{"id":1912578,"date":"2024-12-02T15:31:32","date_gmt":"2024