par\u00e7as\u0131 ve \u00e7e\u015fitli kurslara ve dersleri i\u00e7eriyor. Terapistlerin, insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131n ve meslekta\u015flar\u0131n g\u00f6zlemleri ve at\u00f6lyelerimi alan ki\u015filerin deneyimleri yer al\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p><strong>Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n en \u00f6nemli noktas\u0131 ve kesi\u015fen bile\u015feni bak\u0131m ve g\u00fcvenlik:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015filerin g\u00fcvenli\u011fi (\u00f6zellikle onlar\u0131 yeniden ma\u011fdur etmekten ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in)<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Bilgilerin korunmas\u0131.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fi.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">Kendi ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011finiz<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400\"><span style=\"font-weight: 400\">\u0130nsanlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar, adaletsizlik ve e\u015fitsizli\u011fin sonu\u00e7lar\u0131, sava\u015f ya da do\u011fal afetler gazetecileri ilgilendiren konular olsa da, herhangi bir r\u00f6portaj yapmadan \u00f6nce anlatmak istedi\u011finiz hikaye \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmenizi \u00f6neririm. Kendinize sorun, haber yapabilmek i\u00e7in \u00f6zel bir trajediyi ara\u015ft\u0131rmak ger\u00e7ekten gerekli mi? Ne elde edeceksiniz?\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><strong>Hikayenizin bir kurban veya kurtulanla r\u00f6portaj kapsamas\u0131 gerekti\u011fini belirledikten sonra, i\u015fte size baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><b> Kendinizi Tan\u0131t\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Mesle\u011fin temel kurallar\u0131ndan biri kendinizi gazeteci olarak tan\u0131tmakt\u0131r. Bunu yapman\u0131n g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, bu tavsiyeyi atlayabilirsiniz. Ancak, yay\u0131nlanmak \u00fczere bir r\u00f6portaj vermeyi kabul etmeyen birine do\u011frudan atfedilen bilgileri kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 unutmay\u0131n.<\/span><span style=\"font-weight: 400\"><\/span><span style=\"font-weight: 400\"><\/span><span style=\"font-weight: 400\"><\/span><\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><b> G\u00f6r\u00fc\u015fme \u0130\u00e7in Zaman Ay\u0131r\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Vaktiniz k\u0131s\u0131tl\u0131ysa g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015fiye bunu bildirin ve travmatik bir olay\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na girmeden kendinizi durumla ilgili temel sorularla s\u0131n\u0131rlay\u0131n. Aksi takdirde, aceleniz oldu\u011fu i\u00e7in birileri ac\u0131 verici ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vururken dinlemiyor olabilirsiniz. Sorular\u0131n\u0131z\u0131 sadece neler oldu\u011funu sormakla s\u0131n\u0131rlamay\u0131n ayn\u0131 zamanda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015fiye kendisi hakk\u0131nda sorular sorun, nas\u0131l oldu\u011funu, nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorun, trajedi deneyiminin onlar\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini sorgulay\u0131n ve bu trajediyi nas\u0131l ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 sorun.<\/span><\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><b> Uygun Bir G\u00f6r\u00fc\u015fme Ortam\u0131 Aray\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u0130deal olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, ba\u015f ba\u015fa ve kesintisiz konu\u015fabilece\u011finiz, kimsenin sesini y\u00fckseltmesine gerek kalmadan dinleyebilece\u011finiz ve tehlikenin olmad\u0131\u011f\u0131 bir yerde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n dinledikleri bir durumdan ka\u00e7\u0131n\u0131n yeti\u015fkinler al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleseler de \u00e7ocuklar duyduklar\u0131ndan etkilenebilir.<\/span><\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><b> Kay\u0131t Almak Ya Da Not Tutmak Konusunda Net Karar Verin.