{"id":526610,"date":"2022-03-23T09:08:18","date_gmt":"2022-03-23T13:08:18","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=526610"},"modified":"2023-09-05T14:55:15","modified_gmt":"2023-09-05T18:55:15","slug":"yanlis-bilgiyi-arastirmada-cikarilan-dersler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/yanlis-bilgiyi-arastirmada-cikarilan-dersler\/","title":{"rendered":"Yanl\u0131\u015f Bilgiyi Ara\u015ft\u0131rmada \u00c7\u0131kar\u0131lan Dersler"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gaelle-Faure-AFP-Fact-checking-editor.jpg\"><\/a>Foto\u011fraf: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr (AFP)<\/p>\n<p>Dijital do\u011frulama edit\u00f6r\u00fc Ga\u00eblle Faure Agence France-Presse\u2019nin\u00a0d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 100\u2019den fazla gazeteciden olu\u015fan<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/factcheck.afp.com\/about-us\">\u00a0dijital do\u011frulama ekibinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r<\/a>.\u00a0\u0130nternet\u2019te dola\u015fan yanl\u0131\u015f bilgilerle ilgili bir\u00e7ok dilde makaleler yay\u0131nl\u0131yorlar.\u00a0Faure, AFP\u2019nin Afrika\u2019daki b\u00fcrolar\u0131nda bulunan dijital do\u011frulama muhabirleri taraf\u0131ndan yaz\u0131lan yanl\u0131\u015f bilgilerle ilgili hikayeleri d\u00fczenler ve ayr\u0131ca d\u00fcnyan\u0131n her yerindeki gazeteciler i\u00e7in do\u011frulama e\u011fitimi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0Birka\u00e7 meslekta\u015f\u0131yla birlikte\u00a0ge\u00e7en y\u0131l gazetecilere bilgi kontrol\u00fc ve dijital do\u011frulaman\u0131n temellerini \u00f6\u011freten\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/watch\/1396364020508066\/901730560402111\/\">bu video kursunu geli\u015ftirdi.<\/a>\u00a0Bu r\u00f6portajda, AFP\u2019deki i\u015fi ve yanl\u0131\u015f bilginin d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki gazetecilere sundu\u011fu zorluklar hakk\u0131nda konu\u015fuyor.<\/p>\n<p><strong>Raksha Kumar: Teyit\u00e7iler \u00e7o\u011fu haber odas\u0131nda hala nadir bulunuyor.\u00a0Kursunuz bir gazetecinin kendi haberini kontrol etmesine nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 oluyor?\u202f\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ga\u00eblle Faure: Bu kurs gazetecilere kendi haberlerine kontrol etmeyi \u00f6\u011fretmez.\u00a0Onlara, terimin daha yeni anlam\u0131yla ger\u00e7ekleri kontrol etmeyi, yani \u00e7evrim i\u00e7i dola\u015fan i\u00e7eri\u011fi do\u011frulamay\u0131 ve bulduklar\u0131 yanl\u0131\u015f bilgiler hakk\u0131nda yalanlama yazmay\u0131 \u00f6\u011fretir.\u00a0AFP\u2019de buna dijital do\u011frulama da diyoruz, ancak terimler farkl\u0131 haber odalar\u0131 aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><strong>RK: Kursunuz gazetecilerin yanl\u0131\u015f bilgilerle m\u00fccadele etmesine\/yanl\u0131\u015f bilgiler hakk\u0131nda yazmalar\u0131na nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 oluyor?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>GF: Bu kursun sadece yanl\u0131\u015f bilgi konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f gazeteciler i\u00e7in de\u011fil, her t\u00fcr g\u00f6revdeki t\u00fcm gazeteciler i\u00e7in yararl\u0131 olmas\u0131n\u0131 istedik.\u00a0\u00c7evrim i\u00e7i yanl\u0131\u015f bilgiler her \u00fclkede herkesi etkiler ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan fiziksel \u015fiddete kadar ger\u00e7ek d\u00fcnyada zararlara neden olabilir.\u00a0Sa\u011fl\u0131kla ilgili yanl\u0131\u015f bilgiler de olumsuz sa\u011fl\u0131k sonu\u00e7lar\u0131na yol a\u00e7abilir.\u00a0Bu nedenle, muhabirlerin topluluklar\u0131nda dola\u015fan zararl\u0131 yanl\u0131\u015f iddialar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmesine yard\u0131mc\u0131 olabilecek ara\u00e7lar\u0131 payla\u015fmak istedik.<\/p>\n<p>Kurs, ba\u011flam d\u0131\u015f\u0131 payla\u015f\u0131lan eski g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden dijital olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015f tweet\u2019lere ve \u015f\u00fcpheli sa\u011fl\u0131k iddialar\u0131na kadar, dikkat edilmesi gereken baz\u0131 yayg\u0131n yanl\u0131\u015f bilgi t\u00fcrlerini ele alarak ba\u015flar.