{"id":560898,"date":"2022-08-09T12:21:22","date_gmt":"2022-08-09T16:21:22","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=560898"},"modified":"2025-07-09T10:48:36","modified_gmt":"2025-07-09T14:48:36","slug":"hatalarindan-ders-cikartan-9-arastirmaci-gazeteci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/hatalarindan-ders-cikartan-9-arastirmaci-gazeteci\/","title":{"rendered":"Hatalar\u0131ndan Ders \u00c7\u0131kartan 9 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteci"},"content":{"rendered":"<p>Gazetecilerin asla unutmad\u0131\u011f\u0131 bir ders t\u00fcr\u00fc varsa, o da stratejik bir habercilik hatas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan gelecek vaat eden bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesen t\u00fcrden bir derstir.<\/p>\n<p>GIJN, dokuz ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciden olu\u015fan \u00e7e\u015fitli bir gruptan, bir ara\u015ft\u0131rma projesinde yapt\u0131klar\u0131 unutulmaz bir yanl\u0131\u015f ad\u0131m\u0131 ve \u00f6\u011frendikleri \u00f6nemli dersi payla\u015fmalar\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n<p>Yan\u0131tlar\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 olan \u015fey bu hatalar\u0131n \u00e7o\u011funun i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde olunmamas\u0131 sonucunda olmas\u0131 ve \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n \u00e7o\u011fu onlarla etkile\u015fime ge\u00e7meden \u00f6nce ekstra haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n de\u011ferini vurguluyor.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ders \u00e7\u0131karabilece\u011fi hangi ara\u015ft\u0131rma hatas\u0131n\u0131 yapt\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/vuyisile62\">Vuyisile Hlatshwayo<\/a><br \/>\nG\u00fcney Afrika&#8217;daki <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/inhlase.com\/\">Inhlase Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi<\/a>&#8216;nde (Eswatini) ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci<\/p>\n<div style=\"width: 273px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/20220624_150744-scaled-e1659126584986-336x247.jpg\" alt=\"Vuyisile Hlatshwayo\" width=\"263\" height=\"193\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Eswatini&#8217;deki Inhlase Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi direkt\u00f6r\u00fc Vuyisile Hlatshwayo. Resim: Hlatshwayo&#8217;nun izniyle kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p><\/div>\n<p>\u201cKariyerimde tekrarlamak istemedi\u011fim bir ara\u015ft\u0131rma hatas\u0131 varsa, o da bir devlet yetkilisi olan halkla ili\u015fkiler g\u00f6revlisine \u00e7ok fazla bilgi vermekti. Bunu bir okul \u00fcniformas\u0131 fiyatland\u0131rma karteli hakk\u0131ndaki haberi yerel bir kurumdan \u00f6\u011frendim. Bu organ bir rekabet komisyonu yaz\u0131l\u0131 yan\u0131tlar verebilmeleri i\u00e7in bir anket g\u00f6ndermemi istediler. Ama i\u015fte iki g\u00fcn sonra komisyon, ulusal gazetelerde halka okul \u00fcniformalar\u0131n\u0131n fiyat tespitini ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren bir duyuru yay\u0131nlad\u0131. \u0130lgili \u00fcyeleri sunum yapmaya davet etti. T\u00fcm ara\u015ft\u0131rmada kenara itildim ve s\u00f6zde ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonunda haz\u0131rlanan raporu bile alamad\u0131m. B\u00f6ylece \u00f6ld\u00fcrmeye meyilli olduklar\u0131 i\u00e7in hesap verebilirlik kaynaklar\u0131n\u0131za \u00e7ok fazla bilgi vermek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 zor yoldan \u00f6\u011frendim.