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Kay\u0131t alman\u0131zdan\u00a0 rahats\u0131z\u00a0 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorun. Bir not defteri kullan\u0131yorsan\u0131z, yazarken g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015finin g\u00f6zlerine bakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rsel temas \u00f6nemli. Kay\u0131t yap\u0131yorsan\u0131z, iyi haz\u0131rlan\u0131n ve teknik sorunlar nedeniyle kesintiye u\u011framayaca\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun. Ayr\u0131ca yedek almay\u0131 da unutmay\u0131n. Daha \u00f6nce konu\u015fmam\u0131\u015f bir tan\u0131\u011f\u0131n veya hayatta kalan\u0131n ilk ifadesi gibi bir tan\u0131kl\u0131k \u00f6nemliyse, kay\u0131t gereklidir, tan\u0131kl\u0131k adli delil olabilir veya bir hakikat komisyonu taraf\u0131ndan bir davay\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/span><\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><b> G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen Ki\u015fiyi Haz\u0131rlay\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">G\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flamadan \u00f6nce de\u011finilecek konular hakk\u0131nda genel anlamda konu\u015fun. Ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131n amac\u0131n\u0131 ve neyi ba\u015farmay\u0131 umdu\u011funuzu a\u00e7\u0131klaman\u0131z \u00f6nemlidir. Bu, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin duygusal olarak haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, b\u00f6ylece sorular taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmez, i\u015finizle ilgili farkl\u0131 beklentileri olmaz ve sizinle konu\u015fup konu\u015famayacaklar\u0131na veya bunu isteyip istemeyeceklerine\u00a0 karar verme konusunda adil bir \u015fansa sahip olurlar.<\/span><\/p>\n<ol start=\"6\">\n<li><b> Verimlilik Kontrol\u00fc.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015fi kendini bask\u0131 alt\u0131nda hissetmemelidir. G\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flamadan \u00f6nce onlara kontrol\u00fcn kendilerinde oldu\u011funu s\u00f6ylemek \u00f6nemlidir. Yaln\u0131zca yan\u0131tlamak istedikleri sorular\u0131 yan\u0131tlamalar\u0131 gerekti\u011fini onlara bildirin. Kendilerini bunalm\u0131\u015f hissederlerse ara verebileceklerini veya g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi sonland\u0131rabileceklerini veya potansiyel olarak riskli bilgileri if\u015fa etmemenizi talep edebilirler, bu onlar\u0131n yasal hakk\u0131d\u0131r. Travmatik olaylar genellikle haf\u0131zay\u0131 etkileyebilir. Ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 netle\u015ftirmek i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda kendinize zaman tan\u0131y\u0131n.<\/span><\/p>\n<ol start=\"7\">\n<li><b> Sorular\u0131n\u0131z\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Korkun\u00e7 bir olay\u0131n kurban\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmek, empati kurmay\u0131 ve kendinizi kurban\u0131n yerine koymay\u0131 gerektirir. Kendinize sorun: O, size yak\u0131n birinin aile \u00fcyesi olsayd\u0131, sorular\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde sorar m\u0131yd\u0131n\u0131z? Ayr\u0131ca a\u00e7\u0131k cevaplara davet eden sorular sormak \u00f6nemlidir. Bu, kurban\u0131n kendi s\u00f6zlerini se\u00e7mesine izin verir.<\/span><\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li><b> G\u00f6z Temas\u0131 Kurun ve Dikkatli Bir Dinleyici Olun.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">G\u00f6z temas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcn ve hikayesini anlatan ki\u015fiyle ba\u011flant\u0131 kurmak i\u00e7in cep telefonunuzdan gelen titre\u015fimler veya dahili dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 \u015feyler gibi harici seslerden rahats\u0131z olmayaca\u011f\u0131ndan emin olun. Muhabirler olarak dikkatimizin ayn\u0131 anda d\u00f6rt \u015fey \u00fczerinde olmas\u0131 gerekir. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin bize ne s\u00f6yledi\u011fi, yeniden anlat\u0131rken onlara ne oldu\u011fu, etraf\u0131m\u0131zda olup bitenler ve g\u00f6r\u00fc\u015fmenin nereye gitti\u011fine odaklan\u0131n.<\/span><\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li><b> Bireyi Kriminalize Edecek Sorulardan Ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Bir kurban genellikle su\u00e7luluk duygusundan muzdariptir. Yaln\u0131zlar, korkuyorlar ve bazen \u00e7ok az insan onlara inan\u0131yor. Onlar\u0131n hakikati, genellikle sesini y\u00fckselten ve suistimali k\u0131nayan herkesin itibar\u0131n\u0131 sarsmak i\u00e7in kurulmu\u015f bir sisteme kar\u015f\u0131 dururlar. Sorular\u0131n\u0131za dikkat edin ve kurban\u0131 kriminalize etmekten ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olun. \u00d6rne\u011fin \u201cKaranl\u0131k bir yerde tek ba\u015f\u0131na y\u00fcr\u00fcmekten korkmad\u0131n m\u0131?\u201d Mahalledeki sokak lambalar\u0131n\u0131n geceleri s\u0131k s\u0131k yanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya mahallenin tehlikeli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorun. Su\u00e7un a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ma\u011fdura y\u00fcklenemez.