{"id":3133247,"date":"2026-07-22T07:38:39","date_gmt":"2026-07-22T11:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=3133247"},"modified":"2026-07-22T07:48:05","modified_gmt":"2026-07-22T11:48:05","slug":"tansa-japonyada-arastirmaci-gazetecilikte-yeni-bir-modelin-oncusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/tansa-japonyada-arastirmaci-gazetecilikte-yeni-bir-modelin-oncusu\/","title":{"rendered":"Tansa: Japonya’da Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilikte Yeni Bir Modelin \u00d6nc\u00fcs\u00fc"},"content":{"rendered":"

Ka\u011f\u0131t \u00fczerinde Japonya’n\u0131n geli\u015fen bir gazetecilik sekt\u00f6r\u00fcne sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck ekonomisi, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok tirajl\u0131 gazetelerinden<\/a> baz\u0131lar\u0131na ev sahipli\u011fi yap\u0131yor; \u00f6rne\u011fin, d\u00fcnyada ba\u011f\u0131ms\u0131z bir medya kurulu\u015fu i\u00e7in en y\u00fcksek \u00fccretli tiraja sahip olan ve 6,2 milyon aboneye ula\u015fan Yomiuri Shimbun ile 3,5 milyon aboneye sahip Asahi Shimbun bunlar aras\u0131nda.<\/p>\n

Ancak geni\u015f kadrolu haber merkezleri ve y\u00fcksek bask\u0131 say\u0131lar\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ya da denetleyici gazetecilik i\u00e7in bolca yer ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na otomatik olarak gelmiyor.<\/p>\n

Bu durum, Shinzo Abe’nin ba\u015fbakan se\u00e7ildi\u011fi 2012’den bu yana daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti; gazetecilerin veriye eri\u015fimini k\u0131s\u0131tlayan ve ulusal g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 nedeniyle belirli habercilik bi\u00e7imlerini su\u00e7 haline getiren yeni yasalar, Japonya’n\u0131n bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131ralamalar\u0131n\u0131n gerilemesine yol a\u00e7t\u0131. 2016 y\u0131l\u0131nda, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00f6r\u00fc\u015f ve \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Hakk\u0131 \u00d6zel Raport\u00f6r\u00fc David Kaye, Japonya’da “bas\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ciddi tehditlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funa” ve muhbir korumas\u0131ndaki zay\u0131fl\u0131klar ile cezaland\u0131r\u0131lma korkusunun gazetecili\u011fe zarar verdi\u011fine dair endi\u015felerini dile getiren bir rapor yay\u0131mlad\u0131<\/a>.<\/p>\n

\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Waseda \u00dcniversitesi gazetecilik profes\u00f6r\u00fc Yasuomi Sawa, “Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fin bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan desteklenmesi gerekiyor” dedi. “Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin oynad\u0131\u011f\u0131 rol bu \u00fclkede hafife al\u0131n\u0131yor; \u00e7\u00fcnk\u00fc bilginin demokrasimizi s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in ne kadar hayati oldu\u011fu ve gazetecili\u011fin iktidardakileri hesap verebilir k\u0131lmak i\u00e7in ne kadar vazge\u00e7ilmez oldu\u011fu konusunda yeterli bir e\u011fitim yok.”<\/p>\n

Nitekim, Japonya’da GIJN’e ba\u011fl\u0131 yaln\u0131zca tek bir k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen haber kurulu\u015fu bulunuyor o da Tokyo Investigative Newsroom<\/a>, yani Tansa. T\u00fcm zorluklara ra\u011fmen Tansa, on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir cinsiyetten sa\u011fl\u0131\u011fa, siyasetten \u00e7evreye uzanan \u00e7e\u015fitli konularda uzun soluklu ara\u015ft\u0131rma haberleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Tansa’n\u0131n kurucusu ve genel yay\u0131n y\u00f6netmeni Makoto Watanabe, “Tansa gibi siyasi g\u00fc\u00e7ten ve b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin ekonomik \u00e7evrelerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z, k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen ba\u011f\u0131ms\u0131z medyaya g\u00fc\u00e7l\u00fc bir talep oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ve kamuoyunun daha sorgulay\u0131c\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 medyaya ihtiyac\u0131 oldu\u011funu hissediyorum” dedi.<\/p>\n

