{"id":560878,"date":"2021-09-06T09:40:21","date_gmt":"2021-09-06T13:40:21","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=560878"},"modified":"2025-07-15T05:59:27","modified_gmt":"2025-07-15T09:59:27","slug":"veri-gazeteciligi-savas-ve-catisma-takibinde-nasil-kullanilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/veri-gazeteciligi-savas-ve-catisma-takibinde-nasil-kullanilir\/","title":{"rendered":"Veri Gazetecili\u011fi Sava\u015f ve \u00c7at\u0131\u015fma Takibinde Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Suriye\u2019nin karanl\u0131k zindanlar\u0131 y\u0131llarca i\u015fkence, a\u00e7l\u0131k ve cinayet cehennemi olarak i\u015flev g\u00f6rd\u00fc.\u00a0Binlerce ki\u015fi, bir daha asla haber al\u0131namayacak \u015fekilde bu geni\u015f a\u011fda kayboldu ve bu insanlar\u0131 bir\u00e7o\u011fu sakatlanm\u0131\u015f olarak ya da k\u0131r\u0131klar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>The New York Times,\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2019\/05\/11\/world\/middleeast\/syria-torture-prisons.html\">\u00e7arp\u0131c\u0131 bir\u00a0<\/a>ara\u015ft\u0131rmayla\u00a0, sadist \u015fiddeti g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor ve Devlet Ba\u015fkan\u0131 Be\u015far Esad rejiminin bu korku salonlar\u0131nda i\u015fledi\u011fi rekor sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>Eski Times Beyrut b\u00fcro \u015fefi ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma uzman\u0131 k\u0131demli gazeteci\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/abarnardnyt?lang=en\">Anne Barnard\u2019\u0131n<\/a>\u00a0hikayesinin arkas\u0131ndaki itici g\u00fc\u00e7; \u00f6l\u00fcler ve kay\u0131plarla ilgili verilerin varl\u0131\u011f\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>The New Yorker\u2019dan Isaac Chotiner 2019 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s ay\u0131nda bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131nda \u201cBarnard\u2019\u0131n haberlerinin derinli\u011fine ve tarif etti\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fckte adalet aramak neredeyse imkans\u0131zd\u0131\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131. Yazarla\u00a0<a href=\"https:\/\/www.newyorker.com\/news\/q-and-a\/a-times-reporter-documents-the-horror-of-syrias-torture-sites\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">bir soru-cevap s\u0131ras\u0131nda<\/a>\u00a0, \u201c\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede kasvetli rakamlar\u0131n nas\u0131l topland\u0131\u011f\u0131 soruluyordu. Yani i\u015fkence ve cinayet verileri toplanm\u0131\u015ft\u0131.Daha fazla veri mutlaka daha iyi veri de\u011fildir.\u00a0Nereden geldi\u011fini, neyin dahil olup neyin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz gerekiyor.\u201d\u00a0\u2013Bar\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Andreas Foro Tollefsen<\/p>\n<p>Barnard, \u201cYakla\u015f\u0131k 128 bin ki\u015finin hi\u00e7bir zaman ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve en titiz \u00e7eteleyi tutan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir izleme grubu olan Suriye \u0130nsan Haklar\u0131 A\u011f\u0131\u2019na g\u00f6re ya \u00f6l\u00fc ya da hala g\u00f6zalt\u0131nda olduklar\u0131 tahmin ediliyor.\u00a0Yakla\u015f\u0131k 14 bin ki\u015fi ise \u015fkence alt\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2019\/05\/15\/reader-center\/insider-syria-prisons.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">New York Times\u2019\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla ilgili bir \u00a0<\/a>makalede, \u201c\u0130nsan haklar\u0131 gruplar\u0131 d\u00fczinelerce i\u015fkence tesisi, on binlerce kay\u0131p Suriyeli ve binlerce sivilin infaz\u0131yla ilgili verileri d\u00fczenli olarak derlerken, hikayeyi ele alma \u00e7abas\u0131n\u0131 etkiledi bu durum.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ekibi haftalarca g\u00fcnlerini T\u00fcrkiye, Almanya ve L\u00fcbnan\u2019da hayatta kalanlar\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 dinleyerek ve onlara \u00e7apraz referans vererek ge\u00e7irdi.\u00a02012\u2019de Suriye\u2019yi ele almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda senaryo farkl\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Barnard, \u201cG\u00f6r\u00fcn\u00fcr sava\u015f su\u00e7lar\u0131na odakland\u0131k \u015fahsen tan\u0131k oldu\u011fumuz veya tan\u0131klar ve videolarla h\u0131zla do\u011frulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z su\u00e7lar\u2026 Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, g\u00f6zalt\u0131, i\u015fkence ve infaz gizli zindanlarda g\u00f6r\u00fclmeden ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve esas olarak hayatta kalanlar\u0131n zihinlerinde kay\u0131tl\u0131yd\u0131\u201d diye yaz\u0131yor Barnard.