{"id":3150185,"date":"2026-07-28T06:52:25","date_gmt":"2026-07-28T10:52:25","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=3150185"},"modified":"2026-07-28T06:53:42","modified_gmt":"2026-07-28T10:53:42","slug":"arastirmaci-gazetecilikte-etkiyi-artirmanin-yollari-etki-gazeteciligi-rehberi-yazarlariyla-soru-cevap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/arastirmaci-gazetecilikte-etkiyi-artirmanin-yollari-etki-gazeteciligi-rehberi-yazarlariyla-soru-cevap\/","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilikte Etkiyi Art\u0131rman\u0131n Yollar\u0131: \u2018Etki Gazetecili\u011fi Rehberi\u2019 Yazarlar\u0131yla Soru-Cevap"},"content":{"rendered":"

Son y\u0131llarda “etki” kavram\u0131 gazetecilikte, sivil toplum alan\u0131nda ve bir\u00e7ok farkl\u0131 sekt\u00f6rde giderek daha fazla kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilikte de pek \u00e7ok haber merkezi art\u0131k bir “etki stratejisi” benimsiyor. Peki bunu nas\u0131l daha etkili uygulayabilirler? Nihai ama\u00e7 nedir ve hangi y\u00f6ntemlerden yararlanmal\u0131lar?<\/p>\n

GIJN \u00fcyesi ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik platformu Disclose<\/a> ile ba\u011f\u0131ms\u0131z medya kurulu\u015fu Rembobine<\/a>, bu soruya yan\u0131t bulmak i\u00e7in ge\u00e7en sonbaharda Etki Gazetecili\u011fi Rehberi<\/a>‘ni yay\u0131mlad\u0131. \u00dccretsiz olarak \u00e7evrim i\u00e7i eri\u015filebilen rehber, Fransa’dan ve d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinden etki gazetecili\u011fine ili\u015fkin ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6rnekleri, y\u00f6ntemleri ve iyi uygulamalar\u0131 bir araya getiriyor.<\/p>\n

GIJN rehberin \u0130ngilizcesi yay\u0131mlanmadan \u00f6nce rehberin haz\u0131rlanmas\u0131nda g\u00f6rev alan iki isimle konu\u015ftu: Disclose’un iklim ve kirlilikten sorumlu genel yay\u0131n y\u00f6netmen yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve etki stratejisi e\u015f koordinat\u00f6r\u00fc Pierre Leibovici<\/a> ile Rembobine’\u0131n kurucu ortaklar\u0131ndan ve edit\u00f6r\u00fc Timoth\u00e9e Vinchon<\/a>. Kendileriyle etki stratejisinin neden \u00f6nemli oldu\u011fu, haber merkezlerinin bu yakla\u015f\u0131m\u0131 nas\u0131l geli\u015ftirebilece\u011fi ve rehberden \u00f6ne \u00e7\u0131kan dersler \u00fczerine konu\u015ftuk.<\/p>\n

GIJN: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan etki neden bu kadar \u00f6nemli bir mesele?<\/strong><\/p>\n

Pierre Leibovici:<\/strong> Etki meselesi, asl\u0131nda varolu\u015fsal bir soruyu g\u00fcndeme getiriyor: Bu mesle\u011fi neden yap\u0131yorum? Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fin amac\u0131 nedir? Dezenformasyonun, e\u011flence odakl\u0131 i\u00e7eriklerin ve bilgi kirlili\u011finin bu kadar \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, bu soruyu kendimize sorman\u0131n son derece sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Gazetecili\u011fin etkisini de\u011ferlendirme fikri de bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli. Bunu bir performans g\u00f6stergesi olarak de\u011fil; \u00f6z de\u011ferlendirme yapman\u0131n ve en \u00f6nemlisi de yeniden okurla ba\u011f kurman\u0131n bir yolu olarak g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n

Hem K\u00fcresel Kuzey’de hem de K\u00fcresel G\u00fcney’deki demokrasilerde demokrasiye ve medyaya duyulan g\u00fcvenin ciddi bi\u00e7imde sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Bu nedenle ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7ek hayatta somut sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmemiz art\u0131k bir zorunluluk. Bir usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ortaya koyan haberi yay\u0131mlamak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil ayn\u0131 zamanda bu bulgular\u0131n de\u011fi\u015fim yaratabilecek ki\u015fi ve kurumlara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsemeliyiz. B\u00f6ylece ara\u015ft\u0131rmalar yaln\u0131zca haber sayfalar\u0131nda kalmaz sahada, kamu kurumlar\u0131nda ve kamusal tart\u0131\u015fmalarda kar\u015f\u0131l\u0131k bulur. Medyaya ku\u015fkuyla yakla\u015fan bir kamuoyuna sunabilece\u011fimiz en de\u011ferli \u015fey de budur: g\u00fcvene dayal\u0131, samimi ve hesap verebilir bir gazetecilik anlay\u0131\u015f\u0131.<\/p>\n

\"Disclose<\/a>

Disclose ve Rembobine’in Etki Gazetecili\u011fi Rehberi. G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n

Timoth\u00e9e Vinchon:<\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fcz medya ortam\u0131 haberlerle tamamen dolup ta\u015fm\u0131\u015f durumda. Bu nedenle ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc haz\u0131rlanm\u0131\u015f olursa olsun bir ara\u015ft\u0131rma haberi \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcndemden d\u00fc\u015febiliyor. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan en geni\u015f etkiyi yaratmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak stratejiler geli\u015ftirmemiz gerekiyor.<\/p>\n

Etkiyi sistemli bi\u00e7imde takip etmenin bir ba\u015fka \u00f6nemli avantaj\u0131 daha var. Rembobine’de ba\u011f\u0131ms\u0131z medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n haberlerinin etkisini izlerken, gazetecilerin ilk a\u015famada fark etmedi\u011fi yeni ba\u011flant\u0131lar ve sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bu da \u00e7o\u011fu zaman yeni ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ve takip haberlerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n

GIJN: Rehberinizde, etki stratejisinin bir ara\u015ft\u0131rma yay\u0131mlanmadan \u00e7ok \u00f6nce planlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyorsunuz. Bunun nedeni nedir?<\/strong><\/p>\n

Pierre Leibovici:<\/strong> Gazetecili\u011fin geleneksel anlay\u0131\u015f\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler haberlerini haz\u0131rlar, belirlenen g\u00fcnde yay\u0131mlar ve toplumun buna tepki vermesini umut eder. Ard\u0131ndan da bir sonraki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na ge\u00e7erler. Ancak etki gazetecili\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 benimsiyor ve ara\u015ft\u0131rman\u0131z\u0131n de\u011fi\u015fim yaratma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak istiyorsan\u0131z bunun \u00f6nceden planlanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Bu da baz\u0131 durumlarda, ara\u015ft\u0131rma hen\u00fcz yay\u0131mlanmadan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla g\u00fcvene dayal\u0131 bir ileti\u015fim kurmay\u0131 gerektirir. B\u00f6ylece haber yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131nda bu kurulu\u015flar yaln\u0131zca ara\u015ft\u0131rmay\u0131 sosyal medyada payla\u015fmakla kalmaz ayn\u0131 zamanda siyasi karar al\u0131c\u0131lara ula\u015ft\u0131rabilir ya da hukuki giri\u015fimler i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yapabilir.<\/p>\n