{"id":2801744,"date":"2026-01-30T04:32:15","date_gmt":"2026-01-30T09:32:15","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=2801744"},"modified":"2026-02-04T04:32:37","modified_gmt":"2026-02-04T09:32:37","slug":"gida-guvenligi-sorunlarini-arastirma-rehberi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/gida-guvenligi-sorunlarini-arastirma-rehberi\/","title":{"rendered":"G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Sorunlar\u0131n\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Rehberi"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.fightfoodcrises.net\/events\/2025-global-report-food-crises\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">2025 K\u00fcresel G\u0131da Krizleri Raporu<\/a>\u2019na g\u00f6re, son on y\u0131lda akut ve hayati tehlike olu\u015fturan a\u00e7l\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 neredeyse \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131karak 53 \u00fclkede 295 milyona ula\u015ft\u0131. A\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca tetikleyicisi \u00e7at\u0131\u015fmalar olurken, bunu ekonomik \u015foklar ve a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 izledi.<\/p>\n<p>\u015eiddeti akut a\u00e7l\u0131k kadar y\u00fcksek olmasa da sa\u011fl\u0131k ve geli\u015fim \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 zararlara yol a\u00e7abilen uzun vadeli kronik a\u00e7l\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olanlar\u0131n say\u0131s\u0131 ise \u00e7ok daha \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r. Son y\u0131llarda kaydedilen baz\u0131 iyile\u015fmelere ra\u011fmen <a href=\"https:\/\/openknowledge.fao.org\/handle\/20.500.14283\/cd6008en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Birle\u015fmi\u015f Milletler<\/a>, h\u00e2l\u00e2 673 milyon insan\u0131n yani d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 8,2\u2019sinin yeterince beslenemedi\u011fini tahmin etmekte. Bu durumun temel nedenleri aras\u0131nda yoksulluk, iyi i\u015flemeyen g\u0131da sistemleri ve ekonomik e\u015fitsizlik yer almakta.<\/p>\n<p>Her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 30 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda insani yard\u0131m toplayan ve da\u011f\u0131tan Birle\u015fmi\u015f Milletler, 10 y\u0131l \u00f6nce<a href=\"https:\/\/www.un.org\/sustainabledevelopment\/hunger\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> kronik a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 2030<\/a>\u2019a kadar ortadan kald\u0131rma <a href=\"https:\/\/www.un.org\/sustainabledevelopment\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hedefi<\/a> koymu\u015ftu. Ancak en son projeksiyonlara g\u00f6re bu hedef, 500 milyondan fazla insan a\u00e7\u0131s\u0131ndan tutturulamayacakt\u0131r.<\/p>\n<aside>H\u00fck\u00fcmetlerin medya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hareketlerini k\u0131s\u0131tlamas\u0131, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n do\u011fru bi\u00e7imde tespit edilmesinin \u00f6n\u00fcndeki bir di\u011fer engeli olu\u015fturmakta.<\/aside>\n<p>Bu denli b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n nedenleri, ya\u015fanan ac\u0131n\u0131n boyutu ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki a\u00e7l\u0131k felaketlerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde insan eliyle yarat\u0131l\u0131yor olmas\u0131 ve sorumlular\u0131n kim oldu\u011funun belirlenmesini ve hesap sorulmas\u0131n\u0131n zorunlu k\u0131l\u0131nmas\u0131d\u0131r. Ancak bunu yapmak son derece g\u00fc\u00e7.<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan engeller aras\u0131nda, g\u0131da arayanlar, insani yard\u0131m ula\u015ft\u0131ranlar ve etkilenen b\u00f6lgelere ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan gazeteciler i\u00e7in yollar\u0131 tehlikeli, hatta ge\u00e7ilmez hale getiren silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve a\u015f\u0131r\u0131 hava ko\u015fullar\u0131 yer almakta. Gazetecileri Koruma Komitesi\u2019ne g\u00f6re, Eyl\u00fcl 2025 itibar\u0131yla Gazze\u2019deki \u0130srail sava\u015f\u0131 ve insani krizi takip ederken yakla\u015f\u0131k 200 gazeteci hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Sudan\u2019da ise uzayan bir i\u00e7 sava\u015f\u0131n k\u0131tl\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00fclkede dokuz gazeteci ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u015eiddetten ka\u00e7an ya da hayatta kalmak i\u00e7in g\u0131da arayan insanlar\u0131n kitlesel hareketleri ma\u011fdurlar\u0131n say\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131rken, sosyal yap\u0131lar\u0131n \u00e7\u00f6kmesi a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 belgelemek i\u00e7in gerekli olan sa\u011fl\u0131k ve \u00f6l\u00fcm verilerine ili\u015fkin g\u00fcvenilir bilgileri de azaltmakta. Medyaya y\u00f6nelik devlet k\u0131s\u0131tlamalar\u0131, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n do\u011fru bi\u00e7imde kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki bir ba\u015fka engel.<\/p>\n<p>Ancak kararl\u0131, becerikli ve yarat\u0131c\u0131 gazeteciler sayesinde bu engeller ve ya\u015fanan ac\u0131lar ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ortaya konuldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"13\" data-end=\"485\"><a href=\"https:\/\/www.haaretz.com\/middle-east-news\/2025-07-29\/ty-article\/.premium\/famine-by-design-how-israel-ignored-warnings-and-starved-gaza\/00000198-553c-d669-a99d-7dbfe5170000\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong data-start=\"13\" data-end=\"110\">\u201cKas\u0131tl\u0131 K\u0131tl\u0131k: \u0130srail A\u00e7l\u0131k Uyar\u0131lar\u0131n\u0131 Nas\u0131l G\u00f6rmezden Geldi ve Gazze\u2019yi A\u00e7l\u0131\u011fa S\u00fcr\u00fckledi\u201d<\/strong>,<\/a> 2025\u2019te <em data-start=\"120\" data-end=\"129\">Haaretz<\/em>\u2019te yay\u0131mlanan bir haber, \u0130srail h\u00fck\u00fcmetinin bir bu\u00e7uk y\u0131l boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131klamalar\u0131, uluslararas\u0131 kurulu\u015flardan gelen giderek daha vahim a\u00e7l\u0131k uyar\u0131lar\u0131n\u0131 ve Gazze i\u00e7inden payla\u015f\u0131lan sosyal medya g\u00f6nderilerini bir zaman \u00e7izelgesinde bir araya getirdi. Ortaya, b\u00f6lgedeki k\u0131tl\u0131\u011fa dair \u00e7arp\u0131c\u0131 bir hesap verebilirlik gazetecili\u011fi \u00f6rne\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131.<\/li>\n<li data-start=\"487\" data-end=\"1219\"><a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/investigates\/special-report\/famine-response-sudan-graves\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong data-start=\"487\" data-end=\"511\">\u201cThe Starving World\u201d<\/strong><\/a>, 2024 tarihli bir <em data-start=\"530\" data-end=\"539\">Reuters<\/em> dosyas\u0131 ise, \u015fiddetten ka\u00e7an y\u00fcz binlerce Sudanl\u0131n\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 izole bir b\u00f6lgede mezarl\u0131klar\u0131n geni\u015flemesini belgelemek i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/investigates\/special-report\/famine-response-sudan-graves\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini analiz etti,<\/a>\u00a0g\u00fcvenilir muhbirlerin yard\u0131m\u0131yla orada ya\u015fayan ki\u015filerle cep telefonu \u00fczerinden r\u00f6portajlar yapt\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, k\u00fcresel a\u00e7l\u0131k izleme kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Zamzam\u2019da bir k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na karar verirken dayand\u0131klar\u0131 kilit kan\u0131tlar\u0131 \u00fcretti. Ard\u0131ndan muhabirler, <a href=\"http:\/\/response.reliefweb.int\/locations\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ReliefWeb<\/a>\u2019den BM g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi k\u00fcmesi toplant\u0131lar\u0131n\u0131n tutanaklar\u0131n\u0131 indirdi ve insani yard\u0131m yan\u0131t\u0131ndaki aksakl\u0131klar\u0131 belgelemek i\u00e7in BM D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131\u2019ndan g\u0131da teslimatlar\u0131na ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131 talep etti. En faydal\u0131 kaynaklara ba\u011flant\u0131lar a\u015fa\u011f\u0131da sunulmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_2801775\" style=\"width: 584px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aciklik-grafigi-haaretz.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2801775\" class=\"size-full wp-image-2801775\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aciklik-grafigi-haaretz.png\" alt=\"Gazze\u2019de a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7indeki seyri.G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Haaretz\" width=\"574\" height=\"319\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aciklik-grafigi-haaretz.png 574w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aciklik-grafigi-haaretz-336x187.png 336w\" sizes=\"auto, (max-width: 574px) 100vw, 574px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2801775\" class=\"wp-caption-text\">Gazze\u2019de a\u00e7l\u0131ktan \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n zaman i\u00e7indeki seyri.<br \/>G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Haaretz<\/p><\/div>\n<p>Bazen neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi iyi ayr\u0131 yani birbirinden \u00e7ok uzak co\u011frafyalarda yer al\u0131r. Baz\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar, g\u00f6r\u00fcnmez ba\u011flant\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in paran\u0131n\u00a0 ve g\u0131dan\u0131n k\u0131talar aras\u0131 hareketini izledi:<\/p>\n<div class=\"relative basis-auto flex-col -mb-(--composer-overlap-px) [--composer-overlap-px:28px] grow flex\">\n<div class=\"flex flex-col text-sm pb-25\">\n<article class=\"text-token-text-primary w-full focus:outline-none [--shadow-height:45px] has-data-writing-block:pointer-events-none has-data-writing-block:-mt-(--shadow-height) has-data-writing-block:pt-(--shadow-height) [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]\" dir=\"auto\" tabindex=\"-1\" data-turn-id=\"request-698070b5-c6b0-8326-99b1-64c6f819cd7f-0\" data-testid=\"conversation-turn-16\" data-scroll-anchor=\"true\" data-turn=\"assistant\">\n<div class=\"text-base my-auto mx-auto pb-10 [--thread-content-margin:--spacing(4)] @w-sm\/main:[--thread-content-margin:--spacing(6)] @w-lg\/main:[--thread-content-margin:--spacing(16)] px-(--thread-content-margin)\">\n<div class=\"[--thread-content-max-width:40rem] @w-lg\/main:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group\/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" tabindex=\"-1\">\n<div class=\"flex max-w-full flex-col grow\">\n<div class=\"min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal [.text-message+&amp;]:mt-1\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"b0614330-975f-4274-b88a-e3454ee4b8bb\" data-message-model-slug=\"gpt-5-2\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden first:pt-[1px]\">\n<div class=\"markdown prose dark:prose-invert w-full wrap-break-word light markdown-new-styling\">\n<ul>\n<li data-start=\"198\" data-end=\"997\"><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/global-development\/ng-interactive\/2022\/jun\/09\/the-black-sea-blockade-mapping-the-impact-of-war-in-ukraine-on-the-worlds-food-supply-interactive\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong data-start=\"198\" data-end=\"281\">Karadeniz Ablukas\u0131: Ukrayna\u2019daki Sava\u015f\u0131n D\u00fcnya G\u0131da Arz\u0131na Etkisini Haritalamak<\/strong><\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 2022 tarihli Guardian ara\u015ft\u0131rmas\u0131, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131n k\u00fcresel g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi \u00fczerindeki geni\u015f kapsaml\u0131 etkilerini takip edebilmek i\u00e7in etkileyici bir veri kayna\u011f\u0131 yelpazesinden yararland\u0131. Bu kaynaklar aras\u0131nda <a href=\"https:\/\/www.ww3.maritrace.