<\/p>\n<p class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"771\" height=\"406\" class=\"wp-image-337637\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/shutterstock_1057305518-771x406.jpg\" alt=\"Humus, Suriye\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/shutterstock_1057305518-771x406.jpg 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/shutterstock_1057305518-336x177.jpg 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/shutterstock_1057305518-768x405.jpg 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/shutterstock_1057305518.jpg 1000w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/p>\n<p>Veri gazetecili\u011fi, sava\u015f haberlerinin do\u011frulu\u011funu ve etkisini art\u0131ran ileri teknoloji ara\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra geli\u015fmi\u015f dijital adli t\u0131p, co\u011frafi konum ve veri g\u00f6rselle\u015ftirme kullanarak Suriye\u2019nin vah\u015fetini ortaya \u00e7\u0131karmada hayati bir rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7at\u0131\u015fmalarla ilgili haber de\u011feri ta\u015f\u0131yan istatistikler mevcut ancak buradaki zorluk gazeteciler do\u011fru verileri nas\u0131l belirler?\u00a0D\u0131\u015far\u0131daki pek \u00e7ok veri kayna\u011f\u0131 aras\u0131nda nas\u0131l de\u011ferlendiriyorlar?\u00a0Ne aramal\u0131lar?<\/p>\n<p>\u201cDaha fazla veri mutlaka daha iyi veri de\u011fildir.\u00a0Nereden geldi\u011fini, neyin dahil oldu\u011funu ve neyin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz gerekiyor.\u00a0\u00c7at\u0131\u015fma verileri alan\u0131nda ana oyuncu olan Oslo Bar\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc k\u0131demli ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/www.prio.org\/People\/Person\/?x=4942\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Andreas Foro Tollefsen<\/a>\u00a0,\u00a0muhabirlerin t\u00fcm verileri tarafs\u0131z ger\u00e7ekler olarak almamas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor\u00a0.<\/p>\n<p><strong>Verilerle \u00c7at\u0131\u015fma Habercili\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7at\u0131\u015fma odakl\u0131 veri setleri nas\u0131l olu\u015fturulmu\u015f, kim \u00fcretmi\u015f vb. sorular kapsam\u0131nda uzmanlar\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irmesi ve ne arad\u0131klar\u0131n\u0131 detayland\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. A\u015fa\u011f\u0131da, medya raporlar\u0131nda ve bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda s\u0131kl\u0131kla at\u0131fta bulunulan \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli veri toplama projesinin k\u00fc\u00e7\u00fck resimleri bulunmakta.\u00a0Ayr\u0131ca, medyan\u0131n bu veri setlerini silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda haber yapmak i\u00e7in nas\u0131l kulland\u0131\u011f\u0131na ve bu gruplar\u0131n nas\u0131l i\u015f birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6rnekler de yer almakta.<\/p>\n<p><strong>Uppsala \u00c7at\u0131\u015fma Veri Program\u0131 (UCDP)<\/strong>\u00a0: Bar\u0131\u015f anla\u015fmalar\u0131, eyalet i\u00e7i silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, devlet d\u0131\u015f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, tek tarafl\u0131 \u015fiddet ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n sona erdirilmesi dahil olmak \u00fczere \u00e7at\u0131\u015fma ve bar\u0131\u015f\u0131 koruma \u00fczerine veri\u00a0setleri\u00a0 mevcut.\u00a0<a href=\"https:\/\/ucdp.uu.se\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">UCDP sitesi web sitesinde\u00a0<\/a>\u00fccretsiz olarak indirilebilir\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/ucdp.uu.se\/downloads\/\">organize \u015fiddet ve bar\u0131\u015f yapma konusunda veri setlerine eri\u015febilirsiniz.\u00a0<\/a>\u00a0A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 \u00e7izelgeler, grafikler ve haritalar da mevcut.<\/p>\n<p><strong>Silahl\u0131 \u00c7at\u0131\u015fma Yeri ve Olay Yeri Veri Seti (ACLED)<\/strong>\u00a0:\u00a0Par\u00e7alara\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/acleddata.com\/#\/dashboard\">ayr\u0131lm\u0131\u015f veri toplama, analiz ve kriz haritalama platformu olarak tan\u0131mlan\u0131r<\/a>. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bildirilen t\u00fcm siyasi \u015fiddet ve protesto olaylar\u0131n\u0131n yerleri, tarihleri, akt\u00f6rleri, \u00f6l\u00fcmleri ve t\u00fcrleri hakk\u0131nda ger\u00e7ek zamanl\u0131 veriler toplar. Kullan\u0131c\u0131lar, etkile\u015fimli bir pano ile verileri ke\u015ffedebilir. \u201cKrizlere a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek\u201d slogan\u0131yla faaliyet g\u00f6stermekte.<\/p>\n<p><strong>Bar\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc, Oslo (PRIO)<\/strong>\u00a0:\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.prio.org\/\">\u00c7at\u0131\u015fmalar\u0131n nas\u0131l patlak verdi\u011fini ve \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131yor<\/a>. Farkl\u0131 \u015fiddet t\u00fcrlerinin insanlar\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131r ve toplumlar\u0131n krizlerle nas\u0131l m\u00fccadele etti\u011fini inceler.