{"id":542620,"date":"2022-04-15T10:59:40","date_gmt":"2022-04-15T14:59:40","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=542620"},"modified":"2024-03-14T04:47:57","modified_gmt":"2024-03-14T08:47:57","slug":"daha-etkili-arastirmaci-gazetecilik-icin-7-yontem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/daha-etkili-arastirmaci-gazetecilik-icin-7-yontem\/","title":{"rendered":"Daha Etkili Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik \u0130\u00e7in 7 Y\u00f6ntem!"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin 37. ba\u015fkan\u0131 Richard Nixon\u2019\u0131 istifaya zorlayan\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/wp-srv\/politics\/special\/watergate\/timeline.html\">Watergate skandal\u0131<\/a>\u00a0hikayesi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fin en dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerinden biri olmaya devam ediyor. K\u0131rk y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre sonra hala cesur, hesap verebilirlik i\u00e7in bir \u00f6rne\u011fi olarak konu\u015fuluyor. Ancak bu bomba hikayeyi halka duyurmak Washington Post muhabirleri Bob Woodward ve Carl Bernstein\u2019\u0131n ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmaya tamamen ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131na ve bir y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre inatla kaynaklar\u0131 geli\u015ftirmek ve t\u00fcm habercilik becerilerini kullanmak i\u00e7in harcamalar\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/gijc21.us2.pathable.com\/\">12. K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Konferans\u0131<\/a>\u2018nda (#GIJC21), Asya\/Pasifik b\u00f6lgesi toplumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler, etkileyici hikayelerin nas\u0131l anlat\u0131laca\u011f\u0131na dair ipu\u00e7lar\u0131 payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Lightning-Round-How-They-Did-It-771x434.jpg\" alt=\"GIJC21, Lightning Round How They Did It\" \/><\/p>\n<p><strong>1. Eri\u015fim \u0130\u00e7in Yarat\u0131c\u0131 \u00c7\u00f6z\u00fcmler Bulun<\/strong><\/p>\n<p>Guardian\u2019\u0131n Pakistan muhabiri <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/ShahmeerAlbalos\">Shah Meer Baloch<\/a>, Belucistan\u2019daki k\u00f6m\u00fcr madenlerinde bor\u00e7 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken, gizli g\u00f6rev y\u00fcr\u00fctt\u00fc yani risk ald\u0131. Habercilikte bu tarz y\u00f6ntemler tehlikeli olabilir ve yasal ve etik riskler i\u00e7erebilir ancak baz\u0131 hikayeler ancak bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Baloch, madenlere eri\u015fmek i\u00e7in yerel bir m\u00fcfetti\u015fe, madencilerle konu\u015fmas\u0131n\u0131 gerektiren bir ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fcten bir \u00f6\u011frenci oldu\u011funu s\u00f6yledi. M\u00fcfetti\u015f ba\u015flang\u0131\u00e7ta giri\u015fini reddetti. Baloch, \u201cOna benim i\u00e7in endi\u015felenmemesini s\u00f6yledim ve onu bu i\u015fe bula\u015ft\u0131rmayaca\u011f\u0131ma inand\u0131rarak i\u00e7eri girmeme izin vermesini sa\u011flad\u0131m.\u201d dedi. K\u00f6m\u00fcr madenlerindeki yayg\u0131n<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/global-development\/2020\/feb\/19\/coal-workers-are-orphans-the-children-and-slaves-mining-pakistans-coal\">\u00a0insan haklar\u0131 ihlallerini ve ac\u0131mas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 ortaya koyan hikaye\u00a0<\/a>b\u00f6yle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>2. Sab\u0131rl\u0131 Olun<\/strong><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.icij.org\/investigations\/pandora-papers\/\">Pandora Belgeleri s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131nda,<\/a>\u00a0gazeteciler yay\u0131nlamaya haz\u0131r olmadan \u00f6nce iki y\u0131l boyunca dosyalar\u0131 incelemeyi ve s\u0131ralamay\u0131, r\u00f6portajlar i\u00e7in kaynaklar\u0131 takip etmeyi ve kamu kay\u0131tlar\u0131n\u0131 analiz etmeyi ba\u015fard\u0131lar . Bu nedenle, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin hikayelerini d\u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde anlatmak i\u00e7in ne kadar zamana ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu anlamalar\u0131 zorunludur. Avustralya\u2019n\u0131n Sidney kentindeki\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/MacleayCollege\">Macleay College\u00a0<\/a>gazetecilik program\u0131 y\u00f6neticisi\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/susanstevo\">Sue Stephenson<\/a>, bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmenin muhabirlerin g\u00fcn\u00fcn sonunda daha iyi bir hikaye sunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u201cGerekli ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapabilir ve hikayenizle ilgili herkesle konu\u015fabilirsiniz\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>3. Yoldan \u00c7\u0131kmamak i\u00e7in\u00a0 Zaman \u00c7izelgeleri Olu\u015fturun<\/strong><\/p>\n<p>Tokyo Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Haber Odas\u0131 Tansa muhabiri\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/nanami-nakagawa-a68801141\/\">Nanami Nakagawa<\/a>, gazetecilerin hikayelerinde hi\u00e7bir \u015feyi ka\u00e7\u0131rmamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in zaman \u00e7izelgeleri olu\u015fturmalar\u0131, ilerlemelerini izlemeleri ve her ad\u0131m\u0131 belgelemeleri gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cZaman \u00e7izelgeleriyle bo\u015fluklar oldu\u011funda bile onlar\u0131 hissetmek kolayla\u015f\u0131yor\u201d diyor. Bir zaman \u00e7izelgesi ayr\u0131ca neler oldu\u011funu kronolojik s\u0131rayla a\u00e7\u0131klaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur; bu genellikle karma\u015f\u0131k bir ara\u015ft\u0131rma hikayesini anlatman\u0131n en iyi yoludur.<\/p>\n<p><strong>4. Y\u00fcksek ve D\u00fc\u015f\u00fck Ba\u011flant\u0131lar Kurun<\/strong><\/p>\n<p>Harika bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik konusu sunmak i\u00e7in \u015firketlerden i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131na ve politikac\u0131lara kadar y\u00fcksek profilli kurulu\u015flar ve ki\u015filiklerle ba\u011flant\u0131lar ve a\u011flar kurmay\u0131 \u00f6\u011frenmeniz gerekir. Ancak devlet dairelerinde \u00e7al\u0131\u015fan kap\u0131c\u0131lar, katipler veya sekreterler gibi di\u011ferlerinin bazen g\u00f6rmezden geldi\u011fi veya g\u00f6revden ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerle ili\u015fkileri geli\u015ftirmek de \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7o\u011fu zaman, bu t\u00fcr kaynaklar, bir hikayeyi h\u0131zland\u0131rabilecek kritik bilgilere beklenmedik bir \u015fekilde iyi eri\u015fime sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Baloch ayr\u0131ca, \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fan gazetecilerin ana dilini konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 veya tan\u0131d\u0131k olmayan yerlerde bulundu\u011fu durumlarda, yerel insanlarla \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da tavsiye ediyor. \u201cHikayeniz i\u00e7in sizi nereye g\u00f6t\u00fcreceklerini ve takip edilirken nas\u0131l ka\u00e7acaklar\u0131n\u0131 biliyorlar\u201d diyor.<\/p>\n<p><strong>5. Geleneksel Habercili\u011fe S\u0131rt\u0131n\u0131z\u0131 \u00c7evirmeyin<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k kaynak habercili\u011fi ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilikte her zaman \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 bir rol oynam\u0131\u015f olsa da, geleneksel habercilik, b\u00fcy\u00fck bir hikayeyi ortaya \u00e7\u0131karmada hala \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenebilir. Kaynaklar\u0131 aramak, ka\u011f\u0131t belgeleri toplamak, ger\u00e7ekleri \u015fahsen do\u011frulamak: t\u00fcm bu taktikler bir muhabirin en iyi arkada\u015f\u0131 olabilir ve genellikle bulunmay\u0131 bekleyen bilgileri ortaya \u00e7\u0131karabilir. Baloch, sahada ve kim, ne ve nerede katmanlar\u0131na fiziksel olarak ba\u011fl\u0131 olman\u0131n bir gazeteciye dijital olarak \u00e7o\u011falt\u0131labilecek ger\u00e7ekleri kavramas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini de belirtiyor.