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">MariTrace<\/a> adl\u0131 denizcilik istihbarat \u015firketinden al\u0131nan \u00f6zel gemi ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 verileri; <a href=\"https:\/\/www.criticalthreats.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">American Enterprise Institute Critical Threats Project<\/a>\u2019ten Rus askeri verileri; <a href=\"https:\/\/www.igc.int\/en\/about\/aboutus.aspx\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Uluslararas\u0131 Tah\u0131l Konseyi\u2019<\/a>nden bu\u011fday ithalat verileri; ve Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in bu\u011fday \u00fcretimi, fiyatlar\u0131 ve a\u00e7l\u0131k verilerini i\u00e7eren veri tabanlar\u0131 yer ald\u0131. <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/global-development\/ng-interactive\/2022\/jun\/09\/the-black-sea-blockade-mapping-the-impact-of-war-in-ukraine-on-the-worlds-food-supply-interactive#:~:text=Data%20and%20source%20notes\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Haberin kaynak kutusu<\/a>, a\u00e7l\u0131k krizlerinin jeopolitik tetikleyicilerini ara\u015ft\u0131rmak isteyenler i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir yol haritas\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/li>\n<li data-start=\"999\" data-end=\"1748\"><a href=\"https:\/\/www.lighthousereports.com\/investigation\/the-hunger-profiteers\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong data-start=\"999\" data-end=\"1027\">A\u00e7l\u0131ktan K\u00e2r Sa\u011flayanlar<\/strong><\/a>, Lighthouse Reports\u2019un 2022 tarihli ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ise, Ukrayna\u2019daki sava\u015f s\u0131ras\u0131nda y\u00fckselen bu\u011fday fiyatlar\u0131ndan kazan\u00e7 sa\u011flayan spek\u00fclat\u00f6rleri tespit etmek i\u00e7in halka a\u00e7\u0131k tar\u0131m fonlar\u0131 \u00fczerinden para ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 izledi. Ard\u0131ndan, kamu kay\u0131tlar\u0131na eri\u015fim yasalar\u0131ndan yararlanarak bu spek\u00fclat\u00f6rlerin d\u00fczenleyici kurumlara bask\u0131 yap\u0131p denetimden ka\u00e7malar\u0131 i\u00e7in nas\u0131l lobi faaliyeti y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini ortaya koydu. Bu haber, <a href=\"https:\/\/www.lighthousereports.com\/investigation\/pension-funds-gambling-with-savings-and-fuelling-hunger\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">emeklilik fonlar\u0131n\u0131n<\/a> k\u00fcresel g\u0131da krizini nas\u0131l besledi\u011fini ve <a href=\"https:\/\/www.lighthousereports.com\/investigation\/exposed-the-hedge-funds-cashing-in-on-the-food-price-spike\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hedge fonlar\u0131n\u0131n<\/a> bu krizden nas\u0131l k\u00e2r sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 if\u015fa eden bir dizi \u00e7arp\u0131c\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n da ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. Her haberde, a\u00e7l\u0131k ekonomisi \u00fczerine haber yapmaya ili\u015fkin kaynaklar ve y\u00f6ntemlere dair i\u00e7g\u00f6r\u00fcler sunan bir y\u00f6ntem b\u00f6l\u00fcm\u00fc yer ald\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<div id=\"attachment_2803745\" style=\"width: 778px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Aciliktan-Kar-Saglayanlar.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2803745\" class=\"size-full wp-image-2803745\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Aciliktan-Kar-Saglayanlar.png\" alt=\"Ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rma, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f nedeniyle artan bu\u011fday fiyatlar\u0131 \u00fczerinden spek\u00fclasyon yapan \u015firketleri mercek alt\u0131na ald\u0131. G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Lighthouse Reports\" width=\"768\" height=\"325\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Aciliktan-Kar-Saglayanlar.png 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Aciliktan-Kar-Saglayanlar-336x142.png 336w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2803745\" class=\"wp-caption-text\">Ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rma, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019ya kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f nedeniyle artan bu\u011fday fiyatlar\u0131 \u00fczerinden spek\u00fclasyon yapan \u015firketleri mercek alt\u0131na ald\u0131. G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Lighthouse Reports<\/p><\/div>\n<p data-start=\"216\" data-end=\"851\">Ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir di\u011fer konu da g\u0131da sistemlerinin ekolojik ve toplumsal a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"216\" data-end=\"851\">Be\u015f k\u0131tadan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 2024 tarihli Lighthouse Reports ara\u015ft\u0131rmas\u0131 <a href=\"https:\/\/www.lighthousereports.com\/investigation\/poison-pr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Poison PR<\/a>, bilgi edinme ba\u015fvurular\u0131, para ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n izlenmesi, mahkeme kay\u0131tlar\u0131 ve klasik kaynak olu\u015fturma y\u00f6ntemlerini bir araya getirerek k\u0131smen ABD vergi m\u00fckellefleri taraf\u0131ndan finanse edilen, pestisitlerin sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre \u00fczerindeki risklerini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyi ve Afrika, Avrupa ile Kuzey Amerika\u2019daki \u00e7evrecileri ve bilim insanlar\u0131n\u0131 itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan gizli bir halkla ili\u015fkiler kampanyas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/li>\n<li data-start=\"853\" data-end=\"1534\"><a href=\"https:\/\/www.newyorker.com\/magazine\/2023\/10\/16\/the-crimes-behind-the-seafood-you-eat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Crimes Behind The Seafood You Eat (Yedi\u011finiz Deniz \u00dcr\u00fcnlerinin Ard\u0131ndaki Su\u00e7lar)<\/a>, Outlaw Ocean Project taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve 2023\u2019te The New Yorker ile onlarca uluslararas\u0131 haber kurulu\u015funda yay\u0131mlanan multimedya serisinin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Serinin tamam\u0131, \u00c7in\u2019in k\u00fcresel deniz \u00fcr\u00fcnleri ticaretindeki rol\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131r\u0131yordu. Bu ilk b\u00f6l\u00fcm, \u00c7in\u2019in uzak denizlerde faaliyet g\u00f6steren kalamar bal\u0131k\u00e7\u0131 filosuna ait gemilerde denizde i\u015flenen insan haklar\u0131 ve \u00e7evre su\u00e7lar\u0131n\u0131 belgeliyordu. Serinin di\u011fer b\u00f6l\u00fcmleri ise karada, \u00c7in\u2019in deniz \u00fcr\u00fcnleri i\u015fleme tesislerinde devlet destekli zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma uygulamalar\u0131na; \u00f6zellikle Kuzey Koreli ve Uygur i\u015f\u00e7ilerin kullan\u0131m\u0131na odakland\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1536\" data-end=\"1648\">Ara\u015ft\u0131r\u0131lmay\u0131 hak eden bir ba\u015fka mesele de, d\u00fcnya a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in sa\u011flanan g\u0131dalar\u0131n besin kalitesidir.<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"1650\" data-end=\"2334\">\u0130svi\u00e7re merkezli bir STK olan Public Eye taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen 2024 tarihli <a href=\"https:\/\/stories.publiceye.ch\/nestle-babies\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">How Nestl\u00e9 Gets Children Hooked on Sugar in Lower-Income Countries (Nestl\u00e9 D\u00fc\u015f\u00fck Gelirli \u00dclkelerde \u00c7ocuklar\u0131 \u015eekere Nas\u0131l Al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor)<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rma, <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/global-development\/2024\/apr\/17\/nestle-adds-sugar-to-infant-milk-sold-in-poorer-countries-report-finds\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">b\u00fcy\u00fck haber kurulu\u015flar\u0131<\/a> taraf\u0131ndan yay\u0131mland\u0131. Ara\u015ft\u0131rma, basit ama etkili bir y\u00f6ntem laboratuvar testleri kullanarak, g\u0131da devinin obeziteyle zaten m\u00fccadele eden yoksul \u00fclkelerde sat\u0131lan bebek mamas\u0131 \u00fcr\u00fcnlerine \u015feker veya bal ekledi\u011fini ortaya koydu. Bu durum yaln\u0131zca uluslararas\u0131 sa\u011fl\u0131k rehberlerine ayk\u0131r\u0131 olmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda a\u00e7\u0131k bir \u00e7ifte standard\u0131 da g\u00f6steriyor: Zengin \u00fclkelerde sat\u0131lan ayn\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde ilave \u015feker bulunmuyor.<\/li>\n<li data-start=\"2336\" data-end=\"3074\"><a href=\"https:\/\/www.bmj.com\/content\/388\/bmj.r163\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">McDonald\u2019s Triumphs Over Councils\u2019 Rejections of New Branches\u2014by Claiming It Promotes \u2018Healthier Lifestyles\u2019<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 2025 tarihli The BMJ (British Medical Journal) ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ise, \u0130ngiltere\u2019nin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde yerel y\u00f6netimlerin \u015firketin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 alanlarda fast food devinin kulland\u0131\u011f\u0131 taktikleri, bilgi edinme ba\u015fvurular\u0131 yoluyla ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. \u015eirket hukuki i\u015flem tehdidinde bulundu, \u015fubelerinin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 te\u015fvik etti\u011fini savundu ve McDonald\u2019s \u00fcr\u00fcnlerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve besleyici oldu\u011funu s\u00f6yleyen bir obezite uzman\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini referans g\u00f6sterdi.