{"id":553182,"date":"2021-10-22T12:23:28","date_gmt":"2021-10-22T16:23:28","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=553182"},"modified":"2023-06-25T07:31:48","modified_gmt":"2023-06-25T11:31:48","slug":"karalama-kampanyalari-oligark-medya-ve-sokak-ceteleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/karalama-kampanyalari-oligark-medya-ve-sokak-ceteleri\/","title":{"rendered":"Karalama Kampanyalar\u0131, Oligark Medya ve Sokak \u00c7eteleri!"},"content":{"rendered":"\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n

S\u0131rbistan’da k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik kurulu\u015fu Mart ay\u0131nda The Crime and Corruption Reporting Network<\/a>, Belgrad’da h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 tabloid gazetelerin d\u00fczenledi\u011fi koordineli karalama kampanyas\u0131yla<\/a> ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in haberlerini iki hafta boyunca ask\u0131ya almak zorunda kald\u0131. S\u0131rbistan’\u0131n otoriter cumhurba\u015fkan\u0131 Aleksandar Vu\u010di\u0107’i destekleyen yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131, giderek yayg\u0131nla\u015fan k\u00fcstah\u00e7a bir taktikle, KRIK<\/a> k\u0131saltmas\u0131yla bilinen GIJN \u00fcyesini k\u00f6t\u00fc \u015f\u00f6hretli bir \u00e7eteyle ba\u011flar\u0131n\u0131n olmas\u0131yla su\u00e7lad\u0131. \u00dcstelik KRIK bu \u00e7etenin su\u00e7lar\u0131n\u0131 if\u015fa eden bir iki kurumdan biriydi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

GIJN’nin g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ba\u011f\u0131ms\u0131z edit\u00f6rler, bu karalama takti\u011finin, G\u00fcneydo\u011fu Avrupa’da yedi milyon n\u00fcfuslu bir \u00fclke olan S\u0131rbistan’da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilen\u00a0 birka\u00e7 medya kurulu\u015funa kar\u015f\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc taciz ve bask\u0131 stratejisinin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Birka\u00e7 kar amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015f da dahil bu kurulu\u015flar a\u015f\u0131r\u0131 derecede tehdit ve tacizle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Bu medya gruplar\u0131, haydutlar taraf\u0131ndan zorbal\u0131\u011fa u\u011frad\u0131, anlams\u0131z davalarla hedef al\u0131nd\u0131, s\u00fcrekli olarak g\u00f6zetlendi, medyaya ayr\u0131lan kamu kaynaklar\u0131ndan d\u0131\u015fland\u0131, g\u00f6z\u00fc korkutulmu\u015f kaynaklar ve reklamc\u0131lar taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lan kurumlar haline getirildiler, \u00fclkede bask\u0131n olan h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 medya taraf\u0131ndan \u201cyabanc\u0131 ajanlar\u201d s\u00f6ylemi \u00fczerinden iftiraya u\u011frad\u0131lar ve yasa gere\u011fi kamuya a\u00e7\u0131k bilgilerden mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Bu arada, S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler<\/a>‘e g\u00f6re, S\u0131rbistan bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131ralamas\u0131nda 2017’de 180 \u00fclke aras\u0131nda 66. iken\u00a0 2021’de 93. s\u0131raya geriledi<\/a>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Uzmanlar S\u0131rbistan’da ya\u015fananlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z medyaya kar\u015f\u0131 daha geni\u015f ve k\u00fcresel bir tepki verilmesini y\u00f6n\u00fcnde uyar\u0131da bulunuyor. S\u0131rp yetkililerin uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlerin d\u00fcnyadaki otokratlar ve oligarklar taraf\u0131ndan da giderek daha fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Medya geli\u015ftirme analisti Ellen Hume<\/a> konuyla ilgili, \u201cKom\u00fcnizm sonras\u0131 20 y\u0131lda elde edilen gazetecilik kazan\u0131mlar\u0131, otokratik liderlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z haber medyas\u0131n\u0131 y\u00f6netme veya itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemleriyle gerilemeye ba\u015flad\u0131.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

KRIK edit\u00f6r\u00fc Stevan Doj\u010dinovi\u0107, \u201cmodern otoriter liderler, ba\u011f\u0131ms\u0131z gazetecilere kar\u015f\u0131 bir y\u0131ld\u0131rma y\u00f6ntemi olarak art\u0131k \u015fiddet kullanamayacaklar\u0131n\u0131 anlad\u0131lar. \u201d diyor. Bunun yerine, bu otoriter liderler ticari medya sahipleri, sokak \u00e7eteleri ve sosyal medya trolleri gibi olu\u015fumlar\u0131 kullanarak muhabirleri itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmaya, i\u015fsiz b\u0131rakmaya ve y\u0131ld\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u0131rbistan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z medyas\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar, do\u011frudan \u2018otokrat olman\u0131n el kitab\u0131ndan<\/a>\u2019 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Media Freedom Rapid Response<\/a> (MFRR) taraf\u0131ndan \u00fclkedeki medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin \u00e7\u0131kar\u0131lan yeni bir rapor, orant\u0131s\u0131z kamu fonlamalar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00fc\u00e7lendirilen \u00f6zel sekt\u00f6re ait tabloid gazeteleri ve TV kanallar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z medyaya do\u011frudan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