\u00a0Ard\u0131ndan, \u00f6rnekler ve al\u0131\u015ft\u0131rmalar yoluyla kurs, web\u2019de ve farkl\u0131 sosyal medya a\u011flar\u0131nda geli\u015fmi\u015f aramalar yaparak ba\u015flayarak, iddialar\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in temel ara\u00e7 ve teknikleri nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan, ters g\u00f6r\u00fcnt\u00fc aramalar\u0131 yaparak ve co\u011frafi konum yoluyla foto\u011fraflar\u0131n ve videolar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l bulaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6\u011fretir.\u00a0Bu, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcdeki ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 aramay\u0131 ve ard\u0131ndan \u00e7evrim i\u00e7i haritalar ve uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla nerede ve ne zaman \u00e7ekildi\u011fini takip etmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bilgileri kullanmay\u0131 i\u00e7erir.\u00a0Bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc dosyas\u0131n\u0131n meta verilerinin nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve bunun nerede ve ne zaman \u00e7ekildi\u011fini do\u011frulaman\u0131za nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini a\u00e7\u0131klar.\u00a0Ayr\u0131ca , bir web sayfas\u0131n\u0131n veya silinen veya de\u011fi\u015ftirilen bir g\u00f6nderinin ge\u00e7mi\u015f s\u00fcr\u00fcmlerini g\u00f6rmenizi sa\u011flayan<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/archive.org\/web\/\">\u00a0Wayback Machine<\/a>\u00a0gibi \u00e7evrim i\u00e7i ar\u015fivlerden de bahsediyoruz .<\/p>\n<p>Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamay\u0131 ve g\u00fcvenilir kaynaklar\u0131 belirlemeyi i\u00e7eren sa\u011fl\u0131k iddialar\u0131n\u0131 do\u011frulaman\u0131n temellerini inceleyen bir b\u00f6l\u00fcm var.\u00a0Son olarak, toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z t\u00fcm kan\u0131tlar\u0131 nas\u0131l alaca\u011f\u0131n\u0131za ve bunlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc, \u015feffaf bir teyit i\u00e7eri\u011fi hedef kitlenize nas\u0131l sunaca\u011f\u0131n\u0131za dair baz\u0131 ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p><strong>RK: Afrika\u2019dan hikayeler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z benzersiz do\u011frulama sorunlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 nelerdir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>GF: K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte bir\u00e7ok yanl\u0131\u015f iddia g\u00f6r\u00fcyoruz.\u00a0\u00d6rne\u011fin, COVID-19 tedavileriyle ilgili baz\u0131 iddialar\u0131n her k\u0131tada dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck.\u00a0Ancak elbette belirli \u00fclkelere veya b\u00f6lgelere \u00f6zg\u00fc pek \u00e7ok \u015fey var.\u00a0Afrika\u2019daki beyaz doktorlar\u0131n istismar\u0131n\u0131 i\u00e7eren ge\u00e7mi\u015f skandallar nedeniyle, Bat\u0131l\u0131 t\u0131bbi ara\u015ft\u0131rmalara kar\u015f\u0131 tarihsel bir g\u00fcvensizlik var ve bu da k\u0131smen a\u015f\u0131lar hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f bilgileri k\u00f6r\u00fckledi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/AFP-Fact-check-on-Ivermectin-usage-in-Africa.jpg\"><\/a>Ivermectin ilac\u0131n\u0131n G\u00fcney Afrika\u2019da COVID-19\u2019u tedavi etmek i\u00e7in onayland\u0131\u011f\u0131na dair yanl\u0131\u015f bir iddiay\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcten bir AFP ger\u00e7eklik kontrol\u00fc. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca belirli \u00e7at\u0131\u015fmalara ve sava\u015flara ba\u011fl\u0131 bir\u00e7ok yanl\u0131\u015f iddia var.\u00a0Sadece orada dola\u015fan yanl\u0131\u015f iddialar\u0131 tespit etmek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00f6nemini ve etkisini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in her \u00fclkenin tarihini ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc anlamak \u00e7ok \u00f6nemlidir.