<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"3076\" data-end=\"3094\">Ye\u015fil Devrim<\/h3>\n<p data-start=\"3100\" data-end=\"3251\">20.y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda ya\u015fanan Ye\u015fil Devrim, <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/explorers\/global-food?tab=chart&amp;country=ZAF;hideControls~OWID_WRL&amp;Food=Cereals&amp;Metric=Production&amp;Per+capita=false\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tah\u0131llar\u0131n<\/a>, <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/explorers\/global-food?tab=chart&amp;Food=Meat,+total&amp;Metric=Production&amp;Per+capita=false&amp;country=ZAF;hideControls~OWID_WRL\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">etin<\/a>, <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/explorers\/global-food?tab=line&amp;Food=Vegetables&amp;Metric=Production&amp;Per+capita=false&amp;country=ZAF;hideControls~OWID_WRL\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">sebze<\/a> ve <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/explorers\/global-food?tab=line&amp;country=ZAF;hideControls~OWID_WRL&amp;Food=Fruit&amp;Metric=Production&amp;Per+capita=false\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">meyvelerin<\/a> kitlesel \u00fcretimi yoluyla Asya ve Latin Amerika\u2019da tar\u0131m\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<aside data-start=\"3253\" data-end=\"3554\">Ye\u015fil Devrim\u2019in miras\u0131 bug\u00fcn giderek daha fazla tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor: Teknolojinin d\u00fcnyay\u0131 beslemeye nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011finin bir \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, e\u015fitlik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik yeterince g\u00f6zetilmeden sa\u011flanan verim art\u0131\u015f\u0131n\u0131n uzun vadeli g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l zay\u0131flatabilece\u011fini de g\u00f6steriyor.<\/aside>\n<p data-start=\"3556\" data-end=\"3963\">Y\u00fcksek verimli tohum \u00e7e\u015fitlerinin, sentetik g\u00fcbrelerin, pestisitlerin ve sulaman\u0131n devreye sokulmas\u0131yla k\u0131tl\u0131klar\u0131 \u00f6nledi, milyonlarca insan\u0131 a\u00e7l\u0131ktan kurtard\u0131\u011f\u0131 ve ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi tetikledi\u011fi kabul ediliyor. S\u0131kl\u0131kla \u201cYe\u015fil Devrim\u2019in insan\u0131\u201d olarak an\u0131lan ABD\u2019li ziraat\u00e7\u0131 Norman Borlaug, \u201cYe\u015fil Devrim yoluyla d\u00fcnya genelinde g\u0131da arz\u0131n\u0131 art\u0131rmaya yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131\u201d nedeniyle <a href=\"https:\/\/www.nobelprize.org\/prizes\/peace\/1970\/borlaug\/biographical\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc<\/a>\u2019n\u00fc kazand\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"3965\" data-end=\"4532\">Ancak bu kazan\u0131mlar\u0131n bir bedeli vard\u0131. Kimyasallara a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ve a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ekolojik tahribat, yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi a\u015f\u0131nd\u0131rarak \u00e7ift\u00e7ilerin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 zay\u0131flatan tehlikeli monok\u00fclt\u00fcr ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131. Daha varl\u0131kl\u0131 \u00e7ift\u00e7iler \u00e7o\u011fu zaman daha fazla fayda sa\u011flad\u0131 ve e\u015fitsizlikler derinle\u015fti. Ayr\u0131ca yeni teknolojiler verimi art\u0131r\u0131rken, tar\u0131m\u0131n sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00fckselten uygulamalar\u0131 da beraberinde getirdi; bu da iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini h\u0131zland\u0131rarak gelecekteki g\u0131da \u00fcretimini tehdit ediyor.<\/p>\n<p data-start=\"4534\" data-end=\"4781\">Ye\u015fil Devrim\u2019in miras\u0131 bug\u00fcn, teknolojinin d\u00fcnyay\u0131 beslemedeki rol\u00fc kadar, e\u015fitlik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik dikkate al\u0131nmadan sa\u011flanan \u00fcretkenli\u011fin uzun vadeli g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l baltalayabilece\u011fine dair bir \u00f6rnek olarak daha fazla tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p data-start=\"4783\" data-end=\"5298\">Pulitzer Center taraf\u0131ndan finanse edilen ve 2022\u2019de Endonezya\u2019da Kompas taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan <a href=\"https:\/\/rainforestjournalismfund.org\/projects\/hungry-people-merauke-food-estate?_gl=1*1gvnl0o*_gcl_au*ODE0ODQzNjU5LjE3NTQyNjE2Nzc.*_ga*MTY1NjAwMzk1NC4xNzU0MjYxNjc3*_ga_ZYQYTZTT61*czE3NTQ0MDI0NzYkbzIkZzEkdDE3NTQ0MDI1MTUkajIxJGwwJGgxODA5MDM1OTAw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hungry People at Merauke Food Estate (Merauke G\u0131da B\u00f6lgesinde A\u00e7 \u0130nsanlar)<\/a> ara\u015ft\u0131rmas\u0131, devletin \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki program\u0131 kapsam\u0131nda yerel g\u0131da sistemlerinin d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli ve monok\u00fclt\u00fcr g\u0131da ithalat\u0131yla ikame edilmesinin\u00a0 gastro-s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin\u00a0 k\u00fclt\u00fcrel, sa\u011fl\u0131kla ilgili ve \u00e7evresel etkilerini belgeledi. Seri, kendi \u00fclkelerinde veya topluluklar\u0131nda bu konunun pe\u015fine d\u00fc\u015fen gazeteciler i\u00e7in <a href=\"https:\/\/pulitzercenter.org\/environmental-reporting-gastrocolonialism\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ipu\u00e7lar\u0131 da<\/a> i\u00e7eriyor.<\/p>\n<p data-start=\"5300\" data-end=\"5638\">Pulitzer Center taraf\u0131ndan desteklenen ve 2024 ile 2025\u2019te InfoNile, Mongabay ve di\u011ferleri taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan <a href=\"https:\/\/pulitzercenter.org\/projects\/feeding-congo-basin\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Feeding the Congo Basin<\/a> (Kongo Havzas\u0131n\u0131 Beslemek) ise, verimli topraklara, bol su kaynaklar\u0131na ve geni\u015f bir \u00e7ift\u00e7i n\u00fcfusuna ra\u011fmen Kongo Havzas\u0131\u2019n\u0131n neden d\u00fcnyan\u0131n en a\u011f\u0131r g\u0131da krizlerinden birini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"5640\" data-end=\"5860\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">A\u015fa\u011f\u0131da, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik baz\u0131 temel ipu\u00e7lar\u0131 ve kaynaklar yer al\u0131yor. A\u00e7l\u0131\u011f\u0131n bir sava\u015f silah\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 meselesi ise GIJN\u2019in <a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/reporters-guide-to-investigating-war-crimes-starvation\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131 Habercili\u011fi Rehberinin<\/a> ayr\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"17\">Terminoloji<\/h3>\n<p data-start=\"19\" data-end=\"176\">H\u00fck\u00fcmetlerin, Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in ve yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n raporlar\u0131nda a\u00e7l\u0131k genellikle \u201cg\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi\u201d veya \u201cyetersiz beslenme\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n<aside data-start=\"178\" data-end=\"382\"><a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/ipcinfo-website\/ipc-overview-and-classification-system\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Entegre G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi A\u015fama S\u0131n\u0131fland\u0131rma Sistemi (Integrated Food Security Phase Classification \u2013 IPC)<\/a> ve onun orta\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.cadreharmonise.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Cadre Harmonis\u00e9<\/a>, g\u0131da g\u00fcvensizli\u011finin \u00f6l\u00e7e\u011fini ve \u015fiddetini de\u011ferlendiriyor.<\/aside>\n<p data-start=\"384\" data-end=\"714\">1996 y\u0131l\u0131nda <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/4\/w3548e\/w3548e00.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya G\u0131da Zirvesi<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/4\/w3613e\/w3613e00.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Roma Bildirgesi<\/a>\u2019ni kabul etti. Bildirgede g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, \u201ct\u00fcm insanlar\u0131n, her zaman, aktif ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i\u00e7in beslenme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve g\u0131da tercihlerini kar\u015f\u0131layacak yeterli, g\u00fcvenli ve besleyici g\u0131daya fiziksel ve ekonomik eri\u015fime sahip olmas\u0131\u201d olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"716\" data-end=\"789\">Bu tan\u0131mdan hareketle uzmanlar g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/fileadmin\/user_upload\/eufao-fsi4dm\/docs\/concepts_guide.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00f6rt ana boyuta<\/a> ay\u0131rd\u0131:<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"793\" data-end=\"866\"><strong data-start=\"793\" data-end=\"827\">Bulunabilirlik (Availability):<\/strong> Yeterli miktarda g\u0131da \u00fcretiliyor mu?<\/li>\n<li data-start=\"793\" data-end=\"866\"><strong data-start=\"869\" data-end=\"889\">Eri\u015fim (Access):<\/strong> G\u0131daya ger\u00e7ekten ihtiya\u00e7 duyan insanlar i\u00e7in g\u0131da mevcut ve kar\u015f\u0131lanabilir mi?<\/li>\n<li data-start=\"973\" data-end=\"1219\"><strong data-start=\"973\" data-end=\"1000\">Kullan\u0131m (Utilization):<\/strong> \u0130nsanlar g\u0131dadaki besin \u00f6\u011felerinden en iyi \u015fekilde yararlanabiliyor mu?Bu, yaln\u0131zca yeterli miktarda t\u00fcketimle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda beslenmenin \u00e7e\u015fitlendirilmesi ve g\u0131dan\u0131n uygun \u015fekilde haz\u0131rlanmas\u0131yla da ilgilidir.<\/li>\n<li data-start=\"973\" data-end=\"1219\"><strong data-start=\"1222\" data-end=\"1247\">\u0130stikrar (Stability):<\/strong> \u0130lk \u00fc\u00e7 boyut zaman i\u00e7inde tutarl\u0131 bir \u015fekilde sa\u011flan\u0131yor mu?<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1312\" data-end=\"1390\">Ayr\u0131ca \u201ckronik\u201d ve \u201cakut\u201d a\u00e7l\u0131k aras\u0131ndaki <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/measuring-hunger\/background\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">farklara da dikkat etmek<\/a> gerekir.