MFFR\u2019nin raporu ayr\u0131ca, \u201c\u00d6zellikle politikac\u0131lar\u0131n veya kamu g\u00f6revlilerinin gazetecileri a\u00e7\u0131k\u00e7a tehdit etmesi, onlar\u0131 ‘devlet d\u00fc\u015fman\u0131’ veya ‘hainler’ olarak hedef almas\u0131 ve tan\u0131mlamas\u0131 endi\u015fe vericidir. Politikac\u0131lar ve kamu g\u00f6revlilerinin bu eylemlerinin tehditlere, e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc \u00e7evrim i\u00e7i tacize ve hatta fiziksel \u015fiddete g\u00f6z yumdu\u011fu ve onlar\u0131 te\u015fvik etti\u011fi s\u00f6ylenebilir.\u201d diye ekliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Son \u00fc\u00e7 y\u0131lda KRIK’in 15 personelinden \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn evine zorla girildi ve evleri arand\u0131<\/a>. Her \u00fc\u00e7 vakada da neredeyse hi\u00e7bir \u015fey \u00e7al\u0131nmad\u0131 ve polis su\u00e7lular\u0131 belirlemede ilerleme kaydetmedi. KRIK’ten Doj\u010dinovi\u0107<\/a>, S\u0131rbistan G\u00fcvenlik Servislerinin ajanlar\u0131n\u0131n, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin \u00f6zel hayatlar\u0131 hakk\u0131nda g\u00f6zetim yoluyla toplad\u0131klar\u0131 bilgiyle rutin olarak h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 tabloid gazeteleri ve TV istasyonlar\u0131na bilgi aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ayr\u0131ca Doj\u010dinovi\u0107, \u201cHer k\u00f6\u015feden s\u00fcrekli olarak gelen sald\u0131r\u0131lar a\u011f\u0131r gelmeye ba\u015fl\u0131yor S\u0131rbistan\u2019daki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in stres bir travma haline geliyor. B\u00fcy\u00fck bir etki yaratmak imkans\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc h\u00fck\u00fcmet yolsuzluklar\u0131 hakk\u0131nda haber yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ger\u00e7ek bir tepki vermelerine gerek kalmayacak \u015fekilde konumland\u0131rd\u0131. Bu nedenle\u00a0 ger\u00e7ek bir etkinin olabilece\u011fi gelecek i\u00e7in haberler \u00fcretiyoruz.\u201d diye ekliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Otokratlar Taraf\u0131ndan Baltalanan Bas\u0131n Yasalar\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u0131rbistan\u2019da ya\u015fanan bu olaylar \u00fclkenin en az\u0131ndan ka\u011f\u0131t \u00fczerinde, muhabirleri korumaya y\u00f6nelik yasal organlar da dahil d\u00fcnyan\u0131n en iyi bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yasalar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131na ve iyi haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir bilgi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yasas\u0131na\u00a0 sahip olmas\u0131na ra\u011fmen ger\u00e7ekle\u015fti. International Media Development Advisors<\/a>‘\u0131n kurucu orta\u011f\u0131 Hume’a g\u00f6re, ayr\u0131ca bu olaylar 30 y\u0131ld\u0131r bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetler ve vak\u0131flar taraf\u0131ndan Balkanlar’da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir medya in\u015fa etmek i\u00e7in yap\u0131lan on milyonlarca dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131ma ra\u011fmen ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n
\"\"

S\u0131rbistan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z gazetecilerinin artan tacizine sadece bir \u00f6rnek; CINS genel yay\u0131n y\u00f6netmeni Milica \u0160ari\u0107 Aral\u0131k 2020’de Twitter’da \u00f6l\u00fcm tehditleriyle hedef al\u0131nd\u0131. G\u00f6rsel: Ekran G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\r\n\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