\u201d<\/p>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/axelhumlesjo\">Axel Gordh Humlesj\u00f6<\/a> -Kamu yay\u0131nc\u0131s\u0131 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/omoss.svt.se\/about-svt.html\">SVT<\/a>&#8216;de (\u0130sve\u00e7) ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci<\/strong><br \/>\n<strong>Axel Gordh Humlesj\u00f6 Twitter resmi<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 257px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Axel-Gordh-Humlesjo-Twitter-picture.png\" alt=\"Axel Gordh Humlesj\u00f6 Twitter picture\" width=\"247\" height=\"188\" \/><p class=\"wp-caption-text\">SVT ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetei Axel Gordh Humlesj\u00f6. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr<\/p><\/div>\n<p>&#8220;En son haberimiz pek \u00e7ok gizli g\u00f6rev yapt\u0131k ve bu hem bir ba\u015far\u0131 hem de bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kt\u0131. Ara\u015ft\u0131rma yakla\u015f\u0131k 400.000 \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan d\u00fcnyan\u0131n <a href=\"https:\/\/www.svt.se\/nyheter\/granskning\/ug\/bribes-and-brothels-scandal-at-headquarters-of-the-world-s-leading-security-firm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvenlik \u015firketi hakk\u0131nda bir r\u00fc\u015fvet ara\u015ft\u0131rmas\u0131yd\u0131.<\/a> Londra&#8217;da \u00fccretli bir gezi hakk\u0131nda bir ipucumuz vard\u0131, bu y\u00fczden otel faturas\u0131n\u0131 istedik ve otel bize vermedi. Ben de kamu g\u00f6revlisi ad\u0131na, arkas\u0131nda baz\u0131 numaralar olan bir gmail hesab\u0131 olu\u015fturdum ve oteli arad\u0131m ve \u015f\u00f6yle dedim: \u201cFaturalar\u0131m\u0131 d\u00fczenliyorum, otelinizde ki son kal\u0131\u015f\u0131m i\u00e7in bana faturam\u0131 g\u00f6nderebilir misiniz?\u201d e-posta adresini verdim hemen g\u00f6ndereceklerini s\u00f6ylediler. Ama e-postay\u0131 hi\u00e7 almad\u0131m ger\u00e7ek adam\u0131n e-postas\u0131na gidiyor. Tekrar arad\u0131m ve veritabanlar\u0131nda kay\u0131tl\u0131 e-postaya g\u00f6nderdiklerini s\u00f6ylediler. &#8216;Oh hay\u0131r, bu eski bir e-posta&#8217; demeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve sonra faturay\u0131 yeni adrese ginderttim ki bu iyi oldu ama ne yaz\u0131k ki yetkili \u015fimdi onu takip etti\u011fimiz konusunda uyand\u0131!.<\/p>\n<p>\u201c\u00d6\u011frenilen ders yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n iyi oldu\u011fu ancak sonucun ne olabilece\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in meslekta\u015flar\u0131n\u0131zla konu\u015fman\u0131z gerekti\u011fi. \u0130lk g\u00f6r\u00fc\u015fmede onlara sahip olduklar\u0131 e-postan\u0131n eski oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirdim. \u0130ki ad\u0131m ilerisini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde olabilecek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ad\u0131mlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmelisiniz.\u201d<\/p>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/mendozamartha\">Martha Mendoza<\/a> &#8211; Associated Press&#8217;te Pulitzer \u00f6d\u00fcll\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci (Amerika Birle\u015fik Devletleri)<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 239px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/martha-mendoza-profile.jpg\" alt=\"martha mendoza profile\" width=\"229\" height=\"229\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Associated Press&#8217;te ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci Martha Mendoza. Resim: Mendoza&#8217;n\u0131n izniyle kullan\u0131lmaktad\u0131r<\/p><\/div>\n<p>&#8220;\u0130nsanlara her zaman ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m \u015feyi s\u00f6ylerim bu konuda sinsi olmakta iyi de\u011filim. <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ap.org\/explore\/seafood-from-slaves\/\">K\u00f6lelerden Deniz \u00dcr\u00fcnleri<\/a>&#8216;ne, ABD&#8217;ye kadar bir grup deniz \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc izledik. Harika bir deniz \u00fcr\u00fcnleri fuar\u0131na gittim ve sabah ilk i\u015f fuar\u0131n direkt\u00f6r\u00fcyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: Bir d\u00fczeyde ABD&#8217;ye deniz \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131ndan sorumlu oldu\u011fu i\u00e7in bu adam\u0131 kameraya almal\u0131y\u0131m. Ancak daha sonra oradaki t\u00fcm \u015firketlere benim foto\u011fraf\u0131mla birlikte bir blog yaz\u0131s\u0131 yay\u0131nlad\u0131 ve &#8216;AP&#8217;den Martha Mendoza burada, i\u015f\u00e7i istismar\u0131 hakk\u0131nda yaz\u0131yor, onunla konu\u015fmay\u0131n.&#8217; Sonra, ne zaman bir deniz \u00fcr\u00fcnleri \u015firketinin sahibine gitsem, &#8216;Hay\u0131r, seninle konu\u015fmayaca\u011f\u0131z&#8217; dediler. Kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131n \u015firketinizin ihracat kay\u0131tlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir dosyam var ve deniz \u00fcr\u00fcnlerini takip ettik; X foto\u011fraf\u0131m\u0131z var dedim ama\u00a0 sohbeti a\u00e7amad\u0131m bile. Konu\u015fmak i\u00e7in toplant\u0131n\u0131n sonuna kadar beklemem gerekti .\u201d<\/p>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/miamalan\">Mia Malan<\/a> \u2014 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/bhekisisa.org\/\">Bhekisisa Sa\u011fl\u0131k Habercili\u011fi Merkezi<\/a>&#8216;nde Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni (G\u00fcney Afrika)<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 203px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Mia-Malan-336x336.jpg\" alt=\"Mia Malan\" width=\"193\" height=\"193\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Bhekisisa Sa\u011fl\u0131k Gazetecili\u011fi Merkezi yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc Mia Malan.<\/p><\/div>\n<p>\u201c\u0130statistikler i\u00e7in ikinci el bir kayna\u011fa asla g\u00fcvenmemeyi \u00f6\u011frendim. Bu kula\u011fa basit gelebilir ancak bir\u00e7ok gazeteci, \u00f6rne\u011fin, bir sa\u011fl\u0131k bakan\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 istatistiklerden al\u0131nt\u0131 yapmas\u0131n\u0131 yani kendi \u00fclkesinden de\u011fil ya da bir ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 kurulu\u015funun insan oran\u0131 hakk\u0131nda bir bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yay\u0131nlamas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Depresyonda olanlarla ilgili ikinci el bir kayna\u011f\u0131 kullan\u0131r. Bu kaynaklar\u0131n \u00e7ok s\u0131k yanl\u0131\u015f oldu\u011funa olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Al\u0131nt\u0131 yapt\u0131klar\u0131 orijinal kayna\u011fa bakmad\u0131k\u00e7a, istatistiklere inanmay\u0131n ve al\u0131nt\u0131 yapmay\u0131n. Ayn\u0131 \u015fey bir dergi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir, dergi ne kadar prestijli olursa olsun ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan al\u0131nt\u0131 yapar. Git ve orijinal \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kontrol et ve do\u011fru yorumlan\u0131p yorumlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r. \u00c7al\u0131\u015fma yazarlar\u0131n\u0131n bulgular\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131na uyacak \u015fekilde ne s\u0131kl\u0131kla &#8220;b\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc&#8221; g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131racaks\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<div style=\"width: 161px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/David-McSwane-profile-picture.png\" alt=\"David McSwane profile picture\" width=\"151\" height=\"157\" \/><p class=\"wp-caption-text\">ProPublica ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci David McSwane. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/davidmcswane\">David McSwane<\/a> \u2014 <a href=\"https:\/\/www.propublica.