<\/p>\n<ul>\n<li data-start=\"1392\" data-end=\"1737\"><strong data-start=\"1392\" data-end=\"1408\">Kronik a\u00e7l\u0131k<\/strong>, bir ki\u015finin uzun bir s\u00fcre boyunca normal ve aktif bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in yeterli g\u0131day\u0131 t\u00fcketememesi durumudur. Yeterli ve besleyici g\u0131daya s\u00fcrekli eri\u015fememeyi ifade eden uzun vadeli bir sorundur ve genellikle yoksulluk, e\u015fitsizlik, zay\u0131f g\u0131da sistemleri ve\/veya sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme gibi yap\u0131sal nedenlerden kaynaklan\u0131r.<\/li>\n<li data-start=\"1739\" data-end=\"1992\"><strong data-start=\"1739\" data-end=\"1753\">Akut a\u00e7l\u0131k<\/strong> ise<a href=\"https:\/\/www.wfp.org\/news\/global-report-food-crises-acute-hunger-still-affecting-over-100-million-people-worldwide\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131<\/a>\u2019na g\u00f6re, \u201cbir ki\u015finin yeterli g\u0131day\u0131 t\u00fcketememesinin, ya\u015fam\u0131n\u0131 ya da ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 derhal tehlikeye soktu\u011fu\u201d durumdur. \u00c7o\u011fu zaman \u00e7at\u0131\u015fmalar, do\u011fal afetler veya ekonomik krizler gibi ani \u015foklarla tetiklenir.<\/li>\n<li data-start=\"1994\" data-end=\"2354\"><strong data-start=\"1994\" data-end=\"2013\">K\u0131tl\u0131k (famine)<\/strong>, \u201chanelerin en az be\u015fte birinin a\u015f\u0131r\u0131 g\u0131da yetersizli\u011fi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, a\u00e7l\u0131k ve yoksunlukla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131; bunun sonucunda son derece kritik d\u00fczeylerde akut yetersiz beslenme ve \u00f6l\u00fcmlerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc\u201d durumlarda ortaya \u00e7\u0131kar. Resm\u00ee tespit, BM taraf\u0131ndan tan\u0131nan bir a\u00e7l\u0131k izleme kurulu\u015fu taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. (Bkz. <a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/ipcinfo-website\/resources\/resources-details\/en\/c\/1152968\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IPC K\u0131tl\u0131k Bilgi Notu<\/a>).<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2356\" data-end=\"2855\"><a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/ipcinfo-website\/ipc-overview-and-classification-system\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Entegre G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi A\u015fama S\u0131n\u0131fland\u0131rma Sistemi (IPC)<\/a> ve orta\u011f\u0131 <a href=\"https:\/\/www.cadreharmonise.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Cadre Harmonis\u00e9<\/a>, kat\u0131lmay\u0131 tercih eden Afrika, Asya, Latin Amerika ve Orta Do\u011fu\u2019daki \u00fclkelerde g\u0131da g\u00fcvensizli\u011finin \u00f6l\u00e7e\u011fini ve \u015fiddetini de\u011ferlendirir. \u00dclkeler b\u00f6lgelere ayr\u0131l\u0131r bu b\u00f6lgeler akut g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi i\u00e7in birden be\u015fe kadar uzanan bir \u00f6l\u00e7e\u011fe, ayr\u0131ca kronik g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi ve akut yetersiz beslenme i\u00e7in benzer \u00f6l\u00e7eklere g\u00f6re derecelendirilir. \u00d6l\u00e7eklerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kendi<a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/fileadmin\/user_upload\/ipcinfo\/docs\/communication_tools\/brochures\/IPC_Brochure_Understanding_the_IPC_Scales.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> internet sitelerinde yer al\u0131r.<\/a><\/p>\n<p data-start=\"2857\" data-end=\"3266\">\u00dclke raporlar\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i olarak yay\u0131mlan\u0131r ve ev sahibi h\u00fck\u00fcmetlerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde, yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n temsilcileri ve uzmanlardan olu\u015fan ekipler taraf\u0131ndan d\u00fczenli aral\u0131klarla g\u00fcncellenir. Bu raporlar, BM D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131 ile b\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 insani yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131n\u0131n; g\u0131da, ila\u00e7, tohum ya da nakit gibi hangi t\u00fcr yard\u0131mlar\u0131n nerede ve ne zaman g\u00f6nderilece\u011fine karar vermesine yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n<p data-start=\"3268\" data-end=\"3937\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">\u015eunu vurgulamak \u00f6nemlidir: K\u0131tl\u0131k en k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7 olsa da, IPC\u2019nin akut g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi \u00f6l\u00e7e\u011findeki her bir a\u015fama, etkilenen n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak binlerce a\u00e7l\u0131kla ili\u015fkili \u00f6l\u00fcm\u00fc temsil edebilen \u201ca\u015f\u0131r\u0131 \u00f6l\u00fcm\u201d art\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. Ayr\u0131ca bu \u00f6l\u00fcmlerin bir\u00e7o\u011funun do\u011frudan a\u00e7l\u0131ktan de\u011fil; g\u0131da yoksunlu\u011funun, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara yakalanma riskini ve hastal\u0131klar\u0131n \u015fiddetini art\u0131rmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmek gerekir. Hollandal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu <a href=\"https:\/\/www.clingendael.org\/sites\/default\/files\/2024-05\/CA_From_hunger_to_death_.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Clingendael\u2019in From Hunger to Death (A\u00e7l\u0131ktan \u00d6l\u00fcme)<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporundaki 4 numaral\u0131 grafik, kalori a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcresi \u00fczerinden yetersiz beslenmenin insan v\u00fccudu \u00fczerindeki etkisini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<div id=\"attachment_2803774\" style=\"width: 778px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aclik-raporu-12.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2803774\" class=\"size-full wp-image-2803774\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aclik-raporu-12.png\" alt=\"2024 tarihli \u201cFrom Hunger to Death\u201d raporundan, farkl\u0131 enerji al\u0131mlar\u0131ndan zaman i\u00e7inde BK\u0130 (V\u00fccut Kitle \u0130ndeksi) d\u00fczeylerini g\u00f6steren grafik. G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Hollanda Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fc.\" width=\"768\" height=\"317\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aclik-raporu-12.png 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/aclik-raporu-12-336x139.png 336w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2803774\" class=\"wp-caption-text\">2024 tarihli \u201cFrom Hunger to Death\u201d raporundan, farkl\u0131 enerji al\u0131mlar\u0131ndan zaman i\u00e7inde BK\u0130 (V\u00fccut Kitle \u0130ndeksi) d\u00fczeylerini g\u00f6steren grafik. G\u00f6rsel: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Hollanda Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Enstit\u00fcs\u00fc.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>A\u00e7l\u0131\u011f\u0131 Ara\u015ft\u0131rmaya Y\u00f6nelik \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\nIPC verileri yaln\u0131zca bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>IPC yetkin ve g\u00fcvenilir bir kaynak olsa da tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Akut de\u011ferlendirmeler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u0131da, beslenme ve \u00f6l\u00fcm verilerine dayan\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 bunu sistemin g\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcr. Ancak \u00f6zellikle Gazze ve Sudan gibi pek \u00e7ok s\u0131cak noktan\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde yer ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, sa\u011fl\u0131kl\u0131 verilerin toplanmas\u0131n\u0131n zor ya da imk\u00e2ns\u0131z olmas\u0131 nedeniyle, ba\u015fkalar\u0131 bunu ciddi bir zay\u0131fl\u0131k olarak de\u011ferlendirir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/investigates\/special-report\/famine-response-overview\/#:~:text=In%20Gaza%2C%20Israeli,access%20to%20food\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Reuters\u2019\u0131n haberlerine g\u00f6re<\/a> Gazze\u2019de \u201c\u0130srail bombard\u0131man\u0131 ve hareket k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 yetersiz beslenme, travmaya ba\u011fl\u0131 olmayan \u00f6l\u00fcmler ve di\u011fer hayati verilere ili\u015fkin istatistiklerin toplanmas\u0131n\u0131 engelledi.\u201d Sudan\u2019da ise \u201c\u015fiddet, asker\u00ee yol kontrolleri, b\u00fcrokratik engeller ve telekom\u00fcnikasyon kesintileri, yetersiz beslenme testleri yap\u0131lmas\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcmlerin say\u0131lmas\u0131n\u0131 ve insanlar\u0131n g\u0131daya eri\u015fimine dair anketler y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini aksatt\u0131.\u201d Reuters\u2019\u0131n bu haber serisi, sistemin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini ve Sudan\u2019da nerede ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu anlatan bir <a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/graphics\/FAMINE-RESPONSE\/SUDAN\/zdvxqkqxnpx\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">grafik de<\/a> i\u00e7eriyor. A\u015fa\u011f\u0131da ek veri ve bilgi kaynaklar\u0131na dair ba\u011flant\u0131lar yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>G\u0131dan\u0131n Bulunmamas\u0131 Her Zaman A\u00e7l\u0131k Anlam\u0131na Gelmez<\/strong><\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n \u015eubat 2022\u2019de Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgali, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck tah\u0131l ve g\u00fcbre tedarik\u00e7ilerinden ikisinin ihracat\u0131n\u0131 sekteye u\u011fratt\u0131. <a href=\"http:\/\/www.thenewhumanitarian.org\/tags\/emerging-hunger-hotspots\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bunun sahadaki etkileri<\/a> \u00f6zellikle gelirinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u0131daya harcayan yoksul haneler i\u00e7in son derece y\u0131k\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\n<aside>Gazze de a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n temel nedeninin ekinlerin ortadan kalkmas\u0131 de\u011fil, g\u0131daya eri\u015fim eksikli\u011fi oldu\u011fu ba\u015fka bir \u00f6rnektir.