<\/span><\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li><b> \u00d6zellikle Travmatik Bir An\u0131 Yeniden Ya\u015faman\u0131n Gerek\u00e7eli Yan\u0131n\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Baz\u0131 soru\u015fturmalar, tecav\u00fcz veya cinsel sald\u0131r\u0131 ya da polis i\u015fkencesi gibi a\u015f\u0131r\u0131 travman\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu durumlar hakk\u0131nda \u00f6zel ayr\u0131nt\u0131lar gerektirir. Bu t\u00fcr bir g\u00f6r\u00fc\u015fme, ma\u011fdur kabul etti\u011finde ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015f ba\u011flam\u0131nda anlaml\u0131 oldu\u011funda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sorular bir t\u00fcr i\u015fkence olarak alg\u0131lanabilir, bu nedenle hassas bir \u015fekilde ortaya konmal\u0131 ve ara vermek i\u00e7in zaman tan\u0131nmal\u0131d\u0131r. Soru\u015fturman\u0131n t\u00fcm bu ayr\u0131nt\u0131lara ihtiyac\u0131 yoksa, ma\u011fdur taraf\u0131ndan daha \u00f6nce verilmi\u015f bir ifadeyi edinmek ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131zda al\u0131nt\u0131lamak daha iyidir.<\/span><\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li><b> Travmay\u0131 Anlamak \u0130\u00e7in Farkl\u0131 Yakla\u015f\u0131mlar Geli\u015ftirin.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Ac\u0131y\u0131 ifade etmenin tek yolu kelimeler de\u011fildir. Kurban\u0131n duygular\u0131n\u0131, onlara ac\u0131 dolu bir an\u0131 yeniden ya\u015fatmadan anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak yollar bulun. Yazd\u0131klar\u0131 bir \u015fiiri, bir \u015fark\u0131y\u0131, bir \u00e7izimi, bir g\u00fcnl\u00fckten bir par\u00e7ay\u0131 ya da hen\u00fcz \u00e7ok a\u00e7\u0131k kalm\u0131\u015f olabilecek bir yaray\u0131 rahats\u0131z etmeden duygular\u0131n\u0131 anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olacak bir duay\u0131 payla\u015fmalar\u0131n\u0131 isteyin. Kurbandan r\u00fcyalar\u0131n\u0131 tarif etmesini istemek iyi bir stratejidir. Genellikle r\u00fcyalar anlat\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ki, onlara travmatik bir an\u0131 yeniden ya\u015fatabilecek sorular sorman\u0131za gerek yoktur.<\/span><\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li><b> Ki\u015fi S\u0131k\u0131nt\u0131 Ya\u015farsa Veya A\u011flarsa Sakince Tepki Verin.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Travmatik olaylar ve aile kay\u0131plar\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ac\u0131 vericidir ve g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015finin a\u011flamas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni olabilir. Bazen sorular\u0131n sorulma \u015fekli incelikten yoksundur, konunun kendisi g\u00fc\u00e7l\u00fc duygular\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131r veya bir olay hakk\u0131nda konu\u015fmak bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015fiye, ifadesini destekleyecek, do\u011frulayacak ya da kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f sunacak birini aray\u0131p aramayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bildirmeniz \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015fi a\u011flarsa a\u015f\u0131r\u0131 tepki vermeyin. Nezaketle, neye ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu sorun ve biraz su ikram edin. Bir mendil vermek her zaman iyi bir fikir de\u011fildir, bu da gazetecinin ma\u011fduru duygular\u0131n\u0131 dizginlemeye ve r\u00f6portaja devam etmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanabilir. Sar\u0131lmak istilac\u0131 olabilir ve \u00f6zellikle i\u015fkence veya cinsel \u015fiddet ma\u011fdurlar\u0131yla konu\u015furken tavsiye edilmez.<\/span><\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li><b> M\u00fclakat\u0131n\u0131z\u0131 Bitirirken Diren\u00e7li Olmaya \u00c7al\u0131\u015f\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201cOlanlarla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131n?\u201d ve &#8220;Hayat\u0131n\u0131za devam etmek i\u00e7in ne yapabildiniz?&#8221; ac\u0131 verici konularla ilgili bir r\u00f6portaj\u0131 bitirmek i\u00e7in kullanabilece\u011finiz baz\u0131 sorular. Neyin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu, bireylerin g\u00fcc\u00fc ve kolektif m\u00fccadelenin \u00f6nemi hakk\u0131nda konu\u015fabilecekleri bir alan a\u00e7mak \u00f6nemlidir. Muhabirlere de\u011ferli bilgiler vermenin yan\u0131 s\u0131ra r\u00f6portaj\u0131 fel\u00e7 edici bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc veya travma notuyla bitirmek yerine, neyin ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda konu\u015farak bitirmenizi sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Gazeteciler bir r\u00f6portaj\u0131 sonland\u0131r\u0131rken, ma\u011fdura deneyimlerini payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve onlara ac\u0131 veren bir \u015fey hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011fumuz i\u00e7in bize duyduklar\u0131 g\u00fcven i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr etmelidir. \u0130leti\u015fim bilgilerini payla\u015f\u0131n ancak yerine getiremeyece\u011finiz s\u00f6zler vermekten veya bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin adalet aray\u0131\u015f\u0131ndaki etkisi hakk\u0131nda beklentiler olu\u015fturmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131n.