\u00a0Veri projeleri, \u015fiddet s\u00fcresinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u00e7at\u0131\u015fma ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bve biti\u015f tarihlerinin toplanmas\u0131n\u0131 ve y\u0131ll\u0131k sava\u015f nedenli \u00f6l\u00fcmlerin verilerini kapsar. \u00a0Aktif ara\u015ft\u0131rma projeleri alfabetik olarak s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r ve onlarca konuyu kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu gruplar\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 veriler etkileyici ve bazen g\u00f6z korkutucudur.\u00a0Peki habercili\u011fe nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor? Ne t\u00fcr hikayeleri anlatmada yard\u0131mc\u0131 oluyor?<\/p>\n<p>PRIO\u2019dan Tollefsen, \u201cVeri ve ampirik verilerle donat\u0131lm\u0131\u015f gazeteciler bu konuda yol izlemek i\u00e7in \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lara sahipler, ayn\u0131 zamanda karar vericilere do\u011fru sorular\u0131 sormak i\u00e7in de \u00e7ok \u00f6nemli bir taraf\u0131 var, nitekim verilere bakmak genellikle anlat\u0131lara meydan okur veya daha fazla ara\u015ft\u0131rman\u0131n yolunu a\u00e7ar. \u201c<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, veriler, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bulundu\u011fu bir b\u00f6lgede \u015fiddetin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun g\u00f6\u00e7 veya m\u00fclteciler gibi sivilleri etkileyen zemin ko\u015fullar\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkili oldu\u011funu vurgulayarak e\u011filimleri, haritalar\u0131 ve kal\u0131plar\u0131 g\u00f6sterebilir.\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/politics\/2020\/10\/15\/does-covid-19-raise-risk-violent-conflict-not-everywhere\/\">ACLED verilerine dayanan bir hikaye<\/a>\u00a0, kuzey Mozambik\u2019teki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yar\u0131m milyondan fazla insan\u0131 nas\u0131l yerinden etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>PRIO\u2019nun verileri, Save the Children adl\u0131 yak\u0131n tarihli bir raporda di\u011fer kaynaklarla birlikte kullan\u0131ld\u0131,\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/mg.co.za\/africa\/2020-06-22-the-pandemic-has-shifted-patterns-of-conflict-in-africa\/\">\u201cSava\u015f Silahlar\u0131: \u00c7at\u0131\u015fmadaki \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 cinsel \u015fiddet\u201d.\u00a0<\/a>\u0130statistikler, otuz y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re 8,5 milyon \u00e7ocu\u011fun yakla\u015f\u0131k 10 kat daha fazla risk alt\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<figure class=\"aligncenter\"><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/translate.google.com\/website?sl=en&amp;tl=tr&amp;ajax=1&amp;elem=1&amp;se=1&amp;u=https:\/\/resourcecentre.savethechildren.net\/node\/18763\/pdf\/weapon-of-war-report_final.pdf\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/s3.eu-central-1.amazonaws.com\/datajournalismcom\/long-reads\/conflict-reporting-with-data\/Screenshot-2021-05-03-at-01.45.07-squashed.png\" alt=\"Sava\u015f Silah\u0131\" \/><\/a><figcaption>G\u00f6rsel: Courtesy of Save the Children<\/figcaption><\/figure>\n<p>Suriye, Kolombiya, Irak, Somali, G\u00fcney Sudan ve Yemen,\u00a0\u00e7ocuklar\u0131n\u00a0tecav\u00fcz, cinsel k\u00f6lelik, zorla fuhu\u015f ve hamilelik, cinsel sakatlama ve silahl\u0131 gruplar\u0131n elindeki cinsel i\u015fkence dahil olmak \u00fczere\u00a0<a href=\"https:\/\/www.savethechildren.org\/us\/about-us\/media-and-news\/2021-press-releases\/one-in-six-children-in-conflict-zones-at-risk-of-sexual-violence\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">cinsel \u015fiddet a\u00e7\u0131s\u0131ndan en b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda<\/a>\u00a0oldu\u011fu \u00fclkeler olarak belirlendi.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n nedeni ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in co\u011frafi verilerin ve Co\u011frafi Bilgi Sistemlerinin kullan\u0131m\u0131na odaklanan Tollefsen, \u201cVeri g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ara\u00e7t\u0131r ve d\u00fcnyay\u0131 anlamam\u0131za meydan okur\u201d diyor.<\/p>\n<p>PRIO, ortakla\u015fa bir ba\u015fka \u00e7abada, 1989 \u2013 2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Orta Do\u011fu ihtilaflar\u0131ndaki e\u011filimleri inceledi ve UCDP verilerini kullanarak bunlar\u0131 k\u00fcresel e\u011filimlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131.\u00a0Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n tekrar\u0131n\u0131, ate\u015fkesleri ve bar\u0131\u015f anla\u015fmalar\u0131n\u0131 analiz ettiler.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, son 10 y\u0131lda d\u00fcnyan\u0131n en kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun Orta Do\u011fu\u2019da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Suriye\u2019nin en \u00f6l\u00fcmc\u00fcl oldu\u011funu ortaya koydu.