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ProPublica<\/a>&#8216;da ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci (Amerika Birle\u015fik Devletleri)<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Biriyle konu\u015fmak gibi bir hata yapt\u0131m ve onlar ge\u00e7erken \u015f\u00f6yle dediler: &#8220;Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 m\u0131yd\u0131?&#8221; Ben diyece\u011fim ki, &#8220;Eh, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olmay\u0131 kabul etmeliyiz&#8221;\u00a0 Sonra diyecekler ki: &#8216;Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011fumuz izlenimine kap\u0131ld\u0131m.&#8217; Gazeteci kurallar\u0131yla kaynak yeterlili\u011fini \u00fcstlenemeyece\u011fimizi \u00f6\u011frendim ve bunu \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymak daha iyi: &#8216;Bu konu\u015fma, kay\u0131tta. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 konu\u015fmak istersen, bunu ba\u015fka bir zaman yapabiliriz ya da \u015fimdi kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 konu\u015fabiliriz ve daha sonra kay\u0131tta olabiliriz.\u201d Kimsenin kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f hissetmesini istemezsin.<\/p>\n<p>McSwane ikinci bir \u00e7\u0131kar\u0131m daha ekliyor: \u201cGer\u00e7ekten tutkulu oldu\u011funuz uzun vadeli hikayeleri se\u00e7meniz gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu bir slogan olacak e\u011fer o kadar da umursad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir konuysa umursam\u0131yorsunuz. &#8221;<\/p>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/rosafurneaux\">Rosa Furneaux<\/a> \u2014 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.thebureauinvestigates.com\/\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik B\u00fcrosu<\/a>&#8216;nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 sa\u011fl\u0131k muhabiri (Birle\u015fik Krall\u0131k)<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 219px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/Rosa-Furneaux-profile-picture-336x316.png\" alt=\"Rosa Furneaux profile picture\" width=\"209\" height=\"197\" \/><p class=\"wp-caption-text\">TBIJ ara\u015ft\u0131rmac\u0131 sa\u011fl\u0131k muhabiri Rosa Furneaux. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n<p>\u201cK\u00f6t\u00fc bir akt\u00f6r oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelendi\u011fim biriyle hesap verebilirlik g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde olmas\u0131 gerekenden daha samimi olmakla yan\u0131ld\u0131m ve bu r\u00f6portaj\u0131 \u00e7ok erken yapt\u0131m. Benimle masaya oturacak zor bir kayna\u011f\u0131m oldu\u011funu bildi\u011fim durumlar oldu ve onlar\u0131 hemen zor sorularla m\u0131 yoksa ikinci bir r\u00f6portaj i\u00e7in ya\u011flamaya m\u0131 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131ma karar vermek zorunda kald\u0131m. Bunu yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirdim, bir kayna\u011fa biraz erken gitti\u011fimde\u00a0 kan\u0131t eksikli\u011finden, ikinci bir r\u00f6portaj i\u00e7in bana geri d\u00f6nmeyeceklerini bildi\u011fim i\u00e7in onlar\u0131 zor sorularla vurmaktan korktum. &#8216;Pekala, seninle zaten bir kez konu\u015fmu\u015ftum&#8217; derler. Oysa birka\u00e7 hafta daha bekleseydim, onlara sorulacak zor sorular\u0131 bilirdim ve bir f\u0131rsat buldu\u011fumda ihtiyac\u0131m olan cevaplar\u0131 alabilirdin ve ikinci bir g\u00f6r\u00fc\u015fme i\u00e7in endi\u015felenmeme gerek kalmazd\u0131.