2011’de Hume, Center for International Media Assistance i\u00e7in haz\u0131rlanan bir raporda, Orta ve Do\u011fu Avrupa’da b\u00fcy\u00fck bir medya gerilemesi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda uyar\u0131da bulundu. Hume, raporda Romanya ve Letonya gibi \u00fclkelerdeki oligarklar\u0131n siyasi n\u00fcfuz pe\u015finde ko\u015fan haber kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmesini ve Macaristan’daki ac\u0131mas\u0131z medya yasalar\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fini belgeledi. Ayr\u0131ca Hume, Avrupa Birli\u011fi’ne (AB) kat\u0131lmak isteyen \u00fclkelerin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 iyi bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yasalar\u0131n\u0131n hafife al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini ve bu yasalar\u0131n s\u00fcrekli tetikte olma ve eylemci anlay\u0131\u015f olmadan kolayca ba\u015far\u0131s\u0131z olabilece\u011fi konusunda uyard\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bundan 10 y\u0131l sonra konu hakk\u0131nda konu\u015fan Hume, \u201cB\u00f6lgedeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fekilde kaliteli haber \u00fcretmeye devam etti\u011fini ancak son y\u0131llarda otoriter liderler y\u00f6nettikleri toplumlarda alayc\u0131l\u0131\u011f\u0131 yayarak bu haberlerin etkilerini a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131yor.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Ayr\u0131ca Hume, \u201cGazetecili\u011fin i\u015fe yaramas\u0131 i\u00e7in d\u00f6rt \u015feye ihtiyac\u0131n\u0131z var: G\u00fcvenilir bilgi ak\u0131\u015f\u0131, yay\u0131nlamak i\u00e7in araca, ilgili bir izleyici kitlesine ve yasal bir rejime\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve \u201cBence ilgili bir izleyici kitlesi\u2019 sald\u0131r\u0131lar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer. Otoriterlerin nesillerdir uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fey haberi ula\u015ft\u0131ranlar\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini sarsmak. K\u00f6t\u00fcmserlik \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in yolsuzlu\u011fa tutunmak gitgide daha da zorla\u015f\u0131yor.\u201d diye ekliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Doj\u010dinovi\u0107 s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam ediyor “Sa\u011flam yasalar\u0131n otokratik etki taraf\u0131ndan eziliyor, ka\u011f\u0131t \u00fczerinde bakarsan\u0131z, S\u0131rbistan gazetecilere yard\u0131m etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f en iyi yasa ve kurumlara sahip yerlerden biri ancak ger\u00e7ek bunun tamamen tersi. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc daha da k\u00f6t\u00fcye gidiyor. Bu yasalardan baz\u0131lar\u0131 daha fazla zarar getirdi ve tamamen yan\u0131lt\u0131c\u0131 ve tuhaf \u015fekillerde uygulan\u0131yor.”<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

D\u0131\u015far\u0131dan \u0130thal Edilen Medya Bask\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Doj\u010dinovi\u0107, \u201cRusya gibi eski tarz otoriter h\u00fck\u00fcmetler, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere do\u011frudan sald\u0131rmak i\u00e7in polisi ve devlet g\u00fcvenlik hizmetlerini seferber ediyor. Doj\u010dinovi\u0107, S\u0131rbistan’\u0131n tam tersi stratejiyle ayn\u0131 hedefleri arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Otokratik liderin m\u00fcttefikleri taraf\u0131ndan kontrol edilen \u00f6zel \u015firketleri ve gruplar\u0131 serbest b\u0131rakmak yerine devlet kurumlar\u0131n\u0131 donduruyor.” diyor. \u00d6rne\u011fin h\u00fck\u00fcmetin k\u00e2rl\u0131 bir kalk\u0131nma plan\u0131 in\u015fa etmek i\u00e7in yerle bir etmek istedi\u011fi evlerden, h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 holiganlar\u0131n ev sakinlerini zorla tahliye etti\u011fi bir gecede Belgrad Polisine sokaklardan uzak durmas\u0131 emredildi. \u201cM\u00fckemmel bir k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirmi\u015f otoriter \u2013 otokrasinin bariz ve ac\u0131mas\u0131z oldu\u011fu [Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir] veya [T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan] gibi de\u011fil\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u201cYeni \u00e7a\u011f otoriterleri paralel \u00f6zel yap\u0131lar in\u015fa ediyor.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Eski ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump’\u0131n g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7lamalar\u0131n\u0131 nas\u0131l bas\u0131na geri \u00e7evirdi\u011fini an\u0131msat\u0131yor. Doj\u010dinovi\u0107, S\u0131rp h\u00fck\u00fcmet yetkililerinin ve onlar\u0131n sad\u0131k medyas\u0131n\u0131n s\u0131k s\u0131k KRIK’in devlet yetkilileriyle ilgili haberlerinde yer alan ihlallerden su\u00e7lu oldu\u011funu iddia etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cBulgular\u0131m\u0131z\u0131 bize \u00e7evirerek hedef \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yorlar. Yolsuzluk yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yoruz sonra medyadaki arkada\u015flar\u0131na bizim yolsuzluk yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yletiyorlar, su\u00e7lularla ba\u011flant\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yoruz, sonra ayn\u0131 su\u00e7lularla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fumuzu s\u00f6yl\u00fcyorlar\u201d diye belirtiyor. “Bu takti\u011fin, kendilerine inanan n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k %25’inde i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.” diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0130nternet trollerinin ve otomatik dezenformasyon botlar\u0131n\u0131n da ba\u011f\u0131ms\u0131z medyay\u0131 karalamak i\u00e7in kullan\u0131lan say\u0131s\u0131z proxy’ye dahil oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hume, \u201c\u0130nsanlar\u0131 herkesin yalan s\u00f6yledi\u011fine, ger\u00e7e\u011fi belirlemenin \u00e7ok zor oldu\u011funa ikna edebilirseniz, en sevdi\u011finiz i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel duyguya yani \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131za da sahip olabilirsiniz. O zaman adalet ve demokrasi kabiliyetinizi kaybedersiniz. Bu nedenle Balkanlar’da medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131, halk\u0131n dikkat etmesi ve fark etmesi i\u00e7in son derece \u00f6nemlidir.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