\u00a0Veriler, COVID-19\u2019un etkisi gibi son dakika haberlerinde de \u00f6nemli bir rol oynuyor.\u00a0Pandemi yay\u0131ld\u0131k\u00e7a, veri gazetecili\u011fi vakalar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleri g\u00f6steren etkile\u015fimli haritalar, grafikler ve \u00e7izelgeler kullanarak hayati, g\u00fcvenilir bilgiler sa\u011flad\u0131n.<\/p>\n<p>Washington Post, ACLED verilerini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131: \u201cCOVID-19 \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fma riskini art\u0131r\u0131yor mu?\u201d\u00a0\u00c7at\u0131\u015fma olaylar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn Mart 2020\u2019de k\u00fcresel bir salg\u0131n ilan etmesinden veya \u00fclkenin karantina ilan etmesinden sonra e\u011filimlerin de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmedi\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in zaman i\u00e7inde izlendi.<\/p>\n<p>Post\u00a0<a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/politics\/2020\/10\/15\/does-covid-19-raise-risk-violent-conflict-not-everywhere\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">, hikayede<\/a>\u00a0ACLED\u2019i \u201cd\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda g\u00fcnl\u00fck olarak \u00e7at\u0131\u015fma olaylar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 sayan bir veritaban\u0131\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131.\u00a0ACLED, 2019 ve 2020 i\u00e7in Afrika, Asya, Latin Amerika ve Do\u011fu Avrupa\u2019da 100\u2019den fazla \u00fclkeyi i\u00e7eriyor ve \u00fc\u00e7 \u015fiddetli \u00e7at\u0131\u015fma kategorisini izliyor: Sava\u015flar, sivillere y\u00f6nelik \u015fiddet ve patlamalar\/uzaktan \u015fiddet.<\/p>\n<p>G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n Mail &amp; Guardian\u00a0<a href=\"https:\/\/mg.co.za\/africa\/2020-06-22-the-pandemic-has-shifted-patterns-of-conflict-in-africa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">gazetesinde Haziran 2020\u2019de yay\u0131nlanan bir makale<\/a>\u00a0, pandeminin Afrika\u2019daki davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini inceledi.<\/p>\n<p>ACLED\u2019in direkt\u00f6r\u00fc\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/cliona_raleigh?lang=en\">Clionadh Raleigh<\/a>\u00a0, \u201cSon 10 haftadaki faaliyetleri takip eden ACLED, k\u0131ta genelinde \u00e7at\u0131\u015fma oranlar\u0131n\u0131n sabit kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak silahl\u0131 gruplar ve h\u00fck\u00fcmetlerin pandemiden siyasi \u00f6ncelikler \u00fczerinde hareket etmek i\u00e7in \u015fiddet kal\u0131plar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini tespit etti\u201d\u00a0dedi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/mg.co.za\/africa\/2020-06-22-the-pandemic-has-shifted-patterns-of-conflict-in-africa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Hikayesine detayl\u0131 bir infografik de eklendi<\/a>.\u00a0Uygun \u00e7ak\u0131\u015fma verisi kaynaklar\u0131n\u0131 bulmak ilk ad\u0131md\u0131r.\u00a0Bilgileri do\u011fru yorumlamak zor olabilir.\u00a0A\u015fa\u011f\u0131da, kaliteli raporlaman\u0131n ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri olan do\u011fruluk, g\u00fcvenilirlik ve adalet i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n nas\u0131l analiz edilip de\u011ferlendirilece\u011fi konusunda uzmanlardan ipu\u00e7lar\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"771\" height=\"541\" class=\"wp-image-337638\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ACLED-data-inforgraphic-in-SA-Mail-and-Guardian-771x541.jpg\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ACLED-data-inforgraphic-in-SA-Mail-and-Guardian-771x541.jpg 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ACLED-data-inforgraphic-in-SA-Mail-and-Guardian-336x236.jpg 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ACLED-data-inforgraphic-in-SA-Mail-and-Guardian-768x539.jpg 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ACLED-data-inforgraphic-in-SA-Mail-and-Guardian.jpg 840w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><figcaption>G\u00fcney Afrika\u2019dan Mail &amp; Guardian, COVID-19 pandemisinin ilk a\u015famalar\u0131n\u0131 ve k\u0131tadaki \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00fczerindeki etkisini izlemek i\u00e7in ACLED\u2019in verilerini kullanarak bir infografik olu\u015fturdu. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u00c7at\u0131\u015fma Verilerini De\u011ferlendirmek<\/strong><\/p>\n<p>Harvard \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi\u00a0<a href=\"http:\/\/www.kellymgreenhill.