\u00a0AFP\u2019nin Afrika\u2019daki bir\u00e7ok b\u00fcrosunda \u00e7al\u0131\u015fan dijital do\u011frulama muhabirleri, yerel ba\u011flam\u0131 anl\u0131yor ve \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yerel diller konu\u015fuyor.\u00a0Yine de, diller, say\u0131lar\u0131 nedeniyle bir sorun olmaya devam ediyor ve bu da baz\u0131 yanl\u0131\u015f iddialar\u0131 tespit etmeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>RK: \u00c7evrim i\u00e7i ortamda muazzam miktarda yanl\u0131\u015f bilgi varken, haber odalar\u0131 ger\u00e7ek kontrol mekanizmalar\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6l\u00e7eklendirmeli?\u202f\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>GF: Bunu yapman\u0131n bir\u00e7ok yolu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: Daha b\u00fcy\u00fck haber odalar\u0131 i\u00e7in bu, t\u00fcm gazetecileri dijital do\u011frulama becerileri konusunda e\u011fitmek anlam\u0131na gelebilir ancak ayn\u0131 zamanda yanl\u0131\u015f bilgi ve hatta t\u00fcm ekipler hakk\u0131nda yazmaya odaklanan gazeteciler i\u00e7in \u00f6zel roller olu\u015fturmak anlam\u0131na gelebilir.\u00a0Daha k\u00fc\u00e7\u00fck haber odalar\u0131 i\u00e7in, t\u00fcm muhabirlere bu beceriler konusunda biraz e\u011fitim vermeyi i\u00e7erebilir, b\u00f6ylece onlar da t\u0131pk\u0131 topluluklar\u0131n\u0131 etkileyen ba\u015fka herhangi bir hikayeyi sunacaklar\u0131 gibi yanl\u0131\u015f bilgilerle ilgili hikayeler bulup sunabilirler.<\/p>\n<p>Ne kadar \u00e7ok o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc.\u00a0AFP gibi geni\u015f bir ekibe sahip k\u00fcresel haber merkezlerinde bile her \u00fclkede ve her dilde dola\u015fanlar\u0131n yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ele alabiliyoruz.\u00a0Bu nispeten yeni bir aland\u0131r.\u00a0Yani b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e icat edilecek \u00e7ok \u015fey var.\u00a0Bunun daha iyi formatlar kullanarak izleyicilere ula\u015fmak m\u0131, daha karma\u015f\u0131k do\u011frulama ara\u00e7lar\u0131 icat etmek mi, medya kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015f birlikleri kurmak m\u0131, sosyal medya a\u011flar\u0131yla daha etkili ortakl\u0131klar olu\u015fturmak m\u0131, yoksa hepsi ve daha fazlas\u0131 m\u0131 emin de\u011filim.<\/p>\n<p><strong>RK: Yanl\u0131\u015f bilgiyle m\u00fccadele ile dezenformasyon aras\u0131ndaki farklar nelerdir?\u202f\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>GF: Yanl\u0131\u015f bilgi, yanl\u0131\u015f olan ancak yan\u0131ltma amac\u0131yla olu\u015fturulmam\u0131\u015f iddialara at\u0131fta bulunur, bu nedenle buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak biraz daha basittir: Neden yanl\u0131\u015f oldu\u011funu a\u00e7\u0131klaman\u0131z\u0131 ve kan\u0131t\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6stermenizi gerektirir.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7a yan\u0131ltmak i\u00e7in olu\u015fturulan dezenformasyon, t\u00fcm bunlara ek olarak bunun arkas\u0131nda kimin ve neden oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 gerektirir.\u00a0Bu her zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc dezenformasyon kampanyalar\u0131 \u00e7ok karma\u015f\u0131k olabilir.\u00a0Ancak biraz ara\u015ft\u0131rma yaparak, \u00f6rne\u011fin, yanl\u0131\u015f bir iddian\u0131n, benzer \u00f6zellikleri veya davran\u0131\u015flar\u0131 payla\u015fan bir dizi sosyal medya hesab\u0131 taraf\u0131ndan koordineli bir \u015fekilde \u00e7evrim i\u00e7i olarak payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, belki de t\u00fcm\u00fc belirli bir siyasi ili\u015fkiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu \u00e7ok iyi g\u00f6sterebilirsiniz. Hesaplar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131ndaki kal\u0131plar\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilecek\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.crowdtangle.com\/\">CrowdTangle\u00a0<\/a>gibi baz\u0131 ara\u00e7lar vard\u0131r .<\/p>\n<p><strong>RK: Gazetecilerin do\u011fru olan \u015feyler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekiyor.\u00a0Ancak bir\u00e7o\u011fu art\u0131k baz\u0131 haberlerin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.