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/julianadalpiva\">Juliana dal Piva<\/a> \u2013 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/noticias.uol.com.br\/colunas\/juliana-dal-piva\/\">UOL Not\u00edcias<\/a>&#8216;ta k\u00f6\u015fe yazar\u0131, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/oglobo.globo.com\/\">O Globo<\/a>&#8216;n\u0131n eski ara\u015ft\u0131rmac\u0131 muhabiri (Brezilya)<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 246px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/Juliana-Dal-Piva-profile-picture-336x338.png\" alt=\"Juliana Dal Piva profile picture\" width=\"236\" height=\"237\" \/><p class=\"wp-caption-text\">UOL Not\u00edcias k\u00f6\u015fe yazar\u0131 Juliana dal Piva. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n<p>&#8220;Brezilya&#8217;n\u0131n askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6neminde siyasi kay\u0131plarla ilgili verileri kontrol ederken \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendi\u011fim bir hata oldu. Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce bu veriler \u00e7ok da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131. Bir g\u00fcn gazetem Rio de Janeiro&#8217;ya \u00f6zg\u00fc siyasi kay\u0131plarla ilgili 24 saat i\u00e7inde bir rapor haz\u0131rlamam\u0131 istedi. Bu, kaybolanlar\u0131n ve idam edilenlerin toplam say\u0131s\u0131 aras\u0131n\u0131 kaps\u0131yordu ancak aileleri cesetleri g\u00f6mmeyi ba\u015faran toplam 500 kurbandan yakla\u015f\u0131k 30 vakan\u0131n derlenmesi anlam\u0131na geliyordu. Ne yaz\u0131k ki, farkl\u0131 anketlere yay\u0131lm\u0131\u015f verilere bakarken bir ismi unuttum.<\/p>\n<p>\u201cBirka\u00e7 ay sonra, ilk kez isti\u015fare i\u00e7in serbest b\u0131rak\u0131lan diktat\u00f6rl\u00fck belgelerini ara\u015ft\u0131r\u0131rken, yakla\u015f\u0131k 40 y\u0131l sonra diktat\u00f6rl\u00fckten, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen gerillan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kabul eden ilk belgeyi buldum. Bu b\u00fcy\u00fck isim listesinde onun ad\u0131n\u0131 fark ettim yani o hatay\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131m ve M\u00e1rio Alves&#8217;in ad\u0131n\u0131 ve tarihini asla unutmad\u0131m. Hatalar size \u00f6\u011fretir.\u201d<\/p>\n<p><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/earthjournalism.net\/fellows\/alexandre-brutelle\">Alexandre Brutelle<\/a> &#8211; serbest ara\u015ft\u0131rmac\u0131 muhabir ve kar amac\u0131 g\u00fctmeyen <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiforum.org\/\">\u00c7evresel Ara\u015ft\u0131rma Forumu<\/a> direkt\u00f6r\u00fc (Fransa)<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 225px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/Alexandre-Brutelle-336x331.png\" alt=\"Alexandre Brutelle\" width=\"215\" height=\"212\" \/><p class=\"wp-caption-text\">\u00c7evresel Ara\u015ft\u0131rma Forumu direkt\u00f6r\u00fc Alexandre Brutelle. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n<p>&#8220;Frans\u0131z-Tunuslu bir \u015firket taraf\u0131ndan<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/inkyfada.com\/fr\/2022\/01\/11\/enquete-perenco-tunisie\/\"> G\u00fcney Tunus&#8217;taki yasad\u0131\u015f\u0131 hidrolik k\u0131rma operasyonlar\u0131n<\/a>a ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmam\u0131z s\u0131ras\u0131nda g\u00f6revimiz, Sahra \u00c7\u00f6l\u00fc&#8217;n\u00fcn Tunus b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ortas\u0131nda bulunan su g\u00f6letlerini &#8216;avlamak&#8217;t\u0131 olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir ilgi alan\u0131. Aramalar\u0131m\u0131z\u0131 k\u0131s\u0131tlamak i\u00e7in \u015firketin petrol ve gaz imtiyaz\u0131n\u0131n resmi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u0130nternet&#8217;te arama konusunda zaten zay\u0131f bir i\u015f yap\u0131yorduk ancak hi\u00e7bir \u015fey bulamam\u0131\u015ft\u0131k. Bu nedenle haftalarca \u00fclkenin g\u00fcneyinde herhangi bir yerde bulunabilecek 40.000 kilometrekarelik \u015f\u00fcpheli bir alan\u0131 