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kelly M. Greenhill\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Sex-Drugs-Body-Counts-Politics\/dp\/0801476186\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">, \u201cSex, Drugs and Body Counts: The Politics of Numbers in Global Crime and Conflict\u201d<\/a>\u00a0adl\u0131 kitab\u0131n yazarlar\u0131ndan\u00a0biri olarak, \u00e7at\u0131\u015fma istatistiklerinin yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yor ve yanl\u0131\u015f hesaplamalar\u0131n \u201csapk\u0131n ve ters tepebilecek sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilece\u011fini\u201d g\u00f6steriyor. \u201d<\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f yapmak, \u00f6rne\u011fin, sava\u015flar\u0131n uzamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir, h\u00fck\u00fcmetlere harekete ge\u00e7memek i\u00e7in bir mazeret verebilir veya \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerindeki politika ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n veya ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n mu\u011flak \u015fekilde de\u011ferlendirmelerine neden olabilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gazeteciler bunu d\u00fczeltmek i\u00e7in ne yapabilir?\u00a0Greenhill, su\u00e7 ve \u00e7at\u0131\u015fma verileri hakk\u0131nda rutin olarak sorulmas\u0131 gereken a\u015fa\u011f\u0131daki sorular\u0131 \u00f6neriyor:<\/p>\n<ol>\n<li>Say\u0131lar\u0131n kaynaklar\u0131 nelerdir?<\/li>\n<li>Kaynaklar hangi tan\u0131mlar\u0131 kullan\u0131yor ve tam olarak ne \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcyor?<\/li>\n<li>Rakamlar\u0131 verenlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 nelerdir?<\/li>\n<li>S\u00f6z konusu istatistikler benimsenir veya kabul edilmezse, bu akt\u00f6rler ne kazanacak veya kaybedecek?<\/li>\n<li>Rakamlar\u0131 elde etmek i\u00e7in hangi metodolojiler kullan\u0131ld\u0131?<\/li>\n<li>Potansiyel olarak rekabet eden rakamlar var m\u0131 ve varsa kaynaklar\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcmleri ve metodolojileri hakk\u0131nda ne biliniyor?<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201cBir dereceye kadar, istatistiklerin siyasalla\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u00a0Ancak istatistiklerin t\u00fcketicileri olarak gazeteciler, bu verileri elde etmek ve kullanma konusunda daha anlay\u0131\u015fl\u0131 ve saf olmal\u0131d\u0131r.\u201d diyor Tufts \u00dcniversitesi\u2019nde siyaset bilimi ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler profes\u00f6r\u00fc Greenhill.<\/p>\n<p>Gazetecilerin kas\u0131ts\u0131z olarak, \u201cters politika sonu\u00e7lar\u0131na\u201d yol a\u00e7an politik olarak motive edilmi\u015f istatistiksel \u00e7arp\u0131tmalar\u0131n y\u00fckselticileri olarak hizmet edebilece\u011finden endi\u015fe ediyor.<\/p>\n<p>Greenhill, D\u00fcnya Bankas\u0131 dan\u0131\u015fman\u0131, BM M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi ve ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda analist olarak g\u00f6rev yapt\u0131.\u00a0S\u00f6ylentilerin, komplo teorilerinin, propagandan\u0131n, s\u00f6zde \u201csahte haberler\u201din ve uluslararas\u0131 politika \u00fczerindeki di\u011fer ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 bilgi bi\u00e7imlerinin etkisini ara\u015ft\u0131ran yeni bir kitap \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u201cVeri setlerinin hangi kaynaklar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131na dikkat edin.\u00a0Bu ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir fark yarat\u0131yor.\u201d\u00a0\u2014Silahl\u0131 \u00c7at\u0131\u015fma Konumu ve Olay Veri Setini \/Roudabeh Kishi.<\/p>\n<p><strong>Veri Setlerinin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak<\/strong><\/p>\n<p>Veri setlerindeki benzerlikleri ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirmek, bunlar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma kapsam\u0131 i\u00e7in ne kadar yararl\u0131 olabilece\u011fini de\u011ferlendirmenin ba\u015fka bir yoludur.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/twitter.com\/roudabehkishi?lang=en\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ACLED\u2019in<\/a>\u00a0ara\u015ft\u0131rma ve yenilik direkt\u00f6r\u00fc\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/roudabehkishi?lang=en\">Roudabeh Kishi<\/a>\u00a0, K\u00fcresel Ter\u00f6rizm Veritaban\u0131 (GTD), Entegre Kriz Erken Uyar\u0131 Sistemi (ICEWS), Phoenix olay veri seti ve Uppsala dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f kaynaktan gelen \u00e7at\u0131\u015fma verilerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran bir raporun yazarlar\u0131ndan biri. \u00c7at\u0131\u015fma Verileri Program\u0131 Co\u011frafi Referansl\u0131 Olay Veri Seti (UCDP GED).<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n belirtilen amac\u0131: \u201c[Olay verilerinin] toplanmas\u0131n\u0131n, kurallar\u0131n, kodlama kurallar\u0131n\u0131n ve kaynak bulma y\u00f6ntemlerinin nas\u0131l siyasi \u015fiddet ve \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n yorumlanmas\u0131 hakk\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 bilgilerle sonu\u00e7lanabilece\u011fini g\u00f6stermek.