\u00a0Bu, gazeteciler i\u00e7in tam bir yeniden beceri kazanmay\u0131 gerektiriyor mu?\u202f\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>GF: Birka\u00e7 yeni beceri \u00f6\u011frenmeyi gerektiriyor ama ben buna tam bir yeniden beceri kazand\u0131rma demezdim.\u00a0Bir\u00e7ok temel gazetecilik becerisi, \u00f6zellikle ara\u015ft\u0131rma becerileri, burada hala \u00e7ok fazla ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015fey, g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde bir de\u011fi\u015fikliktir.\u00a0\u0130lk olarak, bu, \u00e7evrim i\u00e7i olan\u0131n anekdotsal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da \u00e7evrim d\u0131\u015f\u0131 olandan daha az ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve asl\u0131nda \u00e7evrim i\u00e7i olan bir\u00e7ok \u015feyin \u00e7evrim d\u0131\u015f\u0131 olan\u0131 do\u011frudan etkiledi\u011fini kabul etmek anlam\u0131na gelir.\u00a0Bu, kendi kendine ge\u00e7ece\u011fi umuduyla yanl\u0131\u015f bilgileri g\u00f6rmezden gelemeyece\u011finiz anlam\u0131na gelir \u2013 e\u011fer \u00f6yleyse!<\/p>\n<p>Yazma s\u00fcrecinde ayr\u0131ca, geleneksel habercili\u011fe al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funuzdan \u00e7ok daha fazla kan\u0131t g\u00f6stermenizi gerektirir.\u00a0Bu k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc olabilir.\u00a0Kitlenizin yanl\u0131\u015f iddiaya inanm\u0131\u015f olabilece\u011fini ve bunun sadece yanl\u0131\u015f oldu\u011funu belirtmekle kalmay\u0131p, onu tamamen \u00e7\u00fcr\u00fctmekle sorumlu oldu\u011funuzu hat\u0131rlaman\u0131z gerekir.\u00a0\u0130deal olarak, s\u00fcrecinizi okuyucular\u0131n\u0131z\u0131n kendilerinin yeniden \u00fcretebilecekleri kadar \u015feffaf bir \u015fekilde tasarlamak istersiniz.<\/p>\n<p><strong>RK: Pek \u00e7ok okuyucumuzun bildi\u011fi gibi,<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Confirmation_bias\">\u00a0do\u011frulama yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/a>\u00a0, herhangi bir yeni bilgiyi ki\u015finin \u00f6nceki inan\u00e7lar\u0131n\u0131 onaylayacak veya destekleyecek \u015fekilde yorumlama e\u011filimidir.\u00a0Bir gazeteci olarak, hedef kitlenizdeki do\u011frulama yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla nas\u0131l sava\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Global-Study-of-Fact-Checking-Effectiveness.png\"><\/a>Ara\u015ft\u0131rma ger\u00e7eklik kontrol\u00fcn\u00fcn yanl\u0131\u015f bilgilendirmeye kar\u015f\u0131 etkili bir panzehir olabilece\u011fini bulguluyor. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>GF: Do\u011frulama yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 zorlu bir durum.\u00a0\u00d6rne\u011fin, komplo teorileri s\u00f6z konusu oldu\u011funda, do\u011frulama ancak bir yere kadar gidebilir.\u00a0Baz\u0131 insanlar, t\u00fcm kan\u0131tlar\u0131n yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131, delinmesi zor olan yank\u0131 odalar\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalabilir.\u00a0Ancak bir dizi \u00e7al\u0131\u015fma, ger\u00e7eklik kontrol\u00fcn\u00fcn i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6zellikle yanl\u0131\u015f bir iddia \u00e7ok fazla ilgi g\u00f6rmeden h\u0131zla d\u00fczeltilirse iyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Onay yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle duygusal sorunlar i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.\u00a0Yaz\u0131lar\u0131m\u0131zdan duyguyu uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve kesinlikle yanl\u0131\u015f iddiaya inanm\u0131\u015f olabilecek herhangi birine k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici g\u00f6r\u00fcnebilecek bir ton kullanm\u0131yoruz.\u00a0\u00d6rne\u011fin, bir iddian\u0131n kimseyi \u201ckand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d yazmazd\u0131k.\u00a0Herkes bir noktada yanl\u0131\u015f bir iddiaya d\u00fc\u015fer, \u00f6zellikle de en g\u00fc\u00e7l\u00fc inan\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frularsa.