{"id":529245,"date":"2022-03-07T03:34:42","date_gmt":"2022-03-07T08:34:42","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=529245"},"modified":"2025-07-09T12:16:15","modified_gmt":"2025-07-09T16:16:15","slug":"gijn-arac-seti-rusyayi-arastirmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/gijn-arac-seti-rusyayi-arastirmak\/","title":{"rendered":"GIJN Ara\u00e7 Seti: Rusya\u2019y\u0131 Ara\u015ft\u0131rmak!"},"content":{"rendered":"<p><em>Not: A\u015fa\u011f\u0131daki veritabanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, ham ve do\u011frulanmam\u0131\u015f kay\u0131tlar i\u00e7eriyor. Herhangi bir ara\u015ft\u0131rmada veya haber yaz\u0131m\u0131nda oldu\u011fu gibi, bu kaynaklardan gelen bilgiler ve iddialar do\u011frulanmal\u0131 ve \u00e7apraz kontrolleri yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131, Moskova\u2019n\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ne yapt\u0131\u011f\u0131na dair bir ilgi patlamas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. GIJN gazetecilerin Rus varl\u0131klar\u0131n\u0131, siyasi m\u00fcdahaleyi ve \u00fclkelerindeki dezenformasyonu takip etmelerine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in bir t\u00fcr ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bara\u00e7 seti olu\u015fturdu. Oligark u\u00e7aklar\u0131ndan yapt\u0131r\u0131m takip cihazlar\u0131na kadar 30\u2019dan fazla faydal\u0131 site bulacaks\u0131n\u0131z. Ayr\u0131ca, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n\u0131 takip etmek i\u00e7in g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en iyi ara\u00e7lardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 da ekledik. Ara\u00e7 seti g\u00fcncellenmeye devam ediyor bu nedenle yorumlar\u0131n\u0131z\u0131 ve eklemelerinizi bize hello@gijn.org g\u00f6nderebilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>Finans ve Oligarklar<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rus Varl\u0131klar\u0131:<\/strong>\u00a0\u0130ki d\u00fczine medya kurulu\u015fu, \u201cOligarklar ve Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin\u2019e yak\u0131n \u00f6nemli \u015fahsiyetler taraf\u0131ndan Rusya d\u0131\u015f\u0131nda tutulan muazzam servetin izini s\u00fcrmek ve kataloglamak i\u00e7in\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.occrp.org\/en\/asset-tracker\">Russian Asset Tracker<\/a>\u00a0projesi i\u00e7in bir araya geldi.<img decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Russia-Webinar-Facebook-Post-336x282.png\" \/><\/p>\n<p><strong>Oligarklar \u2014 The Navalny 35:<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Navalny_35\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><strong>Navalny 35<\/strong><\/a>, aslen Rus oligarklar\u0131n\u0131n ve muhalif Alexei Navalny\u2019nin zehirlenmesi ve hapsedilmesindeki iddia edilen rolleri nedeniyle yapt\u0131r\u0131mlar i\u00e7in \u00f6nerilen \u00fcst d\u00fczey yetkililerin bir listesi. Liste o zamandan beri g\u00fcncellendi.<\/p>\n<p><strong>Oligarklar \u2013 Kim Kimdir:<\/strong>\u00a0Y\u0131ll\u0131k Forbes\u2019in<a href=\"https:\/\/www.forbes.com\/billionaires\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00a0D\u00fcnyan\u0131n En Zengin \u0130nsanlar\u0131<\/a>\u00a0listesinde ilk 200\u2019de 15 Rus yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Oligarklar \u2014 Ba\u011f\u0131\u015flar:<\/strong> Yolsuzlukla M\u00fccadele Veri Kolektifi&#8217;nin 2020 tarihli bir raporu, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131 ve m\u00fczelerden \u00fcniversitelere kadar 200&#8217;den fazla k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen <a href=\"https:\/\/acdatacollective.org\/work\/americas-cultural-institutions-are-quietly-fueled-by-russian-corruption\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ABD kurulu\u015funa siyasi m\u00fcdahaleyle ba\u011flant\u0131l\u0131 Sovyet sonras\u0131 oligarklar taraf\u0131ndan yap\u0131lan yakla\u015f\u0131k 400 milyon dolarl\u0131k ba\u011f\u0131\u015f\u0131 belgeliyor.