{"id":2672439,"date":"2025-12-01T08:15:40","date_gmt":"2025-12-01T13:15:40","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=2672439"},"modified":"2025-12-01T08:15:40","modified_gmt":"2025-12-01T13:15:40","slug":"podcastlere-gecis-basili-gazeteciler-nasil-sesli-hikaye-anlaticisi-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/podcastlere-gecis-basili-gazeteciler-nasil-sesli-hikaye-anlaticisi-olabilir\/","title":{"rendered":"Podcast&#8217;lere Ge\u00e7i\u015f? Bas\u0131l\u0131 Gazeteciler Nas\u0131l Sesli Hikaye Anlat\u0131c\u0131s\u0131 Olabilir?"},"content":{"rendered":"<p>\u201c<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.economist.com\/audio\/podcasts\/the-prince\">The Prince<\/a>\u201d adl\u0131 sekiz b\u00f6l\u00fcml\u00fck The Economist dizisini dinleyenleri en \u00e7ok etkileyen, Xi Jinping\u2019in d\u00fc\u015f\u00fck r\u00fctbeli bir politikac\u0131dan \u201cd\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc insan\u0131\u201d haline geli\u015fini g\u00f6steren tarih\u00ee kay\u0131tlar\u0131n zenginli\u011fi ya da sunucunun ustal\u0131kla haz\u0131rlanm\u0131\u015f sesleri ve s\u00fcr\u00fckleyici anlat\u0131m\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n akl\u0131nda kalan an ise The Economist\u2019in Asya muhabiri <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/mediadirectory.economist.com\/people\/sue-lin-wong\/\">Sue-Lin Wong<\/a>\u2019un, g\u00f6rev yeri Hong Kong\u2019dan \u00e7ok uzakta, Sydney\u2019de annesinin mutfa\u011f\u0131nda elinde mikrofonla kom\u00fcnist \u00c7in\u2019de ya\u015fam hakk\u0131nda samimi bir sohbet yaparken g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi\u011fi kesitti.<\/p>\n<aside>\u201cSesin g\u00fcc\u00fc insan sesidir.\u201d \u2014 Susanne Reber<\/aside>\n<p>Wong\u2019a g\u00f6re, dinleyicilerle konu\u015furken en s\u0131k hat\u0131rlad\u0131klar\u0131 sahne bu anne-k\u0131z an\u0131yd\u0131. Wong bunu sesli hik\u00e2yecili\u011fin \u00f6z\u00fc olarak ifade ediyor.<\/p>\n<p>2025 K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Konferans\u0131&#8217;ndaki &#8220;Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Podcast Geli\u015ftirme&#8221; oturumunda, \u00fc\u00e7 \u00f6nde gelen sesli hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131s\u0131, gazetecilerin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 nas\u0131l kulaklara hitap edecek \u015fekilde yapabileceklerini anlatt\u0131. Lighthouse Reports&#8217;un etki edit\u00f6r\u00fc Tessa Pang&#8217;\u0131n moderat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 oturumda, sesli hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7i\u015f yapan bas\u0131l\u0131 gazeteciler ve hen\u00fcz ilk podcast&#8217;lerini haz\u0131rlamam\u0131\u015f olanlar i\u00e7in \u00e7e\u015fitli ipu\u00e7lar\u0131 sunuldu.<\/p>\n<p data-start=\"1274\" data-end=\"1627\"><strong data-start=\"1274\" data-end=\"1329\">Veri ve Bilgi \u00d6nemli Ama Duygu Sesli Hik\u00e2yeyi Ta\u015f\u0131r<br \/>\n<\/strong><br data-start=\"1329\" data-end=\"1332\" \/>Bas\u0131n ge\u00e7mi\u015fi olan Wong, bir podcast yazman\u0131n bas\u0131l\u0131 metin yazmaktan farkl\u0131 beceriler ve yakla\u015f\u0131mlar gerektirdi\u011fini s\u00f6yledi. \u201cPodcast\u2019te duraklaman\u0131n g\u00fcc\u00fc, bas\u0131l\u0131da d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken bir \u015fey de\u011fil ama podcast\u2019te \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr\u201d dedi\u011finde salonun \u00e7o\u011fu \u201chmmm\u201dlarla ve ba\u015f sallamalarla onay verdi.