\u201d\u00a0Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayr\u0131ca, otomatikle\u015ftirilmi\u015f verilere kar\u015f\u0131 insan taraf\u0131ndan olu\u015fturulan verilere de bak\u0131yorlar.<\/p>\n<p>G<strong>azeteciler nelere dikkat etmeli?\u00a0Rapor, verilerin do\u011frulu\u011funa ili\u015fkin g\u00f6stergeler aras\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u0131ral\u0131yor:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Kaynak Kullan\u0131m\u0131: \u201cYerel ortaklardan ve yerel dillerdeki medyadan dahil olmak \u00fczere kapsaml\u0131 kaynak kullan\u0131m\u0131, siyasi \u015fiddet ve g\u00f6steriler hakk\u0131nda en kapsaml\u0131 ve do\u011fru bilgilerin yan\u0131 s\u0131ra sivillerin evlerinde ve topluluklar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 risklerin en do\u011fru sunumunu sa\u011flar.\u201d<\/li>\n<li>\u015eeffafl\u0131k: \u201cD\u00fczenli analiz i\u00e7in g\u00fcvenileceklerse veri setleri kullan\u0131labilir olmal\u0131 ve kullan\u0131c\u0131lar, \u00e7at\u0131\u015fma verilerinin nas\u0131l kodland\u0131\u011f\u0131 ve topland\u0131\u011f\u0131na dair her ayr\u0131nt\u0131ya eri\u015febilmelidir.\u201d<\/li>\n<li>Kapsam ve s\u0131n\u0131fland\u0131rma: \u201c\u00c7at\u0131\u015fmalar homojen olmad\u0131\u011f\u0131ndan, kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in net, tutarl\u0131 ve do\u011fru s\u0131n\u0131fland\u0131rma \u00f6nemlidir: D\u00fczensizlik olaylar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, s\u0131ras\u0131 ve yo\u011funlu\u011fu farkl\u0131d\u0131r.\u201d<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u201cBaz\u0131 insanlar \u2018Eh, veri veridir ve bu kadar\u2019 diyor.\u00a0Bunlar\u0131n farkl\u0131 metodolojileri, tan\u0131mlar\u0131 olan ve genellikle belirli bir yetkiye dayal\u0131 farkl\u0131 projeler oldu\u011funu hat\u0131rlamak \u00f6nemlidir\u201d diye a\u00e7\u0131klad\u0131 Kishi.\u00a0\u201cVeri setlerinin hangi kaynaklar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131na dikkat edin.\u00a0Bu ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir fark yarat\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p>Yeni ba\u015flayanlara, \u015fiddete g\u00f6re haritalar ve \u00e7izelgeler veya filtreler olu\u015fturmaya yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir analitik ara\u00e7 olan\u00a0<a href=\"https:\/\/www.tableau.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Tableau<\/a>\u00a0gibi basit yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 \u00f6\u011frenmelerini tavsiye ediyor\u00a0.\u00a0ACLED\u2019in web sitesinde bir e\u011fitim videosu var.\u201cMedyaya istatistik sa\u011flamak, savunuculu\u011fumuzun bir par\u00e7as\u0131\u201d \u2014Suriye \u0130nsan Haklar\u0131 A\u011f\u0131\u2019ndan Fadel Abdul Ghany<\/p>\n<p>Kishi\u00a0, ACLED\u2019in ortaklar\u0131ndan biri olan\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/sn4hr.org\/\">Suriye \u0130nsan Haklar\u0131 A\u011f\u0131\u2019na (SNHR)<\/a>\u00a0Tableau e\u011fitimi verdi\u00a0.\u00a0\u201cOnlar b\u00fcy\u00fck.\u00a0Bunlar\u0131 verilerimizde g\u00f6receksiniz\u201d dedi Kishi. Tahminler yerine ger\u00e7ek rapor verilerine dayal\u0131 Suriye insan haklar\u0131 grubu say\u0131lar\u0131 \u00f6nemli.<\/p>\n<p>2011\u2019deki ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana grup,\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.acleddata.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/ACLED-Comparison_8.2019.pdf\">g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n isimleri, ileti\u015fim bilgileri ve tan\u0131kl\u0131klar\u0131ndan olu\u015fan geni\u015f bir ar\u015fivin<\/a>\u00a0yan\u0131 s\u0131ra bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, haberlerde veya gelecekteki sava\u015flar i\u00e7in arka plan olarak titizlikle korunan foto\u011fraf ve videolar\u0131\u00a0bir\u00a0araya getirdi.<\/p>\n<p>Grubun kurucusu ve y\u00f6neticisi\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/sn4hr.org\/fadel-abdul-ghany\/\">Fadel Abdul Ghany<\/a>\u00a0,\u00a0\u201cMedyaya istatistik sa\u011flamak, savunuculu\u011fumuzun bir par\u00e7as\u0131\u201d dedi\u00a0.\u00a0\u00c7o\u011funlu\u011fu Suriye\u2019de bulunan ama ayn\u0131 zamanda s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 T\u00fcrkiye, \u00dcrd\u00fcn ve L\u00fcbnan\u2019da ya\u015fayan 35 ki\u015filik bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc birli\u011fini y\u00f6netiyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/sn4hr.org\/about-us\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">SNHR\u2019nin<\/a>\u00a0verileri, BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli bir kaynak olmu\u015ftur ve ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Suriye hakk\u0131ndaki raporlar\u0131nda yer almaktad\u0131r.\u00a0Ayl\u0131k raporlar yak\u0131n zamanda \u00f6lenlerin say\u0131s\u0131n\u0131, suikastlar\u0131 ve sivillere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 belgeliyor.\u00a0Ocak ay\u0131nda COVID-19\u2019un yay\u0131lmas\u0131 hakk\u0131nda bilgi vard\u0131.