<\/a><\/p>\n<p><strong>Yapt\u0131r\u0131mlar Kara Listeleri:\u00a0<\/strong>ABD Yabanc\u0131 Varl\u0131klar Kontrol Ofisi\u2019nden yap\u0131lan<a href=\"https:\/\/sanctionssearch.ofac.treas.gov\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00a0Yapt\u0131r\u0131mlar Listesi<\/a>\u00a0Aramas\u0131, resmi ABD yapt\u0131r\u0131m listelerindeki ter\u00f6ristleri, su\u00e7 fig\u00fcrlerini ve sava\u015f su\u00e7lular\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/correctiv.org\/en\/latest-stories\/2022\/03\/01\/sanctions-tracker-live-monitoring-of-all-sanctions-against-russia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Yapt\u0131r\u0131m \u0130zleyici<\/a>: GIJN \u00fcyesi Correctiv taraf\u0131ndan Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 k\u00fcresel yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n canl\u0131 olarak izlenmesini sa\u011flar. \u00dclkeye, \u015firkete ve ki\u015fiye g\u00f6re arama yapabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>\u0130\u015f Boykotlar\u0131:<\/strong> Yale \u0130cra Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Liderlik Enstit\u00fcs\u00fc, <a href=\"https:\/\/som.yale.edu\/story\/2022\/almost-1000-companies-have-curtailed-operations-russia-some-remain\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusya ile ba\u011flar\u0131n\u0131 ask\u0131ya alan veya kesen 300&#8217;den fazla \u015firketi listeliyor<\/a> ve bu<a href=\"https:\/\/twitter.com\/netopiaeu\/status\/1500655330757332997?s=11\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> tweet zincirinden<\/a> listeyi\u00a0 takip edebilirsiniz.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><figcaption>\n<div id=\"attachment_487610\" style=\"width: 781px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Correctiv-Sanctions-Tracker-e1646604548563.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-487610\" class=\"size-large wp-image-487610\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Correctiv-Sanctions-Tracker-e1646604548563-771x601.png\" alt=\"Correctiv Russia Sanctions Tracker\" width=\"771\" height=\"601\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Correctiv-Sanctions-Tracker-e1646604548563-771x601.png 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Correctiv-Sanctions-Tracker-e1646604548563-336x262.png 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Correctiv-Sanctions-Tracker-e1646604548563-768x599.png 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Correctiv-Sanctions-Tracker-e1646604548563.png 1075w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-487610\" class=\"wp-caption-text\">Image: Screenshot (The Correctiv)<\/p><\/div>\n<p>GIJN \u00fcyesi Correctiv, Rusya\u2019ya y\u00f6nelik uluslararas\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n s\u00fcrekli g\u00fcncellenen izlence yay\u0131nlad\u0131. Resim: Ekran G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p>\n<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>U\u00e7ak \u0130zleme:<\/strong> Central Florida \u00dcniversitesi&#8217;nde birinci s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan <a href=\"https:\/\/mobile.twitter.com\/ruoligarchjets\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">@RUOligarchJets<\/a> Twitter&#8217;da d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki u\u00e7u\u015flar\u0131 takip ediyor. <a href=\"https:\/\/gijn.org\/flight-tracking\/\">Ayr\u0131ca GIJN&#8217;in Planespotting: D\u00fcnyadaki U\u00e7aklar\u0131 Takip Etme Rehberi.<\/a><\/p>\n<p><em><strong>G\u00fcncelleme: Bu hesap Aral\u0131k 2022&#8217;de Twitter taraf\u0131ndan ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Gemi \u0130zleme:<\/strong>\u00a0Rus gemilerini takip etmek i\u00e7in GIJN\u2019nin\u00a0<a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/tracking-ships-at-sea\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Denizde Gemileri Takip Etme rehberine<\/a>\u00a0bak\u0131n.