<\/span><\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li><b> T\u00fcm Olas\u0131 Sonu\u00e7lar\u0131 Analiz Edin.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Genelle\u015fmi\u015f \u015fiddet ve cezas\u0131zl\u0131k gibi belirli ba\u011flamlarda, her gazetecinin haberi yay\u0131nlarken g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015filer i\u00e7in olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme g\u00f6revi vard\u0131r. Konu\u015farak herhangi bir risk al\u0131p almad\u0131klar\u0131n\u0131, bu riskleri \u00fcstlenip \u00fcstlenemeyeceklerini ve bunlar\u0131 nas\u0131l azaltabileceklerini onlarla birlikte analiz edin. Yay\u0131mlamadan \u00f6nce, bilgileri tekrar okumak i\u00e7in biraz zaman ay\u0131rmal\u0131 ve belki edit\u00f6r\u00fcn\u00fcz ile birlikte hangi k\u0131s\u0131mlar\u0131n insanlar i\u00e7in sonu\u00e7lar\u0131 olabilece\u011fini (\u00f6rne\u011fin, failin kimli\u011fini if\u015fa etmek) de\u011ferlendirmeli ve kaynaklar\u0131 korumak i\u00e7in bir strateji d\u00fc\u015f\u00fcnmelisiniz. Bazen bu, belirli ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 atlamay\u0131, ba\u015fka bir zaman\u0131 beklemeyi veya bilgiyi yay\u0131nlamak i\u00e7in ba\u015fka bir yol aramay\u0131 kapsayabilir.<\/span><\/p>\n<ol start=\"15\">\n<li><b> Bilgileri Do\u011frulay\u0131n.<\/b><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Travmatik olaylar genellikle haf\u0131zay\u0131 etkileyebilir. Korku, ne oldu\u011funu anlama ihtiyac\u0131, zaman\u0131n ge\u00e7mesi, unutmak isteme, olayla ilgili yeni if\u015faatlar ya da sadece ba\u015fka tan\u0131kl\u0131klar\u0131 dinlemek haf\u0131zay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. Bu t\u00fcr m\u00fclakatlar, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde aktarmak ve yay\u0131nlanacak hikayenizi destekleyecek t\u00fcrde ifadeler almak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zen gerektirir. R\u00f6portaj s\u0131ras\u0131nda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 netle\u015ftirmek i\u00e7in kendinize zaman tan\u0131y\u0131n.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">E\u011fer bu bir ara\u015ft\u0131rma haberi ise, sa\u011flam bir ara\u015ft\u0131rma yapman\u0131z, olas\u0131 tan\u0131klar\u0131 araman\u0131z, toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ifadeleri desteklemeye yard\u0131mc\u0131 olabilecek kan\u0131tlar\u0131 bulman\u0131z ve \u00e7eli\u015fkili bilgilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 atlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan emin olman\u0131z \u00f6nemlidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Bir ma\u011fdur ya da kurtulanla m\u00fclakat yaparken, ifadelerini desteklemek, do\u011frulamak ya da kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f sunmak i\u00e7in m\u00fclakat i\u00e7in\u00a0 aray\u0131p aramayaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 onlara bildirmeniz \u00f6nemlidir. Su\u00e7u i\u015flemekle su\u00e7lanan ki\u015fiyle r\u00f6portaj yap\u0131yorsan\u0131z ya da yetkililerin g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer vermek istiyorsan\u0131z, son s\u00f6z\u00fc onlar s\u00f6ylememelidir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n, size ifade veren bir ki\u015fiyi yeniden ma\u011fdur etmesine izin vermeyin. Ma\u011fdur, yay\u0131nlamadan \u00f6nce kendisine y\u00f6neltilen kar\u015f\u0131 su\u00e7lamalara cevap verme \u015fans\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Gazetecili\u011fin kurallar\u0131ndan biri de bilgilerinizi do\u011frulamakt\u0131r. Bu konular \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kural, ma\u011fdurlar\u0131 yeniden ma\u011fdur etmemektir.