Daha \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Asahi Shimbun’daki edit\u00f6rlerin 2011 Fukushima n\u00fckleer felaketini gerekti\u011fi gibi haberle\u015ftirememesinden hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan Watanabe, 2016 y\u0131l\u0131nda Tansa’y\u0131 kurdu. Site, Yomiuri ya da Asahi Shimbun’un binlerce ki\u015filik kadrosuyla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck olsa da, Tansa zamanla yedi ki\u015filik bir ekibe ula\u015ft\u0131: Watanabe, \u00fc\u00e7 muhabir ve birka\u00e7 destek personelinden olu\u015fuyor.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Japonya \u0130\u00e7in Yeni Bir Model<\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131 medya Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde, Avrupa’da ve hatta yak\u0131n kom\u015fular G\u00fcney Kore ile Tayvan’da yayg\u0131n olsa da, Japonya’da k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen bir haber merkezi kurmak daha \u00f6nce hi\u00e7 denenmemi\u015fti. Bu tarihsel engel, Tansa i\u00e7in bir m\u00fccadele olmu\u015ftu ve olmaya devam ediyor.<\/p>\n

2020’den bu yana Tansa’da muhabirlik yapan Nanami Nakagawa, “B\u00fcy\u00fck vak\u0131flar ve kurumlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu yurt d\u0131\u015f\u0131ndan geliyor” diye belirtti. “Japonya’daki bireylerden ba\u011f\u0131\u015f almak zor.”<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda, Tansa’n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe duyulan ihtiya\u00e7 da artt\u0131. Asahi Shimbun gibi ana ak\u0131m medya kurulu\u015flar\u0131 ara\u015ft\u0131rma birimlerini terk ederken ya da k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcrken<\/a>, di\u011fer b\u00fcy\u00fck medya kurulu\u015flar\u0131 ise reklam gelirleri u\u011fruna h\u00fck\u00fcmet ve b\u00fcy\u00fck Japon \u015firketleriyle s\u0131cak ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrmeyi tercih ediyor. Bu y\u00fczden Tansa, Japonya’n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015firketlerinden baz\u0131lar\u0131ndaki yolsuzluklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan karma\u015f\u0131k konular\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fmeye istekli tek kurulu\u015f olarak kendini s\u0131k s\u0131k yaln\u0131z buluyor.<\/p>\n

Tansa’n\u0131n son on y\u0131lda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar aras\u0131nda, Nagasaki’deki bir okulda ya\u015fanan \u00f6\u011frenci intiharlar\u0131n\u0131 konu alan bir haber, yasa d\u0131\u015f\u0131 PFOA zehirli kirlili\u011fini Japon bir holdingle ili\u015fkilendiren bir ara\u015ft\u0131rma ve Japonya’n\u0131n sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemdeki zorla k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma kampanyas\u0131na derinlemesine bir bak\u0131\u015f yer al\u0131yor.<\/p>\n

Tansa, ana ak\u0131m medyan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi konular\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla bir itibar kazanm\u0131\u015f olsa da, son zamanlarda i\u015fbirli\u011fi yapman\u0131n yollar\u0131n\u0131 da bulmu\u015f durumda. Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, k\u0131zlar\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n r\u0131zas\u0131 olmadan \u00e7ekilen cinsel g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve videolar\u0131n\u0131 satan<\/a> geni\u015f bir a\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Japonya’n\u0131n ulusal yay\u0131n kurulu\u015fu NHK, Tansa ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde haz\u0131rlanan bir belgesel dizisini yay\u0131nlayarak bu haberi \u00fclke genelinde milyonlarca izleyiciye ula\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Sawa, “Bu \u00e7ok \u00f6nemliydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir yanda Tansa’n\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131 becerileri, di\u011fer yanda ise geni\u015f bir televizyon izleyici kitlesine sahip devasa bir medya kurulu\u015fu olan NHK vard\u0131” dedi.<\/p>\n