<\/p>\n<p><strong>U\u00e7aklar ve Gemiler:\u00a0<\/strong>Rusya\u2019n\u0131n FBK yolsuzlukla m\u00fccadele kar amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015fu, Putin\u2019in dostunun metresi i\u00e7in al\u0131nan hediye yat\u0131 bulmak i\u00e7in\u00a0<a href=\"https:\/\/www.marinetraffic.com\/en\/ais\/home\/centerx:-12.0\/centery:25.0\/zoom:4\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">MarineTraffic<\/a>\u00a0ve\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=ipAnwilMncI&amp;t=4905s\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">FlightRadar<\/a>\u00a0veritabanlar\u0131n\u0131 kulland\u0131. Bu limanlara yak\u0131n havalimanlar\u0131na \u00f6zel jet var\u0131\u015f tarihlerinden sonraki 24 saat i\u00e7inde gemilerin kalk\u0131\u015f tarihlerini arad\u0131lar ve geminin kimli\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in metresinin sosyal medyas\u0131ndaki foto\u011fraflar\u0131n\u0131 kaz\u0131d\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>\u0130lgili Ki\u015filer:\u00a0<\/strong>Organize Su\u00e7 ve Yolsuzluk Raporlama Projesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen\u00a0<a href=\"https:\/\/aleph.occrp.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Aleph veritaban\u0131<\/a>, h\u00fck\u00fcmet kay\u0131tlar\u0131n\u0131n ve ilgili ki\u015filer, \u015firketler, finansal i\u015flemler ve daha fazlas\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k veritabanlar\u0131n\u0131n geni\u015f bir kamu ar\u015fividir.<\/p>\n<p><strong>\u0130lgili Ki\u015filer (Rusya, Beyaz Rusya):<\/strong>\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/rupep.org\/en\/\">rupep.org<\/a>, 14.000\u2019den fazla ki\u015fiye ait verilerle, kendisini \u201cRusya ve Beyaz Rusya\u2019n\u0131n yerel siyasi olarak maruz kalan ki\u015filerinin halka a\u00e7\u0131k bir veritaban\u0131\u201d olarak belirtiyor. \u0130ngilizce ve Rus\u00e7a olarak da mevcut.\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/antac.org.ua\/en\/\">Yolsuzlukla M\u00fccadele Eylem Merkezi<\/a>\u2018nin bir projesi.<\/p>\n<p><strong>\u015eirket Kay\u0131tlar\u0131:\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/opencorporates.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Open Corporates<\/a>, d\u00fcnyadaki en b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k \u015firket veri taban\u0131 olmas\u0131yla \u00f6v\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p><strong>Offshore Holdingler:<\/strong>\u00a0Oligarklardan Putin\u2019in yak\u0131n \u00e7evresine kadar, Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler Konsorsiyumu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan\u00a0<a href=\"https:\/\/offshoreleaks.icij.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Offshore\u00a0<\/a>Leaks Veritaban\u0131nda 800.000\u2019den fazla offshore \u015firket, vak\u0131f ve tr\u00f6st aras\u0131ndan Ruslar\u0131 aray\u0131n.<\/p>\n<p><strong>Ukrayna \u015eirket Listeleri:<\/strong> <a href=\"https:\/\/youcontrol.com.ua\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">YouControl<\/a>, a\u00e7\u0131k verilere dayal\u0131 olarak Ukrayna&#8217;daki d\u00f6rt milyon \u015firket ve \u015fah\u0131s \u015firketi i\u00e7in dosya olu\u015fturan bir veritaban\u0131 sistemi.<\/p>\n<p><strong>Daha Fazla Varl\u0131k Takibi:<\/strong> <a href=\"https:\/\/ruassets.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ruassets.com<\/a>, Rusya, Beyaz Rusya, Kazakistan, Ukrayna ve Avrupa&#8217;dan veritabanlar\u0131na eri\u015fen ve bunlar\u0131 analiz eden, yapt\u0131r\u0131m listeleriyle \u00e7apraz kontrol yapan, Ukrayna merkezli YouControl&#8217;\u00fcn bir arac\u0131d\u0131r. Gazetecilere \u00fccretsiz.<\/p>\n<p><strong>\u0130thalat\/\u0130hracat:\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/comtrade.un.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">BM Comtrade Veritaban\u0131<\/a>, \u00fclke ve mallara g\u00f6re ithalat ve ihracat verileri sunar. Rusya\u2019n\u0131n \u00fclkenizden silah ve teknoloji de dahil olmak \u00fczere ne sat\u0131n al\u0131p satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in kontrol edin.<\/p>\n<p><strong>Dezenformasyon ve Do\u011frulama Kontrol\u00fc<br \/>\n<\/strong><br \/>\n<a href=\"https:\/\/ukrainefacts.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">UkraineFacts<\/a>: Uluslararas\u0131 Do\u011frulama A\u011f\u0131, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgaline ili\u015fkin propaganda, dezenformasyon ve yanl\u0131\u015f bilgileri vurgulamak i\u00e7in k\u00fcresel bir i\u015fbirli\u011fi olan\u00a0<a href=\"https:\/\/ukrainefacts.