<\/p>\n<p data-start=\"1629\" data-end=\"2173\">Ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131, veri ve analizle ba\u015flamaya al\u0131\u015fk\u0131n bas\u0131n gazetecilerinin aksine, sesli hik\u00e2yecilik i\u00e7in duygular gerekiyor, dedi Piz Gloria Productions\u2019\u0131n kurucusu ve deneyimli ara\u015ft\u0131rmac\u0131 edit\u00f6r Susanne Reber. \u00d6rnek olarak, \u201cThis American Life\u201d sunucusu Ira Glass ile yap\u0131lan bir r\u00f6portajda, ya\u011fla kaplanm\u0131\u015f ku\u015flar\u0131 bula\u015f\u0131k deterjan\u0131yla temizleyen bir bilim insan\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir kesiti payla\u015ft\u0131. Reber\u2019a g\u00f6re, bu beklenmedik etki ve r\u00f6portajc\u0131n\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131, sesli hik\u00e2yeyi dinleyici i\u00e7in zenginle\u015ftiren \u201csaf radyo alt\u0131n\u0131\u201d \u00f6rne\u011fiydi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 podcast&#8217;lerde de ger\u00e7eklerin, verilerin ve analizlerin \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131, ancak dinleyiciler daha fazlas\u0131n\u0131 istiyor. Bunun nedeninin, dinleyicilerin \u00f6ncelikle ger\u00e7eklerle de\u011fil, duygularla ba\u011flant\u0131 kurmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bunu do\u011fru bir \u015fekilde yapabilmek i\u00e7in Reber&#8217;in yeni ba\u015flayanlara verdi\u011fi alt\u0131n kural, her \u015feyi kaydetmek ve bu samimiyeti g\u00f6sterecek \u015fekilde yapmakt\u0131r. Bu, dinleyicileri \u00e7ekebilir ve onlar\u0131 muhabirle ayn\u0131 odaya koyabilir.<\/p>\n<p>&#8220;O yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yakalamak istiyorsan\u0131z,&#8221; dedi, &#8220;o ki\u015finin sesini ger\u00e7ekten duyabilmelisiniz, bu da onlar\u0131n duraklamas\u0131n\u0131 duymak istedi\u011finiz anlam\u0131na gelir. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duymak istersiniz, dudaklar\u0131n\u0131 \u015fap\u0131rdatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duymak istersiniz. \u00d6nemli olan an&#8230; anlar\u0131n nefes almas\u0131na izin vermek.&#8221;<\/p>\n<p data-start=\"2735\" data-end=\"3022\"><strong data-start=\"2735\" data-end=\"2795\">Deneyim Yaratmak \u0130\u00e7in Sesleri Kullan\u0131n<br \/>\n<\/strong><br data-start=\"2795\" data-end=\"2798\" \/>Filipinler merkezli sesli hikaye anlat\u0131m\u0131 platformu PumaPodcast, eski Devlet Ba\u015fkan\u0131 Rodrigo Duterte&#8217;nin uyu\u015fturucuyla m\u00fccadelesini konu alan\u00a0<a href=\"https:\/\/open.spotify.com\/show\/6JLiHVxVBZ83pRGONM7UIT\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">alt\u0131 b\u00f6l\u00fcml\u00fck bir sesli belgesel dizisi<\/a> haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda, kurucusu Roby Alampay dizinin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015feyin ses m\u00fchendisli\u011fi olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p data-start=\"3024\" data-end=\"3310\">Ancak daha sonra, dizinin izleyiciler aras\u0131nda yank\u0131 uyand\u0131ran \u015feyin, kurbanlar\u0131n ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n seslerinin bir araya gelmesi ve bu bireysel hikayelerin dinleyicileri nas\u0131l etkiledi\u011fi oldu\u011funu fark etti. Dizideki en etkileyici anlardan birinin, bir annenin &#8220;Ye\u011fenim de\u011fi\u015fmeye karar verdi\u011finde, onu \u00f6ld\u00fcrmeye mi karar veriyorsun?