MFRR\u2019nin raporunda vurgulanan resmi eylemsizli\u011fin \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011finde, \u00fc\u00e7 polis memuru, ge\u00e7en y\u0131l KRIK gazetecisi Bojana Pavlovi\u0107’in haydutlar taraf\u0131ndan taciz edilmesi ve Bojana\u2019n\u0131n ba\u015fkan\u0131n o\u011flunun foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 telefonu ele ge\u00e7irmeleri kar\u015f\u0131s\u0131nda\u00a0 harekete ge\u00e7meyi reddetti<\/a>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u0131rbistan’\u0131n Watchdog Haber Odalar\u0131 Aras\u0131nda Dayan\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u0131rbistan’\u0131n \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131nda KRIK, Balkan Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Raporlama A\u011f\u0131<\/a> (BIRN) ve S\u0131rbistan Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi<\/a> (CINS) bulunmaktad\u0131r. Her \u00fc\u00e7 grup da b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 \u00f6d\u00fcller kazanm\u0131\u015f ve b\u00f6lgenin en iyi gazeteciliklerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00fcretti\u011fi kabul edilen GIJN \u00fcyesi kurulu\u015flard\u0131r. 2017’de S\u0131rbistan Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi (CINS), adalet sisteminin S\u0131rbistan’daki yolsuzluk davalar\u0131n\u0131 kovu\u015fturmas\u0131n\u0131n sa\u00e7ma sapan ve tamamen etkisiz oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karan prestijli Avrupa Bas\u0131n \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc kazand\u0131<\/a>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131z TV program\u0131 Insider’\u0131 bu listeye dahil eden CINS direkt\u00f6r\u00fc Branko \u010ce\u010den, “Muhte\u015fem bir fenomen. S\u0131rbistan’da korkun\u00e7 medyam\u0131z var ancak ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede iyi d\u00f6rt ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik \u00f6rg\u00fct\u00fcm\u00fcz var.” diyor ve ekliyor, \u201cAncak \u015fu anda \u00e7ok endi\u015feliyim \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcst d\u00fczey yetkililerin \u00e7ok agresif s\u00f6ylemlerinin t\u0131rmanmas\u0131na paralel olarak hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde tamamen \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor. Polislerin ve adli tabibin mahkemeye \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclemez kan\u0131tlar sundu\u011fu cinayet vakalar\u0131 var ve sonra su\u00e7lu ile h\u00fck\u00fcmet aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in adli tabip geri gelip \u2018yan\u0131lm\u0131\u015f\u0131m\u2019 der ve polis geri gelip ‘DNA’mla su\u00e7 mahallini kirlettim.’ der. S\u0131rbistan\u2019da cinayete bile izin veriliyor.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den \u015funlar\u0131 da ekliyor: “Bence KRIK, bu kar\u015f\u0131 koyma \u00e7abalar\u0131nda hepimize \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor.”<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Yukar\u0131da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz yorum meslekta\u015flar\u0131n\u0131n elde etti\u011fi ba\u015far\u0131lar\u0131 ve u\u011frad\u0131\u011f\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 s\u0131kl\u0131kla vurgulayan S\u0131rbistan’\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z medya platformlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fman\u0131n tipik bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, \u201cSon zamanlarda, maliye bakan\u0131 ironik bir \u015fekilde kara para aklamayla ve ter\u00f6rle m\u00fccadele etme karar\u0131 ald\u0131. Soru\u015fturulacak ki\u015filerin listelerini derledi ve ben ve \u00f6rg\u00fct\u00fcm bu listede yer ald\u0131k. Yani kara para aklamayla m\u00fccadele ediyoruz ve onlar bizi ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar!\u201d diyor ve ekliyor \u201c\u00f6rne\u011fin b\u00f6yle bir listede bulunuyorken bir ABD kurulu\u015fundan hibe al\u0131n, i\u015fler daha k\u00f6t\u00fcle\u015febilir.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

S\u0131rbistan’\u0131n birka\u00e7 kar amac\u0131 g\u00fctmeyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kurulu\u015fu ve VOICE<\/a> gibi bir avu\u00e7 daha k\u00fc\u00e7\u00fck yerel haber odas\u0131, yaln\u0131zca inand\u0131klar\u0131 yolda inatla y\u00fcr\u00fcmeye devam etmekle kalmad\u0131 \u00fclkenin hesap verebilirlik ortam\u0131na da h\u00fckmetmeye devam ediyorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