<\/aside>\n<p>Ancak pek \u00e7ok haber, iki \u00e7ok farkl\u0131 meseleyi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131, eri\u015filebilirlik ile bulunabilirlik. Do\u011frudur; Rusya ve Ukrayna d\u00fcnya bu\u011fday ihracat\u0131n\u0131n d\u00f6rtte biri ile \u00fc\u00e7te biri aras\u0131nda bir paya sahipti. Ancak k\u00fcresel piyasalarda i\u015flem g\u00f6ren miktar, d\u00fcnya genelindeki<a href=\"https:\/\/news.thin-ink.net\/p\/are-we-really-facing-food-shortages\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> toplam \u00fcretimin<\/a> yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. D\u00fcnyada \u00fcretilen g\u0131dan\u0131n bu\u011fday d\u00e2hil\u00a0 b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 yerel olarak t\u00fcketilir.<\/p>\n<p>As\u0131l sorun, <a href=\"https:\/\/news.un.org\/en\/story\/2025\/07\/1165468\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n h\u0131zla y\u00fckselirken<\/a> reel \u00fccretlerin d\u00fc\u015fmesi ve g\u0131dan\u0131n \u00e7ok daha pahal\u0131 h\u00e2le gelmesiydi. Y\u0131llar boyunca verimlilik ve y\u00fcksek \u00fcretimi \u00f6nceleyen tar\u0131m politikalar\u0131 nedeniyle temel g\u0131dalarda<a href=\"https:\/\/ipes-food.org\/_img\/upload\/files\/AnotherPerfectStorm.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131<\/a> h\u00e2le gelen \u00fclkeler, n\u00fcfuslar\u0131n\u0131 beslemek i\u00e7in giderek artan faturalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. \u00dcstelik sava\u015f ba\u015flamadan \u00f6nce de, hem COVID-19 pandemisi hem de iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar s\u00fcren \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez \u00fcretim nedeniyle g\u0131da fiyatlar\u0131 zaten y\u00fckseliyordu.<\/p>\n<p>Gazze, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ana nedeninin \u00fcr\u00fcnlerin tamamen yok olmas\u0131 de\u011fil, <a href=\"https:\/\/www.thenewhumanitarian.org\/analysis\/2022\/03\/02\/how-russias-invasion-will-worsen-global-hunger\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">g\u0131daya eri\u015fimin engellenmesi<\/a> oldu\u011fu bir ba\u015fka \u00f6rnektir. Burada g\u0131da mevcuttur; ancak ekinlerdeki azalma, \u0130srail\u2019in kom\u015fu \u00fclkelerden gelen g\u0131da yard\u0131mlar\u0131n\u0131 engelleyen k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 ve artan g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n birle\u015fimi, insanlar\u0131n bu g\u0131daya ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemektedir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 \u00e7o\u011fu zaman g\u0131dan\u0131n yoklu\u011fundan de\u011fil, siyasi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131ktan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201cA\u00e7l\u0131kla Aklama\u201d ve \u201cD\u00fcnyay\u0131 Doyurmak\u201d S\u00f6ylemine Dikkat!<\/strong><\/p>\n<p>\u201cA\u00e7l\u0131kla aklama (Hunger Washing)\u201d, siyaset\u00e7ilerin ve k\u00e2r sa\u011flayan akt\u00f6rlerin, g\u0131da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 korkusunu ve a\u00e7l\u0131k tehdidini kullanarak; g\u0131da g\u00fcvensizli\u011finin nedenlerini basitle\u015ftiren ya da \u00e7arp\u0131tan belirli politikalar\u0131 dayatmalar\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin savunucular s\u0131kl\u0131kla, \u201c<a href=\"https:\/\/spectrejournal.com\/the-enduring-fantasy-of-feeding-the-world\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">d\u00fcnyay\u0131 doyurmak<\/a>\u201d ad\u0131na end\u00fcstriyel tar\u0131m\u0131n geni\u015fletilmesini, genetik modifikasyon gibi tart\u0131\u015fmal\u0131 teknolojilerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u00e7evre d\u00fczenlemeleri ile politikalar\u0131n\u0131n rafa kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep eder. Oysa a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 as\u0131l besleyen yoksulluk, e\u015fitsizlik, \u00e7at\u0131\u015fma veya k\u00f6t\u00fc y\u00f6neti\u015fim gibi daha derin sorunlar\u0131 g\u00f6rmezden gelirler. Benzer \u015fekilde siyasi liderler de a\u00e7l\u0131k s\u00f6ylemini, sorumluluktan ka\u00e7mak ya da g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kar gruplar\u0131na hizmet eden ticaret anla\u015fmalar\u0131, s\u00fcbvansiyonlar veya m\u00fcdahaleler i\u00e7in destek toplamak amac\u0131yla kullanabilir.<\/p>\n<p>\u201c<a href=\"https:\/\/wedocs.unep.org\/bitstream\/handle\/20.500.11822\/47519\/sustainable_transition_agribusiness.pdf?sequence=3&amp;isAllowed=y\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Daha ucuz g\u0131da paradigmas\u0131<\/a>\u201d olarak da adland\u0131r\u0131lan bu yakla\u015f\u0131m\u0131n temel fikri; ekosistemlerin yok edilmesi, kirlilik ve besin de\u011feri d\u00fc\u015f\u00fck g\u0131dalar gibi yan etkileri neredeyse hi\u00e7 dikkate almadan, daha ucuz ve daha bol g\u0131dan\u0131n pe\u015finden gitmektir.<\/p>\n<p>Bu anlat\u0131lar, a\u00e7l\u0131kla m\u00fccadeledeki ahlaki aciliyeti kullan\u0131r ancak a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekten sona erdirmek i\u00e7in gerekli olan yap\u0131sal \u00e7\u00f6z\u00fcmleri geri plana iter.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.desmog.com\/2021\/07\/18\/investigation-meat-industry-greenwash-climatewash\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">How the Meat Industry is Climate-Washing its Polluting Business Model (Et End\u00fcstrisi Kirletici \u0130\u015f Modelini Nas\u0131l \u0130klimle Akl\u0131yor)<\/a> ba\u015fl\u0131kl\u0131 2021 tarihli DeSmog ara\u015ft\u0131rmas\u0131, et end\u00fcstrisinin halkla ili\u015fkiler ve lobi faaliyetlerine dair y\u00fczlerce belgeyi ve \u015firketler ile ticaret birliklerinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 inceledi. Ara\u015ft\u0131rma, birka\u00e7 b\u00fcy\u00fck \u015firketin h\u00e2kim oldu\u011fu bir sekt\u00f6r\u00fcn, eti d\u00fcnyay\u0131 doyurmak i\u00e7in vazge\u00e7ilmez olarak sunan bir anlat\u0131 in\u015fa etti\u011fini; hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n tar\u0131msal sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na orant\u0131s\u0131z katk\u0131s\u0131na dair bilimi sorgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve et \u00fcretiminin hem iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi hem de biyolojik \u00e7e\u015fitlilik \u00fczerindeki etkilerini k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<div id=\"attachment_2803806\" style=\"width: 778px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/DeSmog-Iklim-Et-Endustrisi.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2803806\" class=\"size-full wp-image-2803806\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/DeSmog-Iklim-Et-Endustrisi.png\" alt=\"Foto\u011fraf: DeSmog \/Ekran G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc\" width=\"768\" height=\"817\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/DeSmog-Iklim-Et-Endustrisi.png 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/DeSmog-Iklim-Et-Endustrisi-336x357.png 336w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2803806\" class=\"wp-caption-text\">Foto\u011fraf: DeSmog \/Ekran G\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/p><\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cKim Kazan\u0131yor?\u201d Sorusunu Sorun<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcresel g\u0131da de\u011fer zincirlerinin kilit noktalar\u0131nda faaliyet g\u00f6steren yaln\u0131zca birka\u00e7 b\u00fcy\u00fck \u015firket var ve bu yo\u011funla\u015fma ile g\u00fc\u00e7 birikimi, insanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck \u00f6\u011f\u00fcnlerini kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131layamayacaklar\u0131 \u00fczerinde <a href=\"https:\/\/www.etcgroup.org\/files\/files\/food-barons-2022-full_sectors-final_16_sept.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">do\u011frudan etki<\/a> yaratabiliyor.<\/p>\n<p>Dikey, yatay ve geriye d\u00f6n\u00fck entegrasyon; az say\u0131da \u015firketin g\u0131da sistemlerini kontrol etmesine olanak tan\u0131d\u0131. Baz\u0131lar\u0131 bunu, \u00e7ok say\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici ile t\u00fcketici aras\u0131ndaki g\u0131da ak\u0131\u015f\u0131n\u0131, \u015firket arac\u0131lar\u0131ndan olu\u015fan dar bir bo\u011faz\u0131n denetledi\u011fi \u201ckum saati\u201d yap\u0131s\u0131 olarak tan\u0131ml\u0131yor. Bu durum, <a href=\"https:\/\/farmaction.us\/concentrationreport\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00fcreticiler i\u00e7in adaletsiz s\u00f6zle\u015fmelere<\/a>, <a href=\"https:\/\/farmaction.us\/concentrationreport\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri i\u00e7in s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc ko\u015fullara<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.ohchr.org\/sites\/default\/files\/documents\/issues\/food\/cfis\/global-food-system\/subm-concentration-corporate-power-cso-35-oxfam.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">t\u00fcketiciler i\u00e7in daha y\u00fcksek fiyatlara ve daha k\u0131s\u0131tl\u0131 eri\u015fime<\/a>, ayr\u0131ca<a href=\"https:\/\/www.foodandpower.net\/latest\/hendrickson-report\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> k\u0131r\u0131lgan tedarik zincirlerine<\/a> yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n<p>Chatham House ve UNEP taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan<a href=\"https:\/\/wedocs.unep.org\/bitstream\/handle\/20.500.11822\/47519\/sustainable_transition_agribusiness.pdf?sequence=3&amp;isAllowed=y\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> rapora g\u00f6re<\/a>, \u201cen b\u00fcy\u00fck tar\u0131m \u015firketlerinin piyasa g\u00fcc\u00fc ile kurumsal siyasi faaliyetlerin zay\u0131f ya da hi\u00e7 d\u00fczenlenmemesi, belirli tar\u0131m \u015firketlerinin yerle\u015fik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla d\u00fczenleyici kurumlar\u0131 ele ge\u00e7irmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131.\u201d<\/p>\n<p><strong>B\u00fcy\u00fck Resme Bak\u0131n<\/strong><\/p>\n<aside>K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/newsroom\/detail\/Food-systems-account-for-more-than-one-third-of-global-greenhouse-gas-emissions\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">g\u0131da sistemleri<\/a>, gezegeni \u0131s\u0131tan insan kaynakl\u0131 toplam sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birinden sorumludur.<\/aside>\n<p>G\u0131da sistemleri, g\u0131dan\u0131n nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi, i\u015flendi\u011fi, da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, t\u00fcketildi\u011fi ve at\u0131ld\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 t\u00fcm akt\u00f6rleri, s\u00fcre\u00e7leri ve altyap\u0131y\u0131 kapsayan bir terimdir. Bu etkile\u015fimleri \u015fekillendiren politikalar\u0131, ekonomik yap\u0131lar\u0131 ve \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131 da i\u00e7erir.