<\/p>\n<p><strong>6. Dostluklarla De\u011fil Kaynaklarla G\u00fcven \u0130n\u015fa Edin<\/strong><\/p>\n<p>Kaynaklar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k olun. Sonu\u00e7lara gere\u011finden fazla s\u00f6z vermeyin veya potansiyel riskleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin. Ancak, Avustralya\u2019daki Newcastle Herald\u2019da ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/DonnaPageNH\">\u00a0Donna Page<\/a>, \u00f6zellikle hassas bilgi u\u00e7uranlarla veya s\u0131z\u0131nt\u0131 hikayeleriyle u\u011fra\u015f\u0131rken bilgileri b\u00f6l\u00fcmlere ay\u0131rman\u0131n ve \u00f6nemli ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 kaynaklardan saklaman\u0131n iyi bir ticari zanaat oldu\u011funu belirtti. Media Diversity\u2019nin dijital direkt\u00f6r\u00fc ve Avustralya\u2019daki ABC News\u2019in ara\u015ft\u0131rmac\u0131 muhabiri<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/cog_ink\">\u00a0Kevin Nguyen<\/a>, kesinlikle profesyonel bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrmenin \u00f6nemli oldu\u011funu ekledi. \u201cHikayeyi onlara yard\u0131m etmek i\u00e7in yap\u0131yor olsan\u0131z bile, kaynaklar\u0131n\u0131zla arkada\u015f de\u011filsiniz\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>7. Ger\u00e7ekleri Bildirin, Ayn\u0131 zamanda Bir Hikaye Anlat\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>En b\u00fcy\u00fck ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik \u00f6rneklerinden baz\u0131lar\u0131 uzun vadeli etkisi \u00e7ok az veya hi\u00e7 yok \u00e7\u00fcnk\u00fc muhabirler, ger\u00e7ekleri bir izleyici kitlesini \u00e7ekecek ve onlar\u0131 me\u015fgul edecek bir anlat\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekte ba\u015far\u0131s\u0131z oluyor. Hikayenizin karma\u015f\u0131k bir konuyla ilgili olmas\u0131, hikaye anlatmaktan ka\u00e7\u0131nman\u0131z i\u00e7in bir mazeret de\u011fil. Bu nedenle, ger\u00e7ekleri kullan\u0131n ve kan\u0131tlar\u0131 aktar\u0131n ancak ayn\u0131 zamanda dramatik yap\u0131y\u0131 kullanma ve etkiyi ki\u015fiselle\u015ftirme konusunda yetkilendirilmi\u015f hissedin. Okuyucular\u0131 kendinize \u00e7ekin, \u00f6nemsemelerini sa\u011flay\u0131n ve her bir c\u00fcmlenin onlar\u0131 hikayenizde ileriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp g\u00f6t\u00fcrmedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin 37. ba\u015fkan\u0131 Richard Nixon\u2019\u0131 istifaya zorlayan\u00a0Watergate skandal\u0131\u00a0hikayesi, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fin en dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerinden biri olmaya devam ediyor. K\u0131rk y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre sonra hala cesur, hesap verebilirlik i\u00e7in bir \u00f6rne\u011fi olarak konu\u015fuluyor. Ancak bu bomba hikayeyi halka duyurmak Washington Post muhabirleri Bob Woodward ve Carl Bernstein\u2019\u0131n ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmaya tamamen ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131na ve bir y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre inatla kaynaklar\u0131 geli\u015ftirmek ve t\u00fcm habercilik becerilerini kullanmak i\u00e7in harcamalar\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":414221,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":true,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[19684,22298,24114],"gijn_topic":[18933],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-542620","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-arastirmaci-gazetecilik-tr","tag-gijc21-tr","tag-sizinti-gazeteciligi-tr","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=542620"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1386761,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/542620\/revisions\/1386761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/414221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=542620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=542620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=542620"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=542620"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=542620"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=542620"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=542620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}