BIRN b\u00f6lge m\u00fcd\u00fcr\u00fc Marija Risti\u0107<\/a>, “S\u0131rbistan’da ge\u00e7en y\u0131lki en b\u00fcy\u00fck yolsuzluk olaylar\u0131na bakarsan\u0131z, bunlar\u0131n hepsi ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler taraf\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131” diyor ve ekliyor, \u201cAB Parlamentosu, S\u0131rp h\u00fck\u00fcmetine bu yolsuzluk olaylar\u0131n\u0131 ele almas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 yapt\u0131 ve isimlendirdikleri her dava bizim taraf\u0131m\u0131zdan, (KRIK veya CINS taraf\u0131ndan) if\u015fa edildi.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hume, bu i\u00e7 dayan\u0131\u015fman\u0131n s\u00fcrekli derinle\u015fen uluslararas\u0131 i\u015f birli\u011fi ile geni\u015fletilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cAra\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinden biri uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131d\u0131r ve bence Balkan gazetecilerinin hayatta kalmas\u0131n\u0131n yollar\u0131ndan biri de yurtd\u0131\u015f\u0131nda destek ve yay\u0131n almakt\u0131r\u201d diyor ve ekliyor, “Haberlerin birden \u00e7ok yazar\u0131, birden \u00e7ok sahibi ve birden \u00e7ok co\u011frafi temeli olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bu \u015fekilde, bir gazeteciyi bo\u011far veya \u00f6ld\u00fcr\u00fcrseniz, hikaye yine de ba\u015fka bir yerde ortaya \u00e7\u0131kar (ve belki de o gazeteciye zarar vermenin bir anlam\u0131 olmaz).\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den’e g\u00f6re h\u00fck\u00fcmetin AB’ye kabul edilmeye y\u00f6nelik eylemsiz ama devam eden ilgisi<\/a> gazeteciler i\u00e7in Rusya tarz\u0131 bir tutuklama ve fiziksel sald\u0131r\u0131 ortam\u0131 ihtimaline kar\u015f\u0131 son ve c\u0131l\u0131z bir savunma hatt\u0131n\u0131 temsil ediyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cBizden birinin ba\u015f\u0131na \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir \u015fey gelmemesi i\u00e7in onlar\u0131 durduran tek \u015fey bu ancak AB gitgide \u00fclkedeki etkisini yitiriyor\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, muhabirlerin y\u00fczlerce ayr\u0131 savc\u0131l\u0131ktan, adliyeden ve karakoldan belgeleri arad\u0131\u011f\u0131 ve analiz etti\u011fi 2017 \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc kazanan CINS ara\u015ft\u0131rma dizisinin<\/a>, bug\u00fcn bilgi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talepleri rutin olarak reddedildi\u011fi i\u00e7in \u00fcretilemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cVe onlar\u0131 daha parlak zamanlarda alabildik\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0130lgisizlik ve Komplo Teorileri<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, y\u00fcksek \u00f6\u011frenime devam eden n\u00fcfusun oran\u0131yla ilgili olarak, \u201cS\u0131rbistan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n %10’undan az\u0131 y\u00fcksek\u00f6\u011fretim mezunu (burada 750 dolara sat\u0131n alabilece\u011finiz sahte diplomalar da buna dahil). En az e\u011fitimli olanlar ise hayran olduklar\u0131 liderleri Ba\u015fkan Vu\u010di\u0107\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc etkisi alt\u0131nda olanlar. N\u00fcfusumuzun bir ba\u015fka b\u00fcy\u00fck kesimi ise sadece k\u00f6\u015fesine \u00e7ekildi.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hume’un endi\u015fesini yineleyen \u010ce\u010den, h\u00fck\u00fcmetin yolsuzlukla ilgili kamuoyu endi\u015fesini en aza indirmek ve hesap verebilirli\u011fi bir vatanda\u015fl\u0131k de\u011feri olarak marjinalle\u015ftirmek i\u00e7in milliyet\u00e7ili\u011fi, komplo teorilerini ve sava\u015ftan kalan hat\u0131ralar\u0131 s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve derinle\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cS\u0131rp toplumu, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i bir toplum ve komplolarla da birle\u015fince bizim i\u00e7in bir engel olu\u015fturdu\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u201cH\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 medya, vatanda\u015flar\u0131 korkutmak ve deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f s\u00f6zde haberleri s\u00fcrekli yay\u0131nl\u0131yor. ‘H\u0131rvatistan ile sava\u015faca\u011f\u0131z’, ‘Arnavutluk ile sava\u015faca\u011f\u0131z’ gibi haberler yay\u0131nl\u0131yorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar hayatlar\u0131 i\u00e7in korktuklar\u0131nda bir bakan\u0131n 20 milyon euro \u00e7almas\u0131yla ya da neden bu yol olmas\u0131 gerekenin 20 kat\u0131na mal oldu? gibi sorularla ilgilenmeyeceklerdir.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, \u201cS\u0131rbistan’da ya\u015fayan insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir y\u00fczdesinin (\u00f6nemli say\u0131da QAnon takip\u00e7isi de dahil olmak \u00fczere) olas\u0131 en k\u00f6t\u00fc komplo teorilerine bile tamamen ikna olabilmesi inan\u0131lmaz!\u201d diyor. Donald Trump ile ilgili\u00a0 baz\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 gruplar\u0131n destekledi\u011fi komplo teorisine<\/a> at\u0131fta bulunarak ekliyor, “H\u00fck\u00fcmetin insanlara a\u015f\u0131 olmalar\u0131 i\u00e7in para \u00f6demesi \u00e7ok k\u00f6t\u00fc.\u201d