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">#UkraineFacts<\/a>\u2018i ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/UkraineFacts-misinformation-tracking-map.png\" alt=\"#UkraineFacts misinformation tracking map\" \/><\/p>\n<p>UkraineFacts.org, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgali hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f raporlar\u0131 ve dezenformasyonlar\u0131 takip ediyor. Resim: Ekran G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc (UkraineFacts.org)<strong>Rusya-Ukrayna<\/strong><\/p>\n<p>Dezenformasyon Siteleri: \u00c7evrimi\u00e7i haber ve bilgi i\u00e7in \u201cg\u00fcven derecelendirmesi\u201d yapan bir site olan NewsGuard, 150&#8217;den fazla Rus dezenformasyon sitesini takip eden bir <a href=\"https:\/\/www.newsguardtech.com\/special-reports\/russian-disinformation-tracking-center\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusya-Ukrayna Dezenformasyon \u0130zleme Merkezine<\/a> sahiptir. Ayr\u0131ca Toronto&#8217;daki Ted Rogers School of Management&#8217;ta Sosyal Medya Laboratuvar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu <a href=\"https:\/\/conflictmisinfo.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusya-Ukrayna \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131Misinfo Panosuna<\/a> bak\u0131n, \u0130ngilizce, Rus\u00e7a ve Ukraynaca dillerinde de mevcut.<\/p>\n<p><strong>Rus Dezenformasyonunun Raporlar\u0131:<\/strong> 2020 tarihli bu 77 sayfal\u0131k ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 raporu, <a href=\"https:\/\/www.state.gov\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Pillars-of-Russia%E2%80%99s-Disinformation-and-Propaganda-Ecosystem_08-04-20.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusya&#8217;n\u0131n Dezenformasyon ve Propaganda Ekosisteminin<\/a> , bir g\u00f6z atmaya de\u011fer.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2021\/11\/23\/exposing-roots-disinformation\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dezenformasyonun K\u00f6kenlerini Ortaya \u00c7\u0131karmak<\/a>:\u00a0<\/strong>\u0130\u015fte iki \u00fcst d\u00fczey gazeteciden bir propaganda kampanyas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda kimin oldu\u011funu bulmak i\u00e7in kullan\u0131lan dezenformasyon \u00fczerine bir\u00a0<a href=\"https:\/\/gijn.org\/2021\/11\/23\/exposing-roots-disinformation\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GIJN yol haritas\u0131.<\/a><\/p>\n<p><strong>Telegram:<\/strong>\u00a0Rus yap\u0131m\u0131 Telegram, Kremlin yanl\u0131s\u0131 propagandac\u0131lar da dahil olmak \u00fczere d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki anti-demokratik gruplar i\u00e7in \u00f6nemli bir platform haline geldi. Site:t.me komutunun ard\u0131ndan bir bo\u015fluk ve anahtar kelimelerinizle Google\u2019daki sava\u015fla ilgili dezenformasyon k\u00f6kenlerini ve konu\u015fmalar\u0131 aray\u0131n ve<a href=\"https:\/\/tgstat.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00a0tgstat.com<\/a>\u00a0arac\u0131n\u0131 kullanarak buldu\u011funuz faydal\u0131 kanallar\u0131 analiz edin.<\/p>\n<p><strong>Rus D\u0131\u015f M\u00fcdahalesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Rus Casuslar\u0131n\u0131 Takip Etme:<\/strong>\u00a0Kontrol etmek istedi\u011finiz bir isim mi var?\u00a0<a href=\"https:\/\/eyeofgod.space\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Eye of God<\/a>\u00a0ve\u00a0<a href=\"https:\/\/t.me\/Quick_OSINT_bot\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">QuickOsintBot<\/a>\u00a0gibi Telegram kaz\u0131 botlar\u0131n\u0131 kullan\u0131n\u00a0<a href=\"https:\/\/azure.microsoft.com\/en-us\/services\/cognitive-services\/face\/#features\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Azure<\/a>\u00a0gibi y\u00fcz kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ara\u00e7lar\u0131 ve Rus aramalar\u0131 i\u00e7in etkili olan Cronos gibi insan veritabanlar\u0131n\u0131 kullan\u0131n. Alexei Navalny\u2019nin devlet destekli zehirlenmesini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan \u00e7evrimi\u00e7i ara\u00e7larla ilgili bu\u00a0<a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/how-reporters-exposed-the-spies-implicated-in-the-navalny-poisoning\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">GIJN haberinde<\/a>, baz\u0131 potansiyel olarak yararl\u0131 karaborsa Rus veritabanlar\u0131 ve bunlar\u0131n kullan\u0131m\u0131yla ilgili etik kayg\u0131lar hakk\u0131nda bir tart\u0131\u015fma da var.