<\/p>\n<p>Ak\u0131\u015fla m\u00fccadele ederken, makalelerimizde, \u00f6zellikle de ters g\u00f6r\u00fcnt\u00fc aramalar\u0131 gibi basit ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 ve tekniklerimizi payla\u015farak, okuyucular\u0131n \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 do\u011frulayan bir \u015fey payla\u015fmadan \u00f6nce h\u0131zl\u0131 bir kontrol yapma refleksini geli\u015ftirmelerine yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fimizi umuyorum. .<\/p>\n<p><em><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/reutersinstitute.politics.ox.ac.uk\/\">Bu hikaye ilk olarak\u00a0Reuters Gazetecilik Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc<\/a>\u00a0taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131\u00a0.\u00a0Burada izin al\u0131narak yeniden bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n<h4><strong>Ek kaynaklar<\/strong><\/h4>\n<p><em><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2021\/11\/23\/exposing-roots-disinformation\/\">Dezenformasyonun K\u00f6kenlerini Ara\u015ft\u0131rmak \u0130\u00e7in Uzman \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2020\/07\/15\/my-favorite-tools-with-buzzfeeds-craig-silverman\/\">\u00c7evrimi\u00e7i Yanl\u0131\u015f Bilgileri ve \u201cSahte Haberleri\u201d Ara\u015ft\u0131rmak \u0130\u00e7in Favori Ara\u00e7lar\u0131m<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/gijn.org\/2019\/10\/02\/tips-on-investigating-disinformation-networks-from-buzzfeeds-craig-silverman\/\">BuzzFeed\u2019den Craig Silverman\u2019dan Dezenformasyon A\u011flar\u0131n\u0131 Ara\u015ft\u0131rmaya \u0130li\u015fkin \u0130pu\u00e7la<\/a><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/gijn-org.translate.goog\/2019\/10\/02\/tips-on-investigating-disinformation-networks-from-buzzfeeds-craig-silverman\/?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=tr&amp;_x_tr_hl=en&amp;_x_tr_pto=wapp\">r\u0131<\/a><\/em><\/p>\n<p><em><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/reutersinstitute.politics.ox.ac.uk\/people\/raksha-kumar\"><strong>Raksha Kumar<\/strong>\u00a0<\/a>, insan haklar\u0131na odaklanan serbest \u00e7al\u0131\u015fan bir gazetecidir.\u00a02011\u2019den beri The New York Times, BBC, The Guardian, TIME, South China Morning Post ve The Hindu gibi yay\u0131n organlar\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 12 \u00fclkeden haber yapt\u0131.\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ga\u00eblle Faure, Agence France-Presse&#8217;nin Afrika&#8217;daki b\u00fcrolar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan dijital ara\u015ft\u0131rma ve do\u011frulama muhabirleri taraf\u0131ndan yaz\u0131lan yanl\u0131\u015f bilgilerle ilgili haberleri d\u00fczenliyor. Ayr\u0131ca d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki gazeteciler i\u00e7in ger\u00e7ekleri kontrol etme e\u011fitimi veriyor. Bu r\u00f6portajda, AFP&#8217;deki i\u015fi ve yanl\u0131\u015f bilginin d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki gazetecilere sundu\u011fu zorlukl\u0131 aktar\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":480107,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[19974,19975,19976,19762,19977,19978,19918],"gijn_topic":[],"series":[],"gijn_language":[17789],"gijn_region":[],"class_list":["post-526610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-analiz-tr","tag-covid19-tr","tag-dogrulama-tr","tag-gijnturkce-tr","tag-reuters-institute-tr","tag-teyit-tr","tag-yanlis-bilgi-tr","gijn_language-tr-tr"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=526610"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1223295,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/526610\/revisions\/1223295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/480107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=526610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=526610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=526610"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=526610"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=526610"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=526610"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=526610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}