<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Bas\u0131n Yasalar\u0131n\u0131 Suistimal Etmek<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

KRIK\u2019in yak\u0131n zamanda yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada kulland\u0131\u011f\u0131 grafik. G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ek olarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler S\u0131rbistan’da artan bir \u015fekilde iftira davalar\u0131n\u0131n hedefi oluyor. Doj\u010dinovi\u0107’e g\u00f6re \u015fimdiye kadar bas\u0131n bu davalar\u0131n ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011funu kazand\u0131 ve bunun nedenini de \u00fclkedeki \u00e7o\u011fu yarg\u0131c\u0131n profesyonel ve adil kalmas\u0131na ba\u011fl\u0131yor. Ancak artan yasal sald\u0131r\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z medyan\u0131n enerjisini t\u00fcketti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin Doj\u010dinovi\u0107, bir h\u00fck\u00fcmet bakan\u0131n\u0131n tek bir haber i\u00e7in KRIK’e kar\u015f\u0131 d\u00f6rt ayr\u0131 dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Doj\u010dinovi\u0107, \u201cAyn\u0131 hafta i\u00e7inde ayn\u0131 haber hakk\u0131nda d\u00f6rt kez ayn\u0131 ifadeyi vermek zorunda kald\u0131m. Art\u0131k her y\u0131l yakla\u015f\u0131k be\u015f ya da alt\u0131 hakaret davam\u0131z var.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ge\u00e7en y\u0131l BIRN, S\u0131rbistan’da Kosova’daki sava\u015f su\u00e7lar\u0131ndan h\u00fck\u00fcm giyen eski bir Yugoslav askerinin hapis cezas\u0131 i\u00e7in rapor verilmedi\u011fini<\/a> ve \u00fclkeden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Ekim ay\u0131nda BIRN, S\u0131rbistan \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n, \u015fahs\u0131n ne zaman ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve S\u0131rbistan’dan nereden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar i\u00e7in bilgi edinme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talebini reddetti\u011fini<\/a> ve bakanl\u0131\u011f\u0131n bu reddi, bilgilerin payla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde h\u00fck\u00fcm giymi\u015f sava\u015f su\u00e7lusunun \u201cmahremiyet hakk\u0131n\u0131 ihlal edece\u011fini\u201d dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