&#8221; diye sormas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Sesli hikaye anlat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011fru sesleri bulmas\u0131n\u0131n ve bunlar\u0131 hikayeyi anlatmak i\u00e7in ustaca kullanmas\u0131n\u0131n hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Benzer \u015fekilde, koronavir\u00fcs pandemisi hakk\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bir dizi i\u00e7in de, COVID-19 ile ilgili ki\u015fisel deneyimlerini anlatan insanlar\u0131n seslerinin, se\u00e7tikleri format\u0131n, izleyiciler i\u00e7in zenginle\u015ftirici bir deneyim yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>&#8220;Herkes yanan bir k\u00f6y\u00fcn veya tsunami taraf\u0131ndan yerle bir edilen bir k\u00f6y\u00fcn foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekebilir, herkes arabayla yan\u0131ndan ge\u00e7ip foto\u011fraf \u00e7ekebilir,&#8221; dedi. &#8220;Arabadan inip oraya gitmek, enkaz\u0131n aras\u0131nda y\u00fcr\u00fcmek ve sadece enkaz\u0131n alt\u0131ndaki bir elin foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekmekle kalmay\u0131p, insanlarla konu\u015fmak i\u00e7in bir gazeteci olmak gerekir.&#8221;<\/p>\n<h4><b>Hikaye Ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 Bulun<\/b><\/h4>\n<p>Elinizde kay\u0131tlar olduktan sonra, farkl\u0131 sesleri ustaca birle\u015ftirme ve titiz prod\u00fcksiyon da \u00f6nemlidir. Panelistler, duygular ve deneyim yaratabilen anlar\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerken, yap\u0131 olmadan hik\u00e2yenin yolda kaybolaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Her hik\u00e2yenin ba\u015f\u0131, ortas\u0131 ve sonu olmal\u0131 ki dinleyici ilerleyen olaylar\u0131 takip edebilsin.<\/p>\n<p>Reber, &#8220;E\u011fer onlar\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcme getirebilirseniz, do\u011fru yoldas\u0131n\u0131z demektir.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Gazetecilere, t\u0131pk\u0131 senaristler gibi sahneler ve olaylar dizisi \u00fczerinden d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini tavsiye etti:<\/p>\n<p>Kahramanlar kim? D\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 nedir? S\u00fcrpriz anlar nerede? Anlat\u0131 netli\u011finin en \u00e7ok a\u00e7\u0131l\u0131\u015f dakikalar\u0131nda \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p data-start=\"4417\" data-end=\"4649\">Wong da benzer \u015fekilde s\u00fcrece tak\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011funu belirtti. \u0130kinci serisi \u201cScam Inc\u201d i\u00e7in uzun word dosyalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p, karakterleri, konular\u0131 ve temalar\u0131 takip eden yaz\u0131l\u0131m kulland\u0131. Bu, ara\u015ft\u0131rmadaki kal\u0131plar\u0131 g\u00f6rmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"4651\" data-end=\"4715\">Ona g\u00f6re hik\u00e2ye ak\u0131\u015f\u0131 \u201calttan \u00fcste do\u011fal olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Podcast Geli\u015ftirmede Yap\u0131lmas\u0131 ve Yap\u0131lmamas\u0131 Gerekenler<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yap\u0131lmas\u0131 Gerekenler\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Hik\u00e2yeyi bulun, konuyu de\u011fil. Geni\u015f bir tema yeterli de\u011fildir; bir hik\u00e2yede karakterler, gerilim, sahneler ve riskler olmal\u0131d\u0131r. Wong\u2019un yap\u0131mc\u0131lar\u0131 ona bu fark\u0131 iyi \u00f6\u011fretti.<\/li>\n<li>Basit, a\u00e7\u0131k ve temel sorular sorun. Ne kadar ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6nemli de\u011fil; \u00f6nemli olan bilgiyi dinleyici i\u00e7in en \u00f6z h\u00e2line indirgemektir diyor Reber.