{"id":561563,"date":"2022-06-24T12:15:34","date_gmt":"2022-06-24T16:15:34","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=561563"},"modified":"2025-07-09T11:20:53","modified_gmt":"2025-07-09T15:20:53","slug":"devlet-internetinin-kapatilmasi-durumunda-cevrim-ici-kalmanin-bes-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/devlet-internetinin-kapatilmasi-durumunda-cevrim-ici-kalmanin-bes-yolu\/","title":{"rendered":"Devlet \u0130nterneti’nin Kapat\u0131lmas\u0131 Durumunda \u00c7evrim i\u00e7i Kalman\u0131n Be\u015f Yolu"},"content":{"rendered":"

\u0130nternet’i kapatmak, sivil toplumu ve \u00f6zg\u00fcr medyay\u0131 engellemek, insan haklar\u0131 ihlallerini gizlemek veya bilgi ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol etmek isteyen h\u00fck\u00fcmetlerin ve rejimlerin giderek daha yayg\u0131n bir takti\u011fi haline geldi. Bu kesintiler, bireysel web sitelerini sans\u00fcrlemekten, sosyal medyay\u0131 ve mesajla\u015fma uygulamalar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaktan \u0130nternet’i tamamen kapatmaya kadar bir\u00e7ok \u015fekilde olabilir.<\/a><\/p>\n

Rest of World<\/a> , mahremiyet ve g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131yla konu\u015farak, kesintileri \u00f6nlemek i\u00e7in ara\u00e7lar ve taktikler hakk\u0131nda tavsiyeler ald\u0131. Her \u015feyden \u00f6nce yap\u0131lacak en \u00f6nemli \u015feyin plan yapmak oldu\u011funu vurgulad\u0131lar. Uzmanlar, kesintilerin risk olu\u015fturdu\u011fu ve bu riskin yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yerde ya\u015f\u0131yorsan\u0131z haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olun. VPN’leri ve di\u011fer uygulamalar\u0131 indirin. Ba\u011flanmak i\u00e7in \u0130nternet’e ihtiya\u00e7 duymayan bir telefon numaras\u0131 da dahil olmak \u00fczere bir acil durum plan\u0131n\u0131z oldu\u011fundan emin olun ve bir \u015fey olursa arayabilece\u011finiz \u00f6nemli ki\u015filerin bulundu\u011fu bir telefon a\u011fac\u0131n\u0131z olsun.<\/p>\n

Dijital haklar aktivisti ve Access Now’da #KeepItOn \u00dcyesi olan Marianne D\u00edaz Hern\u00e1ndez, “Kapanma durumunda oldu\u011funuzda, zaten \u00e7ok ge\u00e7”<\/a> dedi.<\/p>\n

1. Sanal \u00d6zel A\u011flar (VPN’ler)
\n<\/strong>
\nVPN’ler, belirli bir \u00fclkede engellenen i\u00e7eri\u011fe veya web sitelerine eri\u015fmenin yayg\u0131n bir yoludur. Genellikle telekom operat\u00f6rleri veya ileti\u015fim yetkilileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir engelleme \u015fekli, yerel IP veya \u0130nternet adresine sahip herhangi birinin yasakl\u0131 bir siteye ula\u015fmas\u0131n\u0131 engellemektir. VPN’ler, ba\u011flant\u0131n\u0131z\u0131 uzak bir sunucu \u00fczerinden y\u00f6nlendirerek IP adresinizi gizler bu nedenle web sitesine \u00fclke d\u0131\u015f\u0131ndan eri\u015fiyormu\u015fsunuz gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ancak her VPN her durumda \u00e7al\u0131\u015fmaz. Rusya ve M\u0131s\u0131r gibi \u00fclkeler, VPN’lerden gelen trafi\u011fi engellemek i\u00e7in a\u011f y\u00f6netimi teknolojilerini kulland\u0131.<\/p>\n

D\u00edaz Hern\u00e1ndez, TunnelBear ve NordVPN gibi en az iki VPN’ye sahip olman\u0131z\u0131 \u00f6neriyor.
\n“Bir VPN genellikle durumlar\u0131n yakla\u015f\u0131k %80’inde kapanmay\u0131 atlat\u0131r” dedi. Devletin belirli bir web sitesini k\u0131s\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, bir VPN yaln\u0131zca bazen \u00e7al\u0131\u015fabilir. D\u00edaz Hern\u00e1ndez, alan ad\u0131 sunucunuzu (DNS)<\/a> da de\u011fi\u015ftirmenizi \u00f6nerir.<\/p>\n