inceledik ve elimizden gelen her \u015feyi haritaland\u0131rd\u0131k. Projenin sonunda, ETAP&#8217;\u0131n (Tunus&#8217;un ulusal petrol ajans\u0131) web sitesinde bunlar\u0131 g\u00f6steren bir haritan\u0131n zaten oldu\u011funu fark ettik. Google&#8217;da &#8220;\u015eirket X petrol imtiyaz\u0131&#8221; aramak yerine, her zaman \u00f6nce veri kayna\u011f\u0131n\u0131 aramay\u0131 \u00f6\u011frendik. Bu nedenle do\u011frudan bir petrol end\u00fcstrisi ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda kategoriyi &#8220;petrol imtiyaz kayd\u0131&#8221; veya benzeri di\u011fer sorgular\u0131 Google&#8217;da deneyin!&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/FD\">Dan McCrum<\/a>&#8211;<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ft.com\/\">Financial Times<\/a> ara\u015ft\u0131rmac\u0131 muhabiri<\/p>\n<p>Yak\u0131n tarihli bir <a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/how-the-financial-times-exposed-a-billion-dollar-fraud\/\">GIJN web seminerinde McCrum<\/a>, Almanya&#8217;n\u0131n dev <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/19c6be2a-ee67-11e9-bfa4-b25f11f42901\">Wirecard elektronik \u00f6deme \u015firketindeki b\u00fcy\u00fck sahtekarl\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken<\/a> yapt\u0131\u011f\u0131 iki hatay\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<div style=\"width: 280px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/4325f63d-d067-4653-9792-57656b2348f1_w1600_r1.3640238704177323_fpx46.13_fpy46.98-336x246.jpg\" alt=\"Dan McCrum\" width=\"270\" height=\"198\" \/><p class=\"wp-caption-text\">Financial Times ara\u015ft\u0131rmac\u0131 muhabiri Dan McCrum. Resim: McCrum&#8217;un izniyle kullan\u0131lmaktad\u0131r<\/p><\/div>\n<p>&#8220;2016&#8217;n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, iddialar\u0131n\u0131 isimsiz olarak yay\u0131nlamaya karar veren yeni bir k\u0131sa sat\u0131c\u0131 grubu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u00a0 bu, hisse fiyat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi umarak a\u00e7\u0131\u011fa sat\u0131\u015f sald\u0131r\u0131s\u0131 olarak bilinir. Alman yetkilileri ara\u015ft\u0131rmaya zorlayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm dosyalar\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131n\u0131 \u00f6nceden benimle payla\u015ft\u0131lar. Ama kendimi biraz kapt\u0131rd\u0131m. Hikayeye &#8220;sahip olmaya&#8221; ve bu konuda ilk yazan olmaya kararl\u0131yd\u0131m ve dosyan\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k oldu\u011funu hissettim. Bir hata yapt\u0131m ve \u015firkete t\u00fcyo vermek istemedikleri i\u00e7in yay\u0131nlanana kadar kimseden yorum istemeyece\u011fimi kabul ettim. O y\u00fczden do\u011fru d\u00fcr\u00fcst test edemedim. Bu y\u00fczden \u00e7ok k\u0131sa bir blog yaz\u0131s\u0131 yazd\u0131m bu sadece bu haberin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti ve ara\u015ft\u0131rmaya bir ba\u011flant\u0131 verdim.<\/p>\n<p>&#8220;Eh, FT&#8217;de kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z tabir, &#8216;Bunu bir avukatla m\u0131 y\u00fcr\u00fctelim?&#8217; diye sorarsan\u0131z, cevab\u0131 zaten biliyorsunuzdur. Blog g\u00f6nderisi sadece birka\u00e7 c\u00fcmle oldu\u011fundan, g\u00fcvenli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve bu olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir hatayd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc Wirecard&#8217;\u0131n avukatlar\u0131, Financial Times&#8217;\u0131n t\u00fcm bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yay\u0131nlamaktan sorumlu oldu\u011funu s\u00f6yleyerek tehdit mektuplar\u0131 g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131 ve bu nedenle biz i\u00e7indeki her \u015fey i\u00e7in kancadayd\u0131k. Bu, Wirecard&#8217;\u0131n gelecek y\u0131l