Etki: Anne Dosyalar\u0131 Ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Tansa, G\u00fcney Kore’nin \u00f6d\u00fcll\u00fc k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen kurulu\u015fu Kore Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Merkezi (KCIJ) ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 son ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rma, Japonya’n\u0131n \u00f6nde gelen siyasi liderlerinden bir\u00e7o\u011funu yurt d\u0131\u015f\u0131 fonlama ve etkileme konusundaki karanl\u0131k bir a\u011fa kar\u0131\u015ft\u0131ran devasa bir dosya y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 mercek alt\u0131na al\u0131yordu. True Mother Files<\/a> ad\u0131 verilen ve birka\u00e7 hafta boyunca yay\u0131mlanan bu dizi, Japonya’n\u0131n uzun s\u00fcredir iktidarda olan Liberal Demokrat Parti’sindeki (LDP) \u00e7ok say\u0131da liderle muhafazak\u00e2r fon sa\u011flay\u0131c\u0131lar, Birle\u015fme Kilisesi ve G\u00fcney Kore ile Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki dini liderler aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n

\"Tansa<\/a>

Tansa ekibinden \u00fc\u00e7 isim (soldan ortaya): Mariko Tsuji, Nanami Nakagawa ve kurucu Makoto Watanabe. G\u00f6rsel: Tansa<\/p><\/div>\n

\n

\u201c3.000 sayfal\u0131k belgenin tamam\u0131n\u0131 dikkatle okuduk ve yaln\u0131zca belgelerin i\u00e7eri\u011fini de\u011fil, LDP siyaset\u00e7ileri ile Birle\u015fme Kilisesi aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u00fcrecin nas\u0131l geli\u015fti\u011fini ve tarihsel arka plan\u0131n\u0131 da haberle\u015ftirdik,\u201d dedi 2016’dan bu yana Tansa’da muhabir olarak \u00e7al\u0131\u015fan Mariko Tsuji.<\/p>\n

Zamanlama olduk\u00e7a uygundu. Haber dizisi, Abe’nin korumas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen Sanae Takaichi’nin milliyet\u00e7i bir platformla ba\u015fbakanl\u0131\u011fa aday oldu\u011fu genel se\u00e7im d\u00f6nemine denk geldi. Ayr\u0131ca, ailesinin yoksulla\u015fmas\u0131ndan sorumlu tuttu\u011fu Birle\u015fme Kilisesi ile iktidar partisinin ili\u015fkilerine duydu\u011fu \u00f6fke nedeniyle Abe’yi \u00f6ld\u00fcren Tetsuya Yamagami’nin yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada ceza karar\u0131n\u0131n verilmek \u00fczere<\/a> oldu\u011fu s\u0131rada yay\u0131mland\u0131. Haber dizisi okuyucularda b\u00fcy\u00fck yank\u0131 uyand\u0131rd\u0131.<\/p>\n

\u201cJapon medyas\u0131 se\u00e7im d\u00f6nemlerinde genellikle belirli siyaset\u00e7ilere y\u00f6nelik ele\u015ftirel haberler yay\u0131mlamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r. Ancak Tansa, Birle\u015fme Kilisesi ile LDP’li siyaset\u00e7iler aras\u0131ndaki ili\u015fkinin se\u00e7men davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyebilecek hayati \u00f6nemde bir bilgi oldu\u011funu de\u011ferlendirdi,\u201d diyen Tsuji s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc: \u201cBu nedenle haber dizisi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kar\u015f\u0131l\u0131k buldu ve kamuoyundan \u00f6nemli tepkiler ald\u0131.\u201d<\/p>\n<\/div>\n