Bununla birlikte VPN’e g\u00f6z atarken gizlili\u011finizi korumad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak \u00f6nemlidir. Anonim gezinme i\u00e7in D\u00edaz Hern\u00e1ndez, VPN’niz y\u00fcklendikten sonra Tor Browser’\u0131 indirmenizi \u00f6nerir. \u00c7in, Rusya ve K\u00fcba gibi VPN’lerin yasa d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fu veya s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlendi\u011fi baz\u0131 yerler oldu\u011fu i\u00e7in \u00fclkenizin yerel yasalar\u0131n\u0131 da kontrol etti\u011finizden emin olun.<\/p>\n

2. A\u011f A\u011flar\u0131<\/strong><\/p>\n

Briar<\/a> ve Bridgefy<\/a> gibi uygulamalar protesto, do\u011fal afet veya m\u00fczik festivali gibi bir\u00e7ok insan\u0131n bir arada oldu\u011fu durumlarda \u00f6zellikle yard\u0131mc\u0131 olabilir. Mesajlar, Wi-Fi veya Bluetooth ba\u011flant\u0131l\u0131 cihazlar aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f yaparak \u0130nternet olmadan \u00e7al\u0131\u015fan bir a\u011f olu\u015fturabilir. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kapanmalar\u0131 ve \u0130nternet t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in bir a\u011f kullanan Fireside Messenger’<\/a>\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 Stanislav Shalunov, son zamanlarda h\u00fck\u00fcmetin bir askeri darbenin\u00a0<\/a> ortas\u0131nda \u0130nternet’i kapatt\u0131\u011f\u0131 Sudan’dan Fireside kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131nda bir art\u0131\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n

Bir\u00e7ok a\u011f a\u011f\u0131n\u0131n yakalanmas\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 co\u011frafi aral\u0131klardad\u0131r. D\u00edaz Hern\u00e1ndez’e g\u00f6re \u00e7o\u011fu durumda \u00e7evrenizdeki insanlarla ileti\u015fim kurabileceksiniz ancak d\u0131\u015f d\u00fcnyayla ileti\u015fim kuramayacaks\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca, a\u011f a\u011flar\u0131 a\u015f\u0131lmaz de\u011fildir. 2020’de Londra \u00dcniversitesi’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar<\/a>, Bridgefy’nin aktivistleri ve protestocular\u0131 bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131n\u0131n kimli\u011fine b\u00fcr\u00fcnebilece\u011fi sahtekarl\u0131k gibi sabotaj veya g\u00f6zetim eylemlerine kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rakabilecek birka\u00e7 g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131na sahip oldu\u011funu buldu.<\/p>\n

\"\"

Protestolar 2011’de \u00fclkeyi kas\u0131p kavururken meydana gelen internet kesintisine yan\u0131t olarak olu\u015fturulan bir ill\u00fcstrasyon \u201cM\u0131s\u0131r \u0130nterneti Kapatt\u0131\u201d. Resim: Jose Mesa\/ Flikr (Creative Commons lisans\u0131)<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

3. Uluslararas\u0131 SIM Kartlar
\n<\/strong>
\nMobil \u0130nternet kesintileri genellikle a\u011f operat\u00f6rleri taraf\u0131ndan basit\u00e7e k\u00fcresel a\u011fa olan ba\u011flant\u0131lar\u0131 kapatarak uygulan\u0131r. Ancak s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde \u0130nternet’in hala eri\u015filebilir oldu\u011fu kom\u015fu bir \u00fclkeden a\u011f almak bazen m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yabanc\u0131 bir SIM karta sahip olmak halen \u00e7al\u0131\u015fmakta olan a\u011flarla ba\u011flant\u0131 kurmaya yard\u0131mc\u0131 oluyor ve Myanmar’da birbirleriyle ba\u011flant\u0131da kalmak deniza\u015f\u0131r\u0131 meslekta\u015flar\u0131yla konu\u015fmak ve mobil transfer hizmetleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla para almak i\u00e7in Tayland SIM’lerini kullanan gazetecilere ve insan haklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. .<\/p>\n

4. Yandan Y\u00fckleme Uygulamalar\u0131<\/strong><\/p>\n

Baz\u0131 durumlarda bir h\u00fck\u00fcmet, Rusya’n\u0131n Facebook’a yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bir platforma eri\u015fimi uygulama ma\u011fazalar\u0131ndan kald\u0131rarak s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fabilir. Android’de kullan\u0131c\u0131lar\u0131n resmi uygulama ma\u011fazalar\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur. Bunun yerine uygulamalar\u0131 do\u011frudan cihaza indirerek “yan uygulamalar<\/a>“. Ancak bu y\u00f6ntem risk i\u00e7erir Google gibi b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir \u015firket bu uygulamalar\u0131n me\u015fru oldu\u011fundan emin olmak i\u00e7in kontrol etmedi\u011finden, baz\u0131 uygulamalar k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m<\/a> i\u00e7erebilir. Baz\u0131lar\u0131 can s\u0131k\u0131c\u0131 olabilir moda ve foto\u011fraf uygulamalar\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnen ancak ger\u00e7ekten hizmet veren bir dizi uygulama gibi.<\/p>\n