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcdahale Takip Arac\u0131:<\/strong> Alliance for Securing Democracy taraf\u0131ndan \u00fcretilen <a href=\"https:\/\/securingdemocracy.gmfus.org\/asd_threat_actor\/russia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Otoriter Giri\u015fim \u0130zleyicisi<\/a>, 2000&#8217;den bu yana Rus yasa d\u0131\u015f\u0131 kampanya finansman\u0131, siber sald\u0131r\u0131lar ve yanl\u0131\u015f bilgilendirme kampanyalar\u0131yla ilgili 442 olay\u0131 listeliyor.<\/p>\n<p><strong>Se\u00e7im M\u00fcdahalesi:\u00a0<\/strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ponarseurasia.org\/russian-foreign-election-interventions-since-1991\/\">Bu akademik makale<\/a>, 1991\u2019den 2017\u2019ye kadar 16 \u00fclkede 27 yabanc\u0131 se\u00e7imde Rus m\u00fcdahalesinin bir veri setini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p><strong>Siyasi M\u00fcdahale<\/strong>:\u00a0<a href=\"https:\/\/www.foreign.senate.gov\/imo\/media\/doc\/SPrt_115-21.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ABD Senatosu\u2019nun Rusya\u2019n\u0131n<\/a>\u00a0siyasi m\u00fcdahalesine ili\u015fkin soru\u015fturmas\u0131, 19 Avrupa \u00fclkesindeki vakalar\u0131 aktar\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Paral\u0131 Askerler:<\/strong> Bu Frans\u0131z sitesi,\u00a0<a href=\"https:\/\/alleyesonwagner.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">All Eyes on Wagner<\/a>, Rus \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00fcc\u00fc The Wagner Group\u2019un uluslararas\u0131 faaliyetlerini izliyor ve ara\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Ukrayna\u2019da sava\u015f<\/strong><\/p>\n<p><strong>Harita \u2013 Askeri Hareketler, Sald\u0131r\u0131lar:\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/liveuamap.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Liveuamap<\/a>, askeri hareketler, grevler ve di\u011fer olaylar\u0131n video ve foto\u011fraf kan\u0131tlar\u0131na ba\u011flant\u0131lar i\u00e7eren etkile\u015fimli bir haritad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Harita \u2013 \u00d6nemli Olaylar:<\/strong>\u00a0Centre for Information Resilience, Bellingcat, Mnemonic, Conflict Intelligence Team ve di\u011ferleri taraf\u0131ndan sa\u011flanan bu\u00a0<a href=\"https:\/\/maphub.net\/Cen4infoRes\/russian-ukraine-monitor\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kitle kaynakl\u0131 harita<\/a>, \u00e7at\u0131\u015fmadaki \u00f6nemli olaylar\u0131 belgeler ve do\u011frular.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Center-for-Information-Resilience-live-map-of-Ukraine-war-incidents-771x441.png\" alt=\"Center for Information Resilience live map of Ukraine war incidents\" \/><figcaption>Birka\u00e7 a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 haber sitesi, Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131 izlemek i\u00e7in \u00e7evrimi\u00e7i olarak yay\u0131nlanan raporlar\u0131 ve videolar\u0131 konumland\u0131ran ger\u00e7ek zamanl\u0131 bir haritay\u0131 kitle kaynakl\u0131 hale getirdi. Resim: Ekran G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc (MapHub.net)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Haritalar \u2013 Haber Medyas\u0131:<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/twitter.com\/lisacmuth\/status\/1496859874302513165\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Datawrapper\u2019<\/a>dan Lisa Charlotte Muth, 40\u2019tan fazla haber odas\u0131ndan \u00e7at\u0131\u015fmalarla ilgili kaynaklara ve makalelere ba\u011flant\u0131 veren ve bol miktarda harita i\u00e7eren uzun bir tweet dizisi yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Rus Askeri Ara\u00e7lar\u0131n\u0131 \u0130zleme:<\/strong>\u00a0Bu\u00a0<a href=\"https:\/\/www.bellingcat.com\/resources\/how-tos\/2022\/02\/08\/tracking-russian-military-vehicles-on-the-move\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bellingcat k\u0131lavuzu<\/a>, Rus askeri ara\u00e7lar\u0131n\u0131n hareketini izlemek i\u00e7in plakalar\u0131 kullan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Rus Askeri U\u00e7aklar\u0131n\u0131n \u0130zlenmesi:<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.planeflighttracker.com\/2014\/04\/russian-military-aircraft-in-operation.