BIRN’den Marija Risti\u0107 konuyla ilgili, \u201cBurada yarg\u0131lanan birini de\u011fil, h\u00fck\u00fcm giymi\u015f bir ki\u015fiyi soruyorduk\u201d diyor ve ekliyor, \u201cBilgi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yasas\u0131 biz ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir yasad\u0131r, haberler i\u00e7in verileri ve olas\u0131 \u00f6rnekleri bu \u015fekilde elde ederiz. Yasa kabul edildi\u011finde olduk\u00e7a a\u00e7\u0131kt\u0131 ve 2004’te bu eri\u015fimi sa\u011flamak i\u00e7in bir komisyon kuruldu. \u015eimdi bu komisyon sadece talepleri reddediyor ve muhabirlerin y\u0131llarca mahkemede sava\u015fmas\u0131na ra\u011fmen ger\u00e7ek bir yapt\u0131r\u0131m yok. Baz\u0131 iyi yasalar \u00e7\u0131kar\u0131yoruz ancak bunlar\u0131 destekleyecek ba\u011f\u0131ms\u0131z kurumlar olu\u015fturmuyoruz dolay\u0131s\u0131yla bu yasalar ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kal\u0131yor.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Risti\u0107, ba\u015fka bir yasan\u0131n kamu yarar\u0131na haber yay\u0131nlayan medya kurulu\u015flar\u0131na kamu fonlar\u0131 vermeyi ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak h\u00fck\u00fcmet bu proje finansman\u0131 ile sadece kendi sad\u0131k medyas\u0131n\u0131 \u00f6d\u00fcllendirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den ekliyor: \u201cBu sistemi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131yorlar en iyiyi \u00f6d\u00fcllendirmek yerine, paray\u0131 kamu yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmayan en k\u00f6t\u00fc medya kurulu\u015flar\u0131na ak\u0131t\u0131yorlar.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ayn\u0131 \u015fekilde Risti\u0107, medya sahipli\u011fini d\u00fczenlemek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f ba\u015fka bir yasan\u0131n da rutin olarak atlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya \u00e7i\u011fnendi\u011fini \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cS\u0131rbistan’da \u00f6zg\u00fcr bir medya ortam\u0131 yok. Medya sahipli\u011fi \u015feffaf de\u011fil ve reklamc\u0131l\u0131k oligarklar ve devlet \u015firketleri taraf\u0131ndan kontrol ediliyor. S\u0131rbistan’da insanlar n\u00fcfuz elde etmek i\u00e7in bir gazete sat\u0131n al\u0131rlar ve bu gazete genellikle h\u00fck\u00fcmetle ba\u011flant\u0131l\u0131 oligarklar\u0131nd\u0131r.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Nisan ay\u0131nda BIRN’in d\u00f6rt ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 S\u0131rbistan’\u0131n prestijli Dejan Anastasijevi\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik \u00d6d\u00fcl\u00fc yar\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in k\u0131sa aday listesine al\u0131nd\u0131<\/a>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kabine d\u00fczeyindeki adam kay\u0131rmac\u0131l\u0131k<\/a> ve S\u0131rbistan’\u0131n yabanc\u0131 ka\u00e7ak g\u00f6\u00e7menler i\u00e7in g\u00fcvenli bir s\u0131\u011f\u0131nak olma rol\u00fcyle<\/a> ilgili haberler de dahil olmak \u00fczere adayl\u0131klar\u0131 nedeniyle GIJN taraf\u0131ndan tebrik edilen Risti\u0107, \u015fu \u00e7arp\u0131c\u0131 yan\u0131t\u0131 verdi: \u201c Bu hem iyi hem k\u00f6t\u00fc \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkemizde \u00e7ok fazla ba\u011f\u0131ms\u0131z bas\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu b\u00f6lgede rekabetin artmas\u0131n\u0131 diliyorum\u201d dedi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Vekillerle Bast\u0131rma<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Risti\u0107, Macaristan ve Arnavutluk gibi \u00fclkelerdeki ba\u011f\u0131ms\u0131z gazetecilerin zaten benzer vekil bask\u0131lar\u0131n\u0131n belirtilerini g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6yledi. Ristic, \u201cSanki bu taktikleri kopyalay\u0131p yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