<\/p>\n<p>Fadel\u2019in amac\u0131 Suriye\u2019yi g\u00fcndemde tutmak.\u00a0Katar\u2019daki evinden Ghany, \u201cThe New York Times, Washington Post ve CNN gibi \u00f6nde gelen medyadaki haberler ba\u015fkalar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ekiyor\u201d dedi.\u00a0\u201cGazetecilere her zaman yard\u0131m etmeye haz\u0131r\u0131z.\u00a0Bize bir e-posta g\u00f6nderin, ne \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6yleyin ve nas\u0131l i\u015f birli\u011fi yapabilece\u011fimizi bize bildirin.\u201d<\/p>\n<p><strong>Yard\u0131mc\u0131 Olabilecek Di\u011fer Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/acleddata.com\/2021\/02\/02\/ten-conflicts-to-worry-about-in-2021\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ACLED\u2019in 2021\u2019de Endi\u015felenmesi Gereken On \u00c7at\u0131\u015fma<\/a>\u00a0: Myanmar, Beyaz Rusya, Yemen, Etiyopya, Hindistan ve Pakistan\u2019\u0131 i\u00e7eriyor.\u00a0ACLED, verilere do\u011frudan \u201cd\u0131\u015fa aktarma arac\u0131\u201d arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filmesini ve \u201cKaynak Kitapl\u0131\u011f\u0131\u201d alt\u0131nda metodoloji hakk\u0131nda bilgi bulunmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir.\u00a0Bir video, kullan\u0131c\u0131lar\u0131 veri toplama s\u00fcrecinde y\u00f6nlendirir.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.pcr.uu.se\/research\/ucdp\/ucdp-conflict-encyclopedia\/\">UCDP\u2019nin \u00c7at\u0131\u015fma Ansiklopedisi<\/a>\u00a0: Kendisini \u201c\u00f6rg\u00fctl\u00fc \u015fiddet konusunda ana veri sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 ve i\u00e7 sava\u015f i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 40 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fe sahip en eski devam eden veri toplama projesi\u201d olarak\u00a0tan\u0131ml\u0131yor\u00a0.\u00a0Organize \u015fiddet ve bar\u0131\u015f yapma konusunda haz\u0131r veri setleri de dahil olmak \u00fczere verilerin g\u00f6rselle\u015ftirilmesi, i\u015flenmesi ve indirilmesi i\u00e7in web tabanl\u0131 bir sistem sunar.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.sipri.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Stockholm Uluslararas\u0131 Bar\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc<\/a>\u00a0\u00a02000 y\u0131l\u0131ndan bu yana y\u00fcr\u00fct\u00fclen bar\u0131\u015f operasyonlar\u0131, askeri harcamalar, silah transferleri ve ambargolar hakk\u0131nda veri sa\u011flar.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/infoguides.gmu.edu\/\">George Mason \u00dcniversitesi K\u00fct\u00fcphaneleri Bilgi K\u0131lavuzlar\u0131<\/a>\u00a0: \u00c7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, bar\u0131\u015f operasyonlar\u0131, silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve insan g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda ara\u015ft\u0131rma kaynaklar\u0131.\u00a0Bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131, insan g\u00fcvenli\u011fi ve ter\u00f6rizm veri k\u00fcmeleri i\u00e7in ba\u011flant\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/advocacyassembly.org\/en\/partners\/amnesty\/\">Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/a>\u00a0: A\u00e7\u0131k Kaynak Soru\u015fturmalar \u00fczerine Arap\u00e7a, Fars\u00e7a, \u0130ngilizce ve \u0130spanyolca olmak \u00fczere d\u00f6rt dilde \u00fccretsiz iki kurs sunar.\u00a0Kurslar, insan haklar\u0131 soru\u015fturmas\u0131 ve savunuculu\u011funa odaklanarak, uygulamada a\u00e7\u0131k kaynak ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerini kullanma konusunda k\u0131lavuz g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr.\u00a0Uzmanlar taraf\u0131ndan \u00f6\u011fretilen son teknoloji alet ve teknikler ve pratik al\u0131\u015ft\u0131rmalar hakk\u0131nda talimatlar var.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.start.umd.edu\/gtd\/\">K\u00fcresel Ter\u00f6rizm Veritaban\u0131, Maryland \u00dcniversitesi<\/a>\u00a0: Kendisini \u201cd\u00fcnyadaki en kapsaml\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ter\u00f6r sald\u0131r\u0131lar\u0131 veritaban\u0131\u201d olarak tan\u0131t\u0131yor.\u00a01970\u2019e kadar uzanan 200.000\u2019den fazla ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.womanstats.org\/\">WomanStats<\/a>\u00a0: \u201cKad\u0131nlar\u0131n d\u00fcnyadaki durumuna ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir bilgi derlemesi mevcut\u201d.\u00a0Mevcut literat\u00fcr\u00fc tarar ve 174 \u00fclkedeki 310\u2019dan fazla kad\u0131n stat\u00fcs\u00fc g\u00f6stergesi hakk\u0131nda nitel ve nicel bilgiler bulmak i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapar.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/cijaonline.org\/\">Uluslararas\u0131 Adalet ve Hesap Verebilirlik Komisyonu<\/a>\u00a0: Belirtilen ama\u00e7, \u201cSava\u015f su\u00e7lar\u0131, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar, soyk\u0131r\u0131m, ter\u00f6rizm, insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 dahil olmak \u00fczere d\u00fcnya genelinde savunmas\u0131z n\u00fcfuslar\u0131 etkileyen su\u00e7lar i\u00e7in adaleti sa\u011flamak.