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bu u\u00e7u\u015f izleyicisi<\/a>, Rus askeri u\u00e7aklar\u0131n\u0131n hareketlerine bakar.<\/p>\n<p><strong>Asker\/Resmi Tan\u0131mlay\u0131c\u0131:\u00a0<\/strong>\u00c7ok uluslu bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7abas\u0131 olan\u00a0<a href=\"https:\/\/informnapalm.org\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">InformNapalm<\/a>, Rus askeri askerlerini ve h\u00fck\u00fcmet yetkililerini tan\u0131t\u0131r ve Rus propagandas\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Rus Ordusuna \u0130li\u015fkin S\u0131z\u0131nt\u0131lar:<\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/rusleaks.info\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rusleaks.info<\/a>\u2018nun, Rus askeri personeli hakk\u0131nda binlerce isim, adres, telefon numaras\u0131 ve daha fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir d\u00fczineden fazla veritaban\u0131n\u0131 toplad\u0131\u011f\u0131 bildiriliyor. Baz\u0131 kay\u0131tlar Ukrayna h\u00fck\u00fcmetine ait.<\/p>\n<p><strong>Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131:\u00a0<\/strong>GIJN\u2019nin k\u0131lavuzu do\u011frulama ve ar\u015fivlemeden g\u00fcvenlik ve travma ile u\u011fra\u015fmaya kadar sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131 belgelemeye y\u00f6nelik <a href=\"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/savas-suclarini-arastirmak-icin-15-ipucu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">15 ad\u0131m\u0131<\/a> kaps\u0131yor. Ayr\u0131ca bkz. <a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/lessons-learned-from-syrian-journalists-investigating-russian-war-crimes\/\">Rus Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131n\u0131 Soru\u015fturan Suriyeli Gazetecilerden Al\u0131nan Dersler.<\/a><\/p>\n<p><strong>Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131 \u2014 Listeleme:<\/strong> Associated Press ve FRONTLINE, hastanelere, okullara ve sivil yap\u0131lara y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar da dahil olmak \u00fczere <a href=\"https:\/\/www.pbs.org\/wgbh\/frontline\/interactive\/ap-russia-war-crimes-ukraine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ukrayna&#8217;daki potansiyel sava\u015f su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin<\/a> kan\u0131tlar\u0131 toplad\u0131klar\u0131 ve belgeledikleri War Crimes Watch Ukrayna&#8217;y\u0131 ba\u015flatt\u0131. Ayr\u0131ca bak\u0131n\u0131z, Ukrayna h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir site olan <a href=\"https:\/\/war.ukraine.ua\/russia-war-crimes\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rusya&#8217;n\u0131n Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131.<\/a><\/p>\n<p><strong>Medyaya Sald\u0131r\u0131lar:\u00a0<\/strong>1995\u2019ten beri bir medya g\u00f6zlemcisi olan Ukrayna Kitle Enformasyon Enstit\u00fcs\u00fc,\u00a0<a href=\"https:\/\/imi.org.ua\/en\/monitorings\/russia-s-media-crimes-in-war-against-ukraine-to-be-updated-i44108\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019daki Medyaya Kar\u015f\u0131 Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131\u00a0<\/a>hakk\u0131nda s\u00fcrekli g\u00fcncellenen bir kronoloji yay\u0131nl\u0131yor. 31 Mart itibariyle, be\u015f gazetecinin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, birinin kay\u0131p oldu\u011funu, alt\u0131s\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve 70 medya kurulu\u015funun kapanmaya zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. B\u00f6lge \u00e7ap\u0131nda bir bak\u0131\u015f i\u00e7in ayr\u0131ca Gazetecilerin Rusya-Ukrayna \u0130zlemesini Koruma Komitesi\u2019ne bakabilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>Bir Kaynak Bulun:<\/strong>\u00a0Ukraynal\u0131 ileti\u015fim uzmanlar\u0131,\u00a0<a href=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSeoF9pTkAtvtpZ8BvtEd8AK3QfSRn6iK1wVuzTtnCy6i1QoHw\/viewform\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">gazetecileri\u00a0<\/a>Ukrayna i\u00e7inden uzmanlar, muhabirler, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131, foto\u011fraflar ve videolarla bulu\u015fturmak i\u00e7in g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir hizmet olu\u015fturdu. Haber medyas\u0131na \u00fccretsiz. Ba\u015fka bir \u00fccretsiz hizmet olan <a href=\"https:\/\/uabrave.