KRIK’ten Doj\u010dinovi\u0107, yetkililerin \u015fiddetli bask\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda uyar\u0131yor. Doj\u010dinovi\u0107, \u201cBir gazetecinin h\u00fck\u00fcmetle ba\u011flant\u0131l\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Slovakya gibi \u00fclkelerimiz var\u201d diyor ve ekliyor \u201cBir ba\u015fka AB \u00fclkesi olan Malta’da, h\u00fck\u00fcmetlerine ba\u011fl\u0131 i\u015f insanlar\u0131 taraf\u0131ndan bir gazetecinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc<\/a> g\u00f6rd\u00fck. Macaristan, Slovakya ve S\u0131rbistan gibi yerlerdeki h\u00fck\u00fcmetler, en \u00f6nemli \u015feyin parmak izinizi b\u0131rakmamak oldu\u011funu \u00f6\u011freniyor (kurumlar\u0131n\u0131z\u0131 rakiplerinize zarar vermek i\u00e7in kullanmay\u0131n).\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Risti\u0107, \u201cMaalesef demokrasi de\u011fil g\u00fcvenlik \u00f6ncelik haline geldi\u201d diyor. \u010ce\u010den bu durumu \u015fu \u015fekilde \u00f6zetliyor: \u201cDo\u011fu Avrupa’n\u0131n otoriterleri birbirlerinden ve her \u015feyden \u00f6nce Putin’den \u00f6\u011freniyor ve S\u0131rbistan Cumhurba\u015fkan\u0131 Vu\u010di\u0107, temelde Putin\u2019in kural kitab\u0131n\u0131 izliyor: ‘\u00d6nce medyay\u0131 kontrol edin’.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hayatta Kalmak \u0130\u00e7in Y\u00f6ntemler<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, “H\u00fck\u00fcmetler buyursun bask\u0131 uygulas\u0131n ancak ben denefesimitutmam” diyor. \u201cAB veya ABD diplomatlar\u0131 bana ‘Sizin i\u00e7in ne yapabiliriz?’ diye sordu\u011funda onlara her zaman soruyorum: Gelip Cumhurba\u015fkan\u0131 Vu\u010di\u0107’i g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, neden demokrasi sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 olarak bizlerle kameralar\u0131n ve herkesin \u00f6n\u00fcnde bulu\u015fmuyorsunuz? Halk\u0131n bizi tan\u0131mas\u0131 ve dikkatini bize vermesi yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d diyoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Hume, S\u0131rbistan ve di\u011fer otoriter y\u00f6netimler alt\u0131nda ya\u015fayan toplumlar\u0131n, ger\u00e7ekleri de\u011ferlendirmek i\u00e7in acilen yeni ara\u00e7lara ve insanlar\u0131n ikna edilmeleri i\u00e7in g\u00fcvenilir habercilere ihtiyac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, ya\u015fl\u0131 S\u0131rplar\u0131n medyaya g\u00fcvenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme konusunda iyimser olmasa da medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 programlar\u0131n\u0131n liselerde zaten ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu ve kan\u0131ta de\u011fer veren bir izleyici kitlesi olu\u015fturabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, \u201cS\u0131rbistan’da birka\u00e7 medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 projemiz var baz\u0131lar\u0131n\u0131n e\u011fitmenlerini ben y\u00fcr\u00fct\u00fcyorum ve bunlar ger\u00e7ekten iyi projeler. Programlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00fclke genelinde liselere kabul ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Programlardan biri en az 15 \u00fclkede devam eden Ay\u0131rt Etmeyi \u00d6\u011frenin<\/a> olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bir medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 program\u0131ndaki konular alt\u0131 ay sonra test edildi\u011finde, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n %30’dan fazlas\u0131n\u0131n haber i\u00e7in yeni kaynaklar arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendilerine \u00f6\u011fretilen ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den, \u201cBirden hepsi ‘Belki bu bir yaland\u0131r, bu iddiay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmem gerekiyor’ diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcler ve bu ger\u00e7ekten iyi bir sonu\u00e7” diyor ve ekliyor: \u201cAra\u015ft\u0131rma, \u00e7evrim i\u00e7i haber arayan vatanda\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u015eimdi yapmam\u0131z gereken onlar\u0131 realite TV showlar\u0131 ve futbolla ilgili haberlere de\u011fil, zor haberlere y\u00f6nlendirmek.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Doj\u010dinovi\u0107, di\u011fer ba\u011f\u0131ms\u0131z medyayla dayan\u0131\u015fmaya ek olarak, bu ortamda hayatta kalmak i\u00e7in kullanabilece\u011finiz strateji daha duyarl\u0131 olmakt\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

“Baz\u0131lar\u0131ndan daha pop\u00fcleriz \u00e7\u00fcnk\u00fc sahaday\u0131z. \u0130zleyicilerimizle Twitter’da ger\u00e7ekten konu\u015fuyoruz. Ben genel yay\u0131n y\u00f6netmeniyim ve her g\u00fcn okuyuculara cevap veriyorum. Biz kurumsal de\u011filiz ve insanlar b\u00f6yle yap\u0131yor.\u201d diyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Medya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc raporundaki 16 \u201cacil tavsiye\u201d aras\u0131nda, MFRR S\u0131rbistan h\u00fck\u00fcmetini gazetecilere y\u00f6nelik t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve \u015fiddeti alenen ve kesin olarak k\u0131namaya ve gazetecilerin korunmas\u0131 i\u00e7in yerle\u015fik mekanizmalar\u0131n hem resmi d\u00fczeyde hem de uygulamada etkili olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

GIJN’nin S\u0131rbistan’daki kar amac\u0131 g\u00fctmeyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik kurulu\u015flarla yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajlardan elde etti\u011fi bir \u00e7\u0131kar\u0131m, yak\u0131n vadede hesap verebilirlik, etki, hatta gazeteci g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in net bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ancak bug\u00fcne kadarki en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kar\u0131m bu haber kurulu\u015flar\u0131n\u0131n hala haber yaz\u0131yor olmas\u0131d\u0131r. Hala kaliteli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik yap\u0131yor olmalar\u0131d\u0131r. Hala d\u00fcr\u00fcst\u00e7e cevaplanmayacaklar\u0131n\u0131 bildikleri sorular soruyorlar. H\u00e2l\u00e2 halk\u0131n umursad\u0131\u011f\u0131 ya da umursamad\u0131\u011f\u0131 kamu g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullanma vakalar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bunu yaparken, d\u00fcnyadaki t\u00fcm gazeteciler i\u00e7in bir yol g\u00f6sterici oluyorlar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u010ce\u010den \u201cBu ko\u015fullarda, en az\u0131ndan toplumumuzu biraz daha iyile\u015ftirebilir miyiz?” diye soruyor. \u201cBir \u015fans\u0131m\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorum. Hepimiz bir kenara \u00e7ekilip izlemeyi beceremeyen insanlar\u0131z ve bu, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin sahip oldu\u011fu en iyi silah.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ek Kaynaklar<\/strong><\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n