<\/li>\n<li>Orijinal sesleri, hassas \u00e7evirileri, anlat\u0131m\u0131 ve gerekti\u011finde seslendirmeyi harmanlay\u0131n. Ancak panelistlerin vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, her zaman \u00f6nce k\u0131r\u0131lgan kaynaklar\u0131 koruyun.<\/li>\n<li>M\u00fcmk\u00fcnse orijinal m\u00fczikler kullan\u0131n. Reber\u2019a g\u00f6re hik\u00e2yeye \u00f6zel besteler duygusal etkiyi derinle\u015ftirir. Haz\u0131r m\u00fczikler ise fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnse ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>D\u00fczenleyici ara\u00e7lar ve iyi i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131 kullan\u0131n. Wong, karakterleri, sahneleri ve temalar\u0131 \u00e7ok b\u00f6l\u00fcml\u00fc hik\u00e2yelerde takip etmek i\u00e7in backlink\u2019li yaz\u0131l\u0131mlar (\u00f6rne\u011fin Obsidian) \u00f6neriyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Yap\u0131lmamas\u0131 Gerekenler\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Bas\u0131l\u0131 tarzda yo\u011fun ve analiz y\u00fckl\u00fc paragraflara yaslanmay\u0131n. Bu t\u00fcr yap\u0131 sesli anlat\u0131y\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Wong, podcast\u2019te yap\u0131n\u0131n tersine \u00e7evrilmesi gerekti\u011fini ve tek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6rne\u011fin sayfalarca a\u00e7\u0131klamadan daha etkili oldu\u011funu belirtti.<\/li>\n<li>Arka plan bilgisiyle veya kronolojiyle ba\u015flamay\u0131n. Dinleyiciyi ilk dakikada bir anla, bir sesle, bir sahneyle ya da bir s\u00fcrprizle yakalamak gerekir, diyor Reber.<\/li>\n<li>Kendi sesinizden korkmay\u0131n. Sesinizi sevmemeniz \u00f6nemli de\u011fil; Reber\u2019a g\u00f6re dinleyici ger\u00e7eklikle ba\u011f kurar.<\/li>\n<li>\u0130yi ses tasar\u0131m\u0131n\u0131n zay\u0131f habercili\u011fi telafi edece\u011fini sanmay\u0131n. Bu konuda Alampay \u00f6zellikle uyar\u0131yor.<\/li>\n<li>Yapay zek\u00e2y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin ama ona teslim de olmay\u0131n. Yapay zek\u00e2 transkripsiyon ve arama s\u00fcre\u00e7lerini h\u0131zland\u0131rabilir ancak insan sesi ve insan yarg\u0131s\u0131 h\u00e2l\u00e2 vazge\u00e7ilmezdir, Reber ve Alampay hat\u0131rlat\u0131yor.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anlat\u0131 podcastleri, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. GIJC\u2019de edit\u00f6rler ve yap\u0131mc\u0131lar, gazetecilerin bu g\u00fcc\u00fc nas\u0131l kullanabilece\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":2672440,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[28547,23346],"gijn_topic":[25020],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-2672439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-arastirmaci-podcast-gelistirme","tag-gijc25-tr","gijn_topic-gijc25-2"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2672439","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2672439"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2672439\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2672463,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2672439\/revisions\/2672463"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2672440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2672439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2672439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2672439"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=2672439"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=2672439"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=2672439"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=2672439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}