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">UABRAVE<\/a>, \u0130ngilizce konu\u015fan Ukraynal\u0131 tan\u0131klar\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki medya kurulu\u015flar\u0131yla bulu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00c7at\u0131\u015fmalarda Cinsel \u015eiddeti Haberle\u015ftirmek:<\/strong> Tecav\u00fcz sava\u015fta kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bireyler ve topluluklar\u0131 \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 bir etkisi olur. Dart Center, gazetecilerin sava\u015f b\u00f6lgelerinde cinsel \u015fiddeti haber yapmaya nas\u0131l haz\u0131rlanacaklar\u0131n\u0131 belirlemelerine yard\u0131mc\u0131 olacak bu m\u00fckemmel <a href=\"https:\/\/www.coveringcrsv.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u0131lavuzu<\/a> bir araya getirdi.<\/p>\n<p><strong>Rus Askeri Bulmak<\/strong><br \/>\nSava\u015f\u0131n alt\u0131 ay\u0131 boyunca, Slidstvo.Info&#8217;dan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler ve Yolsuzlukla M\u00fccadele Genel Merkezi&#8217;nden aktivistler, <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/shtab.net\/\">Rus ordusu oldu\u011funu s\u00f6yleyen yakla\u015f\u0131k 150.000 ki\u015fi hakk\u0131nda bir veri taban\u0131 toplad\u0131.<\/a><\/p>\n<p><strong>Ek kaynaklar<\/strong><\/p>\n<p>B<a href=\"https:\/\/gijn.org\/2022\/03\/03\/bellingcats-christo-grozev-on-investigating-the-russian-incursion-in-ukraine-gijn\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ellingcat\u2019ten Grozev, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna \u0130\u015fgalini Soru\u015fturmas\u0131<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/gazetecilere-ukraynayi-takip-icin-kaynaklar\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ukrayna\u2019daki Olaylar\u0131 \u0130zlemek i\u00e7in Gazetecilik Kaynaklar\u0131<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/rusyanin-ukraynaya-karsi-savasinin-arkasindaki-dezenformasyon-kampanyasini-arastirmak\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n Arkas\u0131ndaki Dezenformasyon Kampanyas\u0131n\u0131 Ara\u015ft\u0131rmak<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GIJN, gazetecilerin Rus paras\u0131n\u0131, siyasi m\u00fcdahaleyi ve kendi \u00fclkelerindeki dezenformasyonu takip etmelerine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in bir t\u00fcr ba\u015flang\u0131\u00e7 ara\u00e7 seti olu\u015fturdu. Oligark u\u00e7aklar\u0131ndan yapt\u0131r\u0131m takip cihazlar\u0131na kadar burada 30&#8217;dan fazla faydal\u0131 site bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1123949,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23203,23200,23202],"tags":[19683,19684,19685,19686,19687,19688,19689,19690],"gijn_topic":[18933],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-529245","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolum","category-kaynak","category-kilavuz","tag-arac-tr","tag-arastirmaci-gazetecilik-tr","tag-gorsellestirme-tr","tag-rusya-tr","tag-savas-tr","tag-savas-sucu-tr","tag-ukrayna-tr","tag-veri-gazeteciligi-tr","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529245","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529245"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2369605,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529245\/revisions\/2369605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1123949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529245"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=529245"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=529245"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=529245"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=529245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}