\u201d\u00a013 \u00fclkede kovu\u015fturmalar\u0131 desteklemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 37 kolluk kuvveti ve ter\u00f6rle m\u00fccadele \u00f6rg\u00fct\u00fcne yard\u0131m eder.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.syriahr.com\/en\/\">Suriye \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00f6zlemevi<\/a>\u00a0:\u00a0Suriye\u2019deki\u00a0siyasi, askeri ve insani geli\u015fmeleri \u00fclke i\u00e7inde ve uluslararas\u0131 bir kaynak a\u011f\u0131yla izler.\u00a0Raporlar, SOHR web sitesinde, Facebook\u2019ta ve Twitter\u2019da yer almakta ve b\u00fcy\u00fck haber kurulu\u015flar\u0131 ve di\u011fer hak \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla al\u0131nt\u0131lanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><em>Bu\u00a0hikaye\u00a0ilk olarak\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/datajournalism.com\/\">DataJournalism.com<\/a>\u00a0web sitesinde\u00a0yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r\u00a0\u00a0ve burada izin al\u0131narak \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Ek kaynaklar<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/helpdesk.gijn.org\/support\/solutions\/articles\/14000036505-data-journalism\"><em>GIJN Kaynaklar\u0131: Veri Gazetecili\u011fi<\/em><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/how-to-create-a-data-journalism-team\/\"><em>Veri Gazetecili\u011fi Ekibi Nas\u0131l Olu\u015fturulur<\/em><\/a><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/dig-open-source-database-chemical-weapons-attacks-syria\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Suriye\u2019deki Kimyasal Silah Sald\u0131r\u0131lar\u0131na \u0130li\u015fkin A\u00e7\u0131k Kaynak Veritaban\u0131n\u0131 \u0130nceleyin<\/a><\/em><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n<figure class=\"alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"140\" height=\"140\" class=\"wp-image-334899\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Sherry-Ricchiardi-profile-thumbnail-140x140.jpg\" alt=\"Sherry Ricchiardi profil k\u00fc\u00e7\u00fck resmi\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Sherry-Ricchiardi-profile-thumbnail-140x140.jpg 140w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Sherry-Ricchiardi-profile-thumbnail-60x60.jpg 60w\" sizes=\"auto, (max-width: 140px) 100vw, 140px\" \/><\/figure>\n<p><em><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/sricchia\">Sherry Ricchiardi<\/a>\u00a0<\/strong>\u00a0, en son Etiyopya ve Pakistan\u2019da olmak \u00fczere 37 \u00fclkede gazetecilerle \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u015fu anda Washington<strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/translate.google.com\/website?sl=en&amp;tl=tr&amp;ajax=1&amp;elem=1&amp;se=1&amp;u=https:\/\/twitter.com\/sricchia\">\u00a0DC\u2019de<\/a><\/strong>\u00a0bulunan bir gazeteci ve medya geli\u015ftirme uzman\u0131d\u0131r.\u00a0Indiana \u00dcniversitesi\u2019nde gazetecilik profes\u00f6r\u00fc olan Columbia Missourian\u2019\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131 ve Dart Merkezi\u2019nin dan\u0131\u015fma konseyinde g\u00f6rev yapt\u0131.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Veri gazetecili\u011fi, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bulundu\u011fu bir b\u00f6lgede \u015fiddetin art\u0131p artmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun g\u00f6\u00e7 veya m\u00fclteciler gibi sivilleri etkileyen zemin ko\u015fullar\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkili oldu\u011funu vurgulayarak e\u011filimleri, haritalar\u0131 ve kal\u0131plar\u0131 g\u00f6sterebilir. <\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1083953,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[19970,19993,25771,19690],"gijn_topic":[18925],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-560878","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-acik-kaynak-tr","tag-savas-muhabirligi-tr","tag-suriye-tr","tag-veri-gazeteciligi-tr","gijn_topic-veri-gazeteciligi","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560878","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=560878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2382061,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560878\/revisions\/2382061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1083953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=560878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=560878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=560878"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=560878"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=560878"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=560878"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=560878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}