<\/p>\n<p>K\u00fcresel olarak g\u0131da sistemleri, insan kaynakl\u0131 sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/newsroom\/detail\/Food-systems-account-for-more-than-one-third-of-global-greenhouse-gas-emissions\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00fc\u00e7te birini \u00fcretir,<\/a>\u00a0bu da uzun s\u00fcreli kurakl\u0131klara, daha s\u0131k ve daha \u015fiddetli f\u0131rt\u0131na ve sellere, artan s\u0131cakl\u0131klara katk\u0131da bulunur. Bu afetler \u00e7ift\u00e7iler i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/sustainability\/cop\/extreme-weather-costs-eu-farmers-28-billion-euros-year-eu-says-2025-05-20\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">milyarlarca dolarl\u0131k kay\u0131plara yol a\u00e7abilir<\/a>, temel \u00fcr\u00fcnlerin hasad\u0131n\u0131 ciddi bi\u00e7imde <a href=\"https:\/\/www.foodnavigator.com\/Article\/2025\/07\/28\/extreme-weather-reshaping-global-food-supply\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">azaltabilir<\/a> ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri i\u00e7in <a href=\"https:\/\/phys.org\/news\/2025-10-hot-harvest-threatens-farm-labor.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00f6l\u00fcmc\u00fcl \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131<\/a> yaratabilir. Bilim insanlar\u0131 ayr\u0131ca, atmosferdeki karbon yo\u011funlu\u011funun artmas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnleri daha az besleyici h\u00e2le getirebilece\u011fi konusunda <a href=\"https:\/\/magazine.publichealth.jhu.edu\/2024\/less-nutritious-crops-another-result-rising-co2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">uyar\u0131yor.<\/a><\/p>\n<p>Bu da iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin, gelecekteki g\u0131da \u00fcretiminin hem miktar\u0131 hem de kalitesi i\u00e7in bir tehdit oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Ancak y\u00fcksek seyreden a\u00e7l\u0131k d\u00fczeylerini yaln\u0131zca iklim \u015foklar\u0131na ba\u011flamak eksik bir yakla\u015f\u0131m. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u00fck\u00fcmetler, \u201cverimsiz, adaletsiz, g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tan, insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar veren ve \u00e7evreyi tahrip eden\u201d politikalar\u0131 desteklemek i\u00e7in y\u0131lda<a href=\"https:\/\/www.unep.org\/resources\/repurposing-agricultural-support-transform-food-systems\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> 460 milyar ABD dolar\u0131ndan<\/a> fazla harcama yap\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00d6nerilen Haber Fikirleri<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u00dclkeniz ya da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z topluluk a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fcyor? Hangi g\u00f6stergeler kullan\u0131l\u0131yor, hangileri g\u00f6z ard\u0131 ediliyor?<\/li>\n<li>Toplulu\u011funuzda a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n temel nedenleri neler? Ger\u00e7ekten g\u0131da eksikli\u011fi mi s\u00f6z konusu, yoksa sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dan\u0131n eri\u015filemezli\u011fi ya da maliyeti gibi ba\u015fka etkenler mi var? E\u011fer \u00f6yleyse neden ve bundan kimler fayda sa\u011fl\u0131yor?<\/li>\n<li>\u00c7o\u011fu h\u00fck\u00fcmet tar\u0131m\u0131 s\u00fcbvanse eder. Tam olarak neyin, neden s\u00fcbvanse edildi\u011fini ve bunun toplulukta a\u00e7l\u0131k ve yetersiz beslenmeyi azalt\u0131p azaltmayaca\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak \u00f6nemlidir.<\/li>\n<li>Bu s\u00fcbvansiyonlara y\u00f6nelik yayg\u0131n bir ele\u015ftiri, kaynak yo\u011fun \u00fcr\u00fcnler ve hayvanc\u0131l\u0131kta a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretimi te\u015fvik ederken, daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalar\u0131n \u00e7ok az desteklenmesidir. Bu durum sizin toplulu\u011funuz i\u00e7in de ge\u00e7erli mi?<\/li>\n<li>Bir tar\u0131m toplulu\u011funda ya\u015f\u0131yor ya da yak\u0131ndaysan\u0131z, neyin ve kimin i\u00e7in \u00fcretildi\u011fini anlamak faydal\u0131d\u0131r. <a href=\"https:\/\/ourworldindata.org\/grapher\/cereal-allocation-by-country?country=OWID_WRL~CHN~USA~GBR~IND~BRA~CAN~DEU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tar\u0131msal \u00fcretimin tamam\u0131 insanlar hatta hayvanlar i\u00e7in de\u011fil<\/a>, baz\u0131 \u00fcr\u00fcnler end\u00fcstriyel ama\u00e7larla kullan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<li>Beslenme bi\u00e7imlerinin sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkilerine ve h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131n\u0131n (ya da yoklu\u011funun) a\u00e7l\u0131k ve yetersiz beslenmeye nas\u0131l zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na dair ilgi giderek art\u0131yor. Son <a href=\"https:\/\/www.thelancet.com\/journals\/lancet\/article\/PIIS0140-6736(25)01201-2\/fulltext\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">EAT-Lancet raporu<\/a>, kentsel alanlarda \u00fc\u00e7 t\u00fcr g\u0131da ortam\u0131 tan\u0131ml\u0131yor: g\u0131da bo\u015fluklar\u0131 (g\u0131dan\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ortamlar), g\u0131da \u00e7\u00f6lleri (yeterli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya eri\u015fimin olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler) ve g\u0131da batakl\u0131klar\u0131 (sa\u011fl\u0131ks\u0131z ve a\u015f\u0131r\u0131 i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar\u0131n bol, eri\u015filebilir ve ucuz oldu\u011fu alanlar). Bunlardan birinde mi ya\u015f\u0131yorsunuz?<\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.thenewhumanitarian.org\/tags\/emerging-hunger-hotspots\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Emerging Hunger Hotspots<\/a> haber serisi, daha \u00f6nce insani yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duymayan orta gelirli \u00fclkelerde artan g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fini ele ald\u0131 ve bu noktaya nas\u0131l gelindi\u011fini sordu. Kaynak yo\u011fun bir ara\u015ft\u0131rmaya giri\u015fmeden derinlemesine inceleme yapmak i\u00e7in iyi bir yol.<\/li>\n<li>A\u00e7l\u0131\u011fa dair farkl\u0131 a\u00e7\u0131lar yakalaman\u0131n<a href=\"https:\/\/news.thin-ink.net\/p\/looking-forward-and-back\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> bir ba\u015fka yolu da daha geni\u015f g\u0131da sistemi sorunlar\u0131n\u0131 incelemektir.<\/a> \u00dc\u00e7 temel ve kesi\u015fen zorluk; g\u0131da sistemlerini daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, daha ye\u015fil ve daha adil h\u00e2le getirmektir. Bu mercekler, bo\u015fluklar\u0131, e\u011filimleri ve siyasi s\u00f6ylem ile g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi konusundaki ger\u00e7eklik aras\u0131ndaki kopuklu\u011fu ortaya koymaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/li>\n<li>Yap\u0131sal e\u015fitsizlikler ve g\u00fc\u00e7 dengesizlikleri, bir toplulu\u011fun g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine sahip olup olmamas\u0131nda kilit rol oynar. 2021 <a href=\"https:\/\/www.unfoodsystemshub.org\/fs-summit-legacy\/food-systems-summit-compendium\/chapter-2-levers-of-change\/equity-in-food-systems\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">BM G\u0131da Sistemleri Zirvesi<\/a>\u2019nden \u015fu al\u0131nt\u0131, a\u00e7l\u0131k hik\u00e2yeleri ve verilerini incelerken ak\u0131lda tutulmaya de\u011ferdir: \u201cPiyasalarda, hanelerde ve politika s\u00fcre\u00e7lerindeki e\u015fitsiz ili\u015fkiler ve g\u00fc\u00e7 dinamikleri; kimin kaynaklara eri\u015fimi oldu\u011funu, kimin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirler; b\u00f6ylece kimin a\u00e7 ve yetersiz beslendi\u011fini, kimin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fekillendirir.\u201d<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>A\u00e7l\u0131\u011f\u0131 Haberle\u015ftirmek \u0130\u00e7in Ara\u00e7lar<\/strong><\/p>\n<p><strong>Temel Raporlar<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.fao.org\/publications\/fao-flagship-publications\/the-state-of-food-security-and-nutrition-in-the-world\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnyada G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi ve Beslenmenin Durumu (SOFI)<\/a>, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (FAO) d\u00f6rt di\u011fer BM kurulu\u015fuyla birlikte haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 y\u0131ll\u0131k raporu. Bir \u00f6nceki y\u0131la ait kronik a\u00e7l\u0131k verilerini k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte sunar. K\u00fcresel rapor yay\u0131mland\u0131ktan sonra veriler b\u00f6lgelere g\u00f6re ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve birka\u00e7 ay sonra b\u00f6lgesel raporlar halinde yay\u0131mlan\u0131r.<\/li>\n<li>A\u00e7l\u0131k S\u0131cak Noktalar\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.fightfoodcrises.net\/hunger-hotspots\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Hunger Hotspots<\/a>) ise, insani yard\u0131m ve kalk\u0131nma kurulu\u015flar\u0131ndan olu\u015fan <a href=\"https:\/\/www.fightfoodcrises.net\/who-we-are#toc-gnafc-members\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">K\u00fcresel G\u0131da Krizlerine Kar\u015f\u0131 A\u011f<\/a> taraf\u0131ndan y\u0131lda iki kez yay\u0131mlanan raporlard\u0131r. Bu raporlar akut (\u015fiddetli) a\u00e7l\u0131\u011fa odaklan\u0131r.<\/li>\n<li>Ayr\u0131ca, daha g\u00fcncel rakamlar i\u00e7in \u00fclkelerin kendi ulusal istatistik ofislerini incelemek de faydal\u0131d\u0131r. Bu kurumlar, FAO verileri SOFI kapsam\u0131nda birle\u015ftirilmeden \u00f6nce, s\u0131kl\u0131kla h\u0131zl\u0131 anket sonu\u00e7lar\u0131 ya da durumsal raporlar yay\u0131mlar.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Veriye Ula\u015fmak<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/ipcinfo-website\/ipc-overview-and-classification-system\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IPC \u2013 Entegre G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi A\u015fama S\u0131n\u0131fland\u0131rma Sistemi<\/a>: Afrika, Asya, Latin Amerika ve Orta Do\u011fu\u2019da g\u0131da g\u00fcvensizli\u011finin \u00f6l\u00e7e\u011fini ve \u015fiddetini de\u011ferlendiren yetkili uluslararas\u0131 yap\u0131.<\/li>\n<li data-start=\"13\" data-end=\"114\">\n<p data-start=\"15\" data-end=\"114\"><a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/ipc-country-analysis\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IPC Country Analysis of Current Food Crises<\/a><br data-start=\"62\" data-end=\"65\" \/>Mevcut g\u0131da krizlerine ili\u015fkin IPC \u00fclke analizi<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"116\" data-end=\"190\">\n<p data-start=\"118\" data-end=\"190\"><a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/fileadmin\/user_upload\/ipcinfo\/manual\/IPC_Technical_Manual_3_Final.