5. Uydu \u0130\u00e7eri\u011fi
\n<\/strong>
\nUzun s\u00fcreli kapatmalar veya sans\u00fcrde d\u0131\u015far\u0131dan i\u00e7erik ve bilgilere eri\u015fim daha kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektirebilir. \u0130ran’da S\u0131rt \u00c7antas\u0131 olarak da adland\u0131r\u0131lan Toosheh<\/a>, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kaydedip indirebilece\u011fi i\u00e7erik paketlerini yay\u0131nlamak i\u00e7in uydu \u00e7anaklar\u0131n\u0131 (bir\u00e7ok evin TV izlemek zorunda oldu\u011fu t\u00fcrden) kullan\u0131yor. Bu y\u00f6ntem haberlere, YouTube videolar\u0131na veya di\u011fer i\u00e7eriklere eri\u015fmek i\u00e7in yararl\u0131 olmakla birlikte, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n birbirleriyle ileti\u015fim kurmas\u0131na izin vermez (i\u00e7erik bir USB s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcne indirilebilir ve manuel olarak payla\u015f\u0131labilir).<\/p>\n

Son zamanlarda SpaceX, Rus i\u015fgali nedeniyle ba\u011flant\u0131s\u0131z kalan Ukrayna b\u00f6lgelerine Starlink uydu \u0130nternet’i<\/a> sa\u011flad\u0131. Bununla birlikte uydu \u0130nternet al\u0131c\u0131lar\u0131 pahal\u0131d\u0131r ve onlar\u0131 bulmak nispeten kolay oldu\u011fu i\u00e7in kullan\u0131c\u0131lar\u0131 savunmas\u0131z hale getirebilir.<\/p>\n

Bu makale ilk olarak Rest of World taraf\u0131ndan \u0130nternet kesintileriyle ilgili bir dizinin par\u00e7as\u0131<\/a> olarak yay\u0131mland\u0131. Orjinalini buradan okuyabilirsiniz<\/a>. Hikaye izin al\u0131narak yeniden yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ek kaynaklar
\n<\/strong>
\nRusya’n\u0131n \u00d6zg\u00fcr Bas\u0131na Sald\u0131r\u0131s\u0131: Meduza ve Novaya Gazeta’dan \u0130\u00e7g\u00f6r\u00fc ve Hayatta Kalma Stratejileri<\/a><\/p>\n

Devletinizin Sat\u0131n Ald\u0131\u011f\u0131 Casus Teknolojisini Ortaya \u00c7\u0131karmak \u0130\u00e7in \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/a><\/p>\n

Sald\u0131r\u0131 ve Zul\u00fcmle Kar\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131ya Olan Gazetecilerden Al\u0131nan Dersler<\/a><\/p>\n

Vittoria Elliott<\/a>, politika, dezenformasyon, emek, insan haklar\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fma konular\u0131na odaklanarak teknolojinin sosyal etkisini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kapsayan serbest \u00e7al\u0131\u015fan bir muhabirdir. Rest of World’de eski bir personel muhabiri olan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 The New Humanitarian, Al Jazeera English, ZDF German Television ve ProPublica taraf\u0131ndan da yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130nternet’i kapatmak, sivil toplumun ve \u00f6zg\u00fcr medyan\u0131n faaliyet g\u00f6stermesini engellemek isteyen h\u00fck\u00fcmetlerin ve rejimlerin giderek daha yayg\u0131n bir takti\u011fi haline geldi. Burada, gizlilik ve g\u00fcvenlik uzmanlar\u0131, \u0130nternet kesintilerini ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in ara\u00e7lar ve taktikler hakk\u0131nda tavsiyelerde bulunuyor.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1130373,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[26835,19779,19684,22377,19762,26836,26837,26838,26839],"gijn_topic":[18933,18932],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-561563","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-aglarin-agi-tr","tag-araclar-ve-teknikler-tr","tag-arastirmaci-gazetecilik-tr","tag-gijn-tr","tag-gijnturkce-tr","tag-internet-kesintileri-tr","tag-sansur-tr","tag-tor-tr","tag-vpn-tr","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar","gijn_topic-haberler-analizler","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=561563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2369363,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/561563\/revisions\/2369363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1130373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=561563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=561563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=561563"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=561563"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=561563"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=561563"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=561563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}