<\/span><\/p>\n<p><strong>Ba\u015fvurulacak Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/dartcenter.org\/sites\/default\/files\/en_tnj_0.pdf\"><span style=\"font-weight: 400\">Trajediler ve Gazeteciler: Daha Etkili Gazetecilik i\u00e7in K\u0131lavuz<\/span><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\"><\/span><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/dartcenter.org\/ochberg-fellowship-guidelines\"><span style=\"font-weight: 400\">Ochberg Burs Rehberi<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\"><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/dartcenter.org\/content\/covering-breaking-news-interviewing-victims-and-survivors\">Son Dakika Haberleri: Ma\u011fdurlar ve Hayatta Kalanlarla G\u00f6r\u00fc\u015fmek<\/a><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\"><\/span><span style=\"font-weight: 400\">&#8220;<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.cejil.org\/sites\/default\/files\/legacy_files\/Manual-sobre-perspectiva-psicosocial-en-la-investigacion-de-dh_0.pdf\">Investigating Human Rights from a Psychosocial Perspective<\/a>,&#8221; Carlos M. Berist\u00e1in taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan el kitab\u0131<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Javier Dar\u00edo Restrepo&#8217;dan &#8220;<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.archivo.fnpi.org\/consultorio-etico\/consultorio\/\">Doktorun Etik Ofisi<\/a>&#8220;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400\"><br \/>\n<\/span><b>Ek Okuma<\/b><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.verigazeteciligi.com\/kayiplari-arastirmak-kayip-kisileri-ve-organize-suclari-arastirma-rehberi\/\"><span style=\"font-weight: 400\">GIJN Rehberi-Kay\u0131p Ki\u015fileri ve Organize Su\u00e7lar\u0131 Ara\u015ft\u0131rmak.\u00a0<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2020\/10\/06\/tracking-down-the-disappeared-top-tips-from-investigative-reporters-on-the-front-lines\/\"><span style=\"font-weight: 400\">Kay\u0131plar\u0131n \u0130zini S\u00fcrmek: \u00d6n Saflardaki Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Muhabirlerden En \u0130yi \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2020\/09\/29\/how-to-investigate-forced-disappearances-in-latin-america\/\"><span style=\"font-weight: 400\">Latin Amerika&#8217;da Zorla Kaybetmeler Nas\u0131l Ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r?<\/span><\/a><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/marcela-turati-profile-Copy-140x140.jpg\" \/><br \/>\n<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/marcelaturati\"><b>Marcela Turati <\/b><\/a><span style=\"font-weight: 400\">serbest ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci ve Meksika merkezli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik sivil toplum kurulu\u015fu <a href=\"https:\/\/gijn.org\/member\/quinto-elemento-lab-mexico\/\">Quinto Elemento Lab<\/a>&#8216;\u0131n ve <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/adondevanlosdesaparecidos.org\/\">Where Do the Disappeared Go?<\/a> web sitesinin kurucu orta\u011f\u0131d\u0131r. Turati, kay\u0131p insanlar, zorla kaybetmeler, g\u00f6\u00e7men katliamlar\u0131 ve toplu mezarlar \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarla tan\u0131n\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eiddet, su\u00e7, afet ya da kaza gibi travmatik olaylar\u0131n ma\u011fduru olmu\u015f ya da bu olaylardan kurtulmu\u015f ki\u015filerle r\u00f6portaj yapman\u0131n \u015fa\u015fmaz bir y\u00f6ntemi yoktur.  Meksika merkezli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik platformu Quinto Elemento Lab&#8217;\u0131n kurucu orta\u011f\u0131 Marcela Turati, insanc\u0131l, hassas ve sayg\u0131l\u0131 bir r\u00f6portaj yapmak i\u00e7in bir yol haritas\u0131 olarak kullan\u0131labilecek \u00f6nerileri payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":316921,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":true,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[13831,16408,16580,19967,16582,16581,13931,14506],"gijn_topic":[18932],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-620495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-arastirmaci-gazetecilik","tag-deprem","tag-kayip-insanlar","tag-marcela-turati-tr","tag-organize-suclar","tag-riskli-bilgiler","tag-travma","tag-yolsuzluk","gijn_topic-haberler-analizler","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620495","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=620495"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/620495\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/316921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=620495"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=620495"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=620495"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=620495"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=620495"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=620495"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=620495"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}