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IPC Technical Manual Version 3.1<\/a><br data-start=\"154\" data-end=\"157\" \/>IPC Teknik El Kitab\u0131, S\u00fcr\u00fcm 3.1<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"192\" data-end=\"275\" data-is-last-node=\"\">\n<p data-start=\"194\" data-end=\"275\" data-is-last-node=\"\"><a href=\"https:\/\/www.ipcinfo.org\/ch\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CH Cadre Harmonis\u00e9 (West Africa)<\/a><br data-start=\"230\" data-end=\"233\" \/>CH Uyumla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00c7er\u00e7eve (Bat\u0131 Afrika)<\/p>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\"><strong>Birle\u015fmi\u015f Milletler<\/strong>\n<ul>\n<li aria-level=\"2\"><a href=\"https:\/\/www.unocha.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">OCHA (\u0130nsani \u0130\u015fler Koordinasyon Ofisi<\/a>\u00a0): \u0130nsani yard\u0131m fonlar\u0131n\u0131n toplanmas\u0131 ve g\u0131da yard\u0131m\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 denetleyen BM \u00e7at\u0131 kurulu\u015fu.<\/li>\n<li aria-level=\"2\"><a href=\"https:\/\/reliefweb.int\/countries\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ReliefWeb<\/a>\u00a0\u0130nsani krizler i\u00e7in belge ve veri deposu<i>\u00a0<\/i><\/li>\n<li aria-level=\"3\"><a href=\"https:\/\/www.wfp.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131 (WFP),<\/a>\u00a0d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen g\u0131da yard\u0131m\u0131 da\u011f\u0131t\u0131mc\u0131s\u0131.\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.wfp.org\/annual-country-reports-2024\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">2024 Y\u0131ll\u0131k \u00dclke Raporlar\u0131 | D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131<\/a><\/li>\n<li aria-level=\"3\"><a href=\"https:\/\/dataviz.vam.wfp.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya G\u0131da Program\u0131 K\u0131r\u0131lganl\u0131k Analizi ve Haritalama<\/a>\u00a0:\u00a0<a href=\"https:\/\/dataviz.vam.wfp.org\/emergency-dashboard\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Acil Durum G\u00f6sterge Paneli,<\/a>\u00a0WFP&#8217;nin en k\u00f6t\u00fc a\u00e7l\u0131k b\u00f6lgelerinden baz\u0131lar\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin ayl\u0131k g\u00f6rsel bir genel bak\u0131\u015f sunmaktad\u0131r.\u00a0<a href=\"https:\/\/dataviz.vam.wfp.org\/economic\/overview?current_page=1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ekonomik Ke\u015fif Arac\u0131 ise<\/a>\u00a0Afrika, Asya ve G\u00fcney Amerika&#8217;daki birka\u00e7 \u00fclke hakk\u0131nda piyasa fiyat b\u00fcltenleri, fiyat kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve d\u00f6viz kuru verileri i\u00e7ermektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-level=\"2\"><a href=\"https:\/\/www.fao.org\/home\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">FAO (G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc ) (\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.fao.org\/giews\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">K\u00fcresel G\u0131da ve Tar\u0131m Bilgi ve Erken Uyar\u0131 Sistemi (GIEWS)<\/a>\u00a0dahil )\u00a0: k\u00fcresel g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini de\u011ferlendirmek i\u00e7in g\u0131da arz\u0131n\u0131, talebini ve di\u011fer \u00f6nemli g\u00f6stergeleri izler. \u0130ki y\u0131lda bir yay\u0131nlanan\u00a0<a href=\"https:\/\/www.fao.org\/giews\/reports\/food-outlook\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">G\u0131da G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc raporunu<\/a>\u00a0,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.fao.org\/giews\/reports\/crop-prospects\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">b\u00f6lgeye \u00f6zg\u00fc raporlar\u0131<\/a>\u00a0ve b\u00f6lgesel ve ulusal uyar\u0131lar\u0131 haz\u0131rlar.<\/li>\n<li aria-level=\"2\"><a href=\"https:\/\/www.fao.org\/faostat\/en\/#data\/FS\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">FAOSTAT G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi G\u00f6stergeleri Paketi<\/a>\u00a0: FAO&#8217;nun g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi, a\u015f\u0131r\u0131 kilo, obezite, g\u0131da ithalat\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k gibi konularda k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve \u00fclke d\u00fczeylerinde 2000 y\u0131l\u0131ndan itibaren elde edilen g\u00f6stergelerin listesini i\u00e7eren veri portal\u0131.<\/li>\n<li aria-level=\"2\"><a href=\"https:\/\/his.unhcr.org\/home?_gl=1*1a9fs32*_rup_ga*MTU4MzAzNjI1OC4xNzE4ODIzODI2*_rup_ga_EVDQTJ4LMY*MTcxODgyMzgyNi4xLjAuMTcxODgyMzgyNi42MC4wLjA.#_ga=2.141086706.1341766903.1718823826-1583036258.1718823826\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">iRHIS | Entegre M\u00fclteci Sa\u011fl\u0131k Bilgi Sistemi<\/a>\u00a0UNHCR verileri, m\u00fclteci kamplar\u0131ndaki beslenme, sa\u011fl\u0131k vb. istatistikler.<\/li>\n<li aria-level=\"2\"><a href=\"https:\/\/data.unicef.org\/resources\/jme\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">UNICEF, WHO ve D\u00fcnya Bankas\u0131&#8217;n\u0131n ortakla\u015fa haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 2025 \u00c7ocuk Beslenme Yetersizli\u011fi Tahminleri (JME),<\/a>\u00a0\u00e7ocuklarda b\u00fcy\u00fcme gerili\u011fi, a\u015f\u0131r\u0131 kilo, d\u00fc\u015f\u00fck kilo, zay\u0131fl\u0131k ve \u015fiddetli zay\u0131fl\u0131k i\u00e7in y\u0131ll\u0131k tahminler sunmaktad\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f raporlar, veriler ve etkile\u015fimli ara\u00e7lar web sitesinde mevcuttur.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Avrupa Komisyonu\u00a0<a href=\"https:\/\/knowledge4policy.ec.europa.eu\/global-food-nutrition-security\/topic\/food-security-food-crises\/navigation-page\/online-resources-food-security-food-crises\/tools-datasets-food-security-food-crises_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">K\u00fcresel G\u0131da ve Beslenme G\u00fcvenli\u011fi Bilgi Merkezi,<\/a>\u00a0g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fini, krizleri ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, yerinden edilme, \u00fcr\u00fcn anormallikleri ve afetler de dahil olmak \u00fczere ba\u015fl\u0131ca etkenleri izlemek i\u00e7in ara\u00e7lara ve veri k\u00fcmelerine ba\u011flant\u0131lar sa\u011flar.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/smartmethodology.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">SMART,<\/a>\u00a0insani yard\u0131m kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7in beslenme ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fcten kurumlar aras\u0131 bir kurulu\u015ftur.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.foodsystemsdashboard.org\/countries\/global-data\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">G\u0131da Sistemleri G\u00f6sterge Paneli,<\/a>\u00a0g\u0131da sistemleri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn durumuna ili\u015fkin be\u015f tema alt\u0131nda 50 g\u00f6stergeyi izlemek i\u00e7in birden fazla kaynaktan elde edilen mevcut verileri kullan\u0131r.<\/li>\n<li>USAID&#8217;in \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki &#8220;karma\u015f\u0131k acil durum raporlar\u0131&#8221;, \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde ortaya \u00e7\u0131kan g\u0131da krizlerini takip ediyor ve analiz ediyor. Bu yaz\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada mevcut raporlara\u00a0<a href=\"https:\/\/foreignassistance.gov\/about\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">foreignassistance.gov<\/a>\u00a0adresinden hala ula\u015f\u0131labiliyordu .<\/li>\n<\/ul>\n<h4><strong>G\u0131da Fiyatlar\u0131n\u0131 Takip Etmek \u0130\u00e7in Kaynaklar<\/strong><\/h4>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.amis-outlook.org\/about\/overview\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tar\u0131m Pazar\u0131 Bilgi Sistemi (AMIS)<\/a>\u00a0: G20 \u00fcyeleri, \u0130spanya ve sekiz b\u00fcy\u00fck tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ihracat\u00e7\u0131s\u0131 ve ithalat\u00e7\u0131s\u0131 \u00fclke ile birlikte yer almaktad\u0131r. Bu\u011fday, m\u0131s\u0131r, pirin\u00e7 ve soya fasulyesinin k\u00fcresel \u00fcretim, t\u00fcketim ve ticaret hacimlerinin %80-90&#8217;\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Piyasa\u00a0<a href=\"https:\/\/www.amis-outlook.org\/market-monitor\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0130zleme Sistemi ,\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.amis-outlook.org\/market-monitor#OverviewInternationalPrices\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">uluslararas\u0131 fiyatlar\u0131<\/a>\u00a0,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.amis-outlook.org\/market-monitor#OverviewFutureMarkets\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vadeli i\u015flem piyasalar\u0131n\u0131 ve\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.amis-outlook.org\/market-monitor#FertilizersInternationalPrices\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">g\u00fcbre<\/a>\u00a0ve\u00a0<a href=\"https:\/\/www.amis-outlook.org\/market-monitor#VegetableOils\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bitkisel ya\u011f<\/a>\u00a0fiyatlar\u0131n\u0131\u00a0takip etmektedir\u00a0.<\/li>\n<li aria-level=\"1\">FAO\u00a0<a href=\"https:\/\/www.fao.org\/worldfoodsituation\/foodpricesindex\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">G\u0131da Fiyat Endeksi (FFPI)<\/a>\u00a0: Bir sepet g\u0131da \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn (tah\u0131llar, bitkisel ya\u011f, et, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri ve \u015feker) uluslararas\u0131 fiyatlar\u0131ndaki ayl\u0131k de\u011fi\u015fimleri izler. Ay\u0131n ba\u015f\u0131nda yay\u0131nlan\u0131r.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.foodsecurityportal.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">IFPRI&#8217;nin G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Portal\u0131<\/a>\u00a0: G\u0131da emtialar\u0131, g\u00fcbreler ve enerji fiyatlar\u0131ndaki dalgalanmalar ile m\u0131s\u0131r, pirin\u00e7, soya fasulyesi ve sert ve yumu\u015fak bu\u011fday fiyatlar\u0131 hakk\u0131nda k\u00fcresel d\u00fczeyde veriler sa\u011flar.\u00a0<a href=\"https:\/\/ssa.foodsecurityportal.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sahra Alt\u0131 Afrika<\/a>\u00a0i\u00e7in geni\u015fletilmi\u015f bir \u00fcr\u00fcn listesi ve\u00a0<a href=\"https:\/\/asia.foodsecurityportal.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Asya-Pasifik<\/a>\u00a0i\u00e7in daha s\u0131n\u0131rl\u0131 bir liste mevcuttur . (G\u00f6rselde baz\u0131 aksakl\u0131klar var.)