herhangi bir noktada bir iftira davas\u0131 a\u00e7abilece\u011fi anlam\u0131na geliyordu. Bu 100 sayfal\u0131k raporda hi\u00e7bir \u015fey yazamayaca\u011f\u0131m anlam\u0131na geliyordu; Wirecard&#8217;\u0131n bizi dava etmesi c\u00fcretkar olurdu. Bence bu, ara\u015ft\u0131ran di\u011fer insanlar\u0131 so\u011futtu. Biraz vazge\u00e7tim. Ama tak\u0131mda her zaman edit\u00f6r\u00fcm\u00fcn deste\u011fini ald\u0131m. Neyse ki, hikayeler hikayeleri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131 ve sonunda ihbarc\u0131lar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ek kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/the-art-of-the-interview\/\">R\u00f6portaj Sanat\u0131<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/investigative-tactics-reporters-love\/\">Muhabirlerin Sevdi\u011fi Ara\u015ft\u0131rma Taktikleri<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/megha-rajagopalan-what-ive-learned-about-investigative-journalism\/\">Megha Rajagopalan: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Hakk\u0131nda \u00d6\u011frendiklerim<\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-309506 alignleft\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Rowan-Philp-140x140-1.png\" alt=\"Rowan-Philp-140x140\" width=\"93\" height=\"93\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Rowan-Philp-140x140-1.png 140w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Rowan-Philp-140x140-1-60x60.png 60w\" sizes=\"auto, (max-width: 93px) 100vw, 93px\" \/><em><strong><a href=\"https:\/\/gijn.org\/about\/staff-member\/rowan-philp\/\">Rowan Philp<\/a><\/strong>\u00a0, GIJN i\u00e7in bir muhabirdir.\u00a0Eskiden G\u00fcney Afrika<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.timeslive.co.za\/sunday-times\/\">\u00a0Sunday Times<\/a>\u00a0ba\u015f muhabiriydi .\u00a0Bir d\u0131\u015f muhabir olarak, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda iki d\u00fczineden fazla \u00fclkeden haberler, siyaset, yolsuzluk ve \u00e7at\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda haber yapt\u0131.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GIJN, dokuz ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciden olu\u015fan \u00e7e\u015fitli bir gruptan, bir ara\u015ft\u0131rma projesinde yapt\u0131klar\u0131 unutulmaz bir yanl\u0131\u015f ad\u0131m\u0131 ve \u00f6\u011frendikleri \u00f6nemli dersi payla\u015fmalar\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1144233,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":true,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[22291,19779,19684,22377,26707,26708,26709,26710],"gijn_topic":[18933,18921],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[18919],"class_list":["post-560898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-arac-ve-teknik-tr","tag-araclar-ve-teknikler-tr","tag-arastirmaci-gazetecilik-tr","tag-gijn-tr","tag-istatistik-tr","tag-metot-tr","tag-seffaflik-tr","tag-yontem-tr","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar","gijn_topic-vaka-calismalari","gijn_language-tr-tr","gijn_region-afrika-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=560898"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2369303,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560898\/revisions\/2369303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1144233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=560898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=560898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=560898"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=560898"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=560898"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=560898"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=560898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}