<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/research\/commodity-markets\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">D\u00fcnya Bankas\u0131&#8217;n\u0131n emtia piyasalar\u0131na ili\u015fkin verileri<\/a>\u00a0: G\u0131da ve tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin fiyatlar\u0131na dair ayl\u0131k g\u00fcncellemeler; kolay kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in y\u0131ll\u0131k, \u00fc\u00e7 ayl\u0131k ve ayl\u0131k ortalamalar\u0131 g\u00f6sterir. G\u0131da d\u0131\u015f\u0131 \u00fcr\u00fcnleri de i\u00e7erir.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.competition.org.za\/africanmarketobservatory-amo-price-tracker\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Afrika Piyasa G\u00f6zlem Merkezi (AMO) Fiyat Takip Raporu<\/a>\u00a0: Do\u011fu ve G\u00fcney Afrika&#8217;da se\u00e7ilmi\u015f temel g\u0131da maddelerinin fiyatlar\u0131ndaki \u00f6nemli trendleri \u00f6zetleyen ayl\u0131k bir fiyat takip raporu. Bildirim almak i\u00e7in\u00a0<a href=\"https:\/\/uj.rocketseed.net\/public\/forms\/h\/6ZCBIzoda9rc9OQ5\/NDNlNTE2ZmVjMmI4OGU0ZjY2ZGIzMjVmM2VmNDUyNjdlM2FhODNiOA==\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">buradan<\/a>\u00a0kay\u0131t olabilirsiniz .<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/agra.org\/publications\/food-security-monitor-3\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AGRA G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi \u0130zleme<\/a>\u00a0(Afrika)<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.aptfsis.org\/aboutUs\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ASEAN G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi Bilgi Sistemi (AFSIS)<\/a>\u00a0: Tar\u0131m \u00dcr\u00fcnleri G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc (stoklar, \u00fcretim seviyeleri, ithalat vb.) ve Erken Uyar\u0131 Bilgileri (temel g\u0131dalar hakk\u0131nda)\u00a0<a href=\"https:\/\/www.aptfsis.org\/publication\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">adl\u0131 iki y\u0131lda bir yay\u0131nlanan raporlar\u0131<\/a>\u00a0yay\u0131mlamaktad\u0131r . \u00dclke d\u00fczeyinde \u00fcretim verileri mevcuttur. Sistemde aksakl\u0131klar bulunmaktad\u0131r.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/eurostat\/databrowser\/view\/prc_fsc_idx\/default\/table?lang=en&amp;category=prc.prc_oth\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Eurostat G\u0131da Fiyat \u0130zleme Arac\u0131<\/a>\u00a0: T\u00fcketici ve \u00fcretici fiyat endekslerine ili\u015fkin ayl\u0131k veriler; genel &#8220;g\u0131da&#8221; veya se\u00e7ebilece\u011finiz 26 g\u0131da kategorisine g\u00f6re sunulmaktad\u0131r.\u00a0<b>Not<\/b>\u00a0: Bu ara\u00e7, fiyatlar\u0131 de\u011fil, varl\u0131klar\u0131n genel performans\u0131n\u0131 izleyen endeksleri g\u00f6stermektedir.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.ers.usda.gov\/data-products?topic=food-security-in-the-us\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">USDA Veri \u00dcr\u00fcnleri | Ekonomik Ara\u015ft\u0131rma Servisi: G\u0131da g\u00fcvenli\u011fi veri k\u00fcmeleri\u00a0<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><br \/>\n\u0130nsani Yard\u0131m Fonlama ve Harcamalar\u0131n\u0131 Takip Etmeye Y\u00f6nelik Kaynaklar<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/www.fightfoodcrises.net\/financing-flows-and-food-crises\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8220;Finansman Ak\u0131\u015flar\u0131 ve G\u0131da Krizleri&#8221;,<\/a>\u00a0g\u0131da krizleriyle m\u00fccadele i\u00e7in ne kadar paran\u0131n nereye gitti\u011fini co\u011frafya, al\u0131c\u0131 \u00fclke ve sekt\u00f6rlere g\u00f6re d\u00fczenleyen y\u0131ll\u0131k bir yay\u0131nd\u0131r.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/reliefweb.int\/countries\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ReliefWeb,<\/a>\u00a0Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsani \u0130\u015fler Koordinasyon Ofisi (OCHA) taraf\u0131ndan i\u015fletilen bir bilgi platformudur. K\u00fcresel insani krizlerle ilgili raporlar, bas\u0131n b\u00fcltenleri, haritalar ve infografikler sunmaktad\u0131r.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/fts.unocha.org\/home\/2024\/donors\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">OCHA Finansal \u0130zleme Hizmeti,<\/a>\u00a0d\u00fcnya genelindeki insani krizlere y\u00f6nelik fon ak\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda veri sunmaktad\u0131r. \u0130zledi\u011fi her \u00fclke i\u00e7in ilerlemeyi, paran\u0131n nereden geldi\u011fini ve nereye gitti\u011fini takip etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h4><b>Se\u00e7ilmi\u015f Uluslararas\u0131 STK&#8217;lar\u00a0<\/b><\/h4>\n<ul>\n<li>A\u00e7l\u0131\u011fa Kar\u015f\u0131 Eylem<\/li>\n<li>AGRA (eski ad\u0131yla Afrika&#8217;da Ye\u015fil Devrim \u0130ttifak\u0131)<\/li>\n<li>BRAC Uluslararas\u0131<\/li>\n<li>D\u00fcnya \u0130\u00e7in Ekmek<\/li>\n<li>CARE Uluslararas\u0131<\/li>\n<li>Danimarka M\u00fclteci Konseyi<\/li>\n<li>K\u00fcresel A\u00e7l\u0131k ve Yoksullukla M\u00fccadele \u0130ttifak\u0131<\/li>\n<li>D\u00fcve Uluslararas\u0131<\/li>\n<li>A\u00e7l\u0131k Projesi<\/li>\n<li>Uluslararas\u0131 K\u0131z\u0131lha\u00e7 Komitesi<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.cgiar.org\/research\/research-centers\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Uluslararas\u0131 G\u0131da Politikas\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc, 14 k\u00fcresel tar\u0131m ara\u015ft\u0131rma merkezinden olu\u015fan\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/www.cgiar.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CGIAR<\/a>\u00a0a\u011f\u0131n\u0131n\u00a0bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Doktorlar<\/li>\n<li>Mercy Corps<\/li>\n<li>Norve\u00e7 M\u00fclteci Konseyi<\/li>\n<li>Oxfam Uluslararas\u0131<\/li>\n<li>Sa\u011fl\u0131kta Ortaklar<\/li>\n<li>Uluslararas\u0131 Yard\u0131m Kurulu\u015fu<\/li>\n<li>\u00c7ocuklar\u0131 Kurtar\u0131n<\/li>\n<li>Neden A\u00e7l\u0131k<\/li>\n<li>D\u00fcnya Vizyonu<\/li>\n<\/ul>\n<h4><b>K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik A\u011f\u0131 Kaynaklar\u0131<\/b><\/h4>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/reporters-guide-to-investigating-war-crimes-starvation\/\">Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131n\u0131 Ara\u015ft\u0131rmak: A\u00e7l\u0131k<\/a><\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/updated-resources-food-agriculture\/\">G\u0131da ve Tar\u0131m Kaynaklar\u0131<\/a><\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/investigating-food-agriculture-climate-change\/\">\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Ortam\u0131nda G\u0131da Tedarikini ve Tar\u0131m\u0131 Ara\u015ft\u0131rmak<\/a><\/li>\n<li aria-level=\"1\"><a href=\"https:\/\/gijn.org\/tr\/resource\/guide\/uydu-goruntulerini-bulmaniza-ve-kullanmaniza-yardimci-olacak-kaynaklar\/\">Uydu G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini Bulma ve Kullanma Kaynaklar\u0131<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/thin-lei-win.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-2803829 alignleft\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/thin-lei-win.png\" alt=\"\" width=\"167\" height=\"140\" \/><\/a><\/p>\n<p><em><strong><a href=\"https:\/\/www.lighthousereports.com\/team\/thin-lei-win\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Thin Lei Win,<\/a><\/strong>\u00a0Lighthouse Reports&#8217;un<a href=\"https:\/\/www.lighthousereports.com\/newsroom\/food-systems\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00a0G\u0131da Sistemleri Haber Merkezi&#8217;nin<\/a>\u00a0ba\u015f muhabiridir<a href=\"http:\/\/news.thin-ink.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00a0ve g\u0131da sistemleri b\u00fclteni Thin Ink&#8217;i haz\u0131rlamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, iki dilli bir haber ajans\u0131 olan\u00a0<\/a><a href=\"https:\/\/myanmar-now.org\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Myanmar Now&#8217;\u0131n<\/a> ve Myanmar&#8217;a odaklanan kar amac\u0131 g\u00fctmeyen \u00f6yk\u00fc anlat\u0131m projesi olan<a href=\"https:\/\/kite-tales.org\/en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00a0The Kite Tales&#8217;in<\/a> kurucu ortaklar\u0131ndand\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/deborah-nelson.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-2803852 alignleft\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/deborah-nelson.png\" alt=\"\" width=\"172\" height=\"179\" \/><\/a><em><strong><a href=\"https:\/\/merrill.umd.edu\/directory\/deborah-nelson\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Deborah Nelson,<\/a><\/strong> Pulitzer \u00f6d\u00fcll\u00fc bir gazeteci ve Maryland \u00dcniversitesi Philip Merrill Gazetecilik Fak\u00fcltesi&#8217;nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik profes\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Reuters&#8217;da, k\u00fcresel a\u00e7l\u0131kla m\u00fccadele krizini inceleyen 2024 yap\u0131m\u0131 &#8220;<a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/investigates\/section\/famine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00a0A\u00e7 D\u00fcnya&#8221; (The Starving World)<\/a> adl\u0131 serinin haz\u0131rlanmas\u0131nda yer alan uluslararas\u0131 bir ekibin \u00fcyesiydi.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu rehber, gazetecilerin g\u0131da e\u015fitsizli\u011fi, k\u0131tl\u0131k ve a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n nedenlerini, ayr\u0131ca bu olgular\u0131 izleyen k\u00fcresel kurumlar\u0131 ve veri kaynaklar\u0131n\u0131 anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":2801746,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23200,23202],"tags":[],"gijn_topic":[18933],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-2801744","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kaynak","category-kilavuz","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2801744","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2801744"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2801744\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2806281,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2801744\/revisions\/2806281"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2801746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2801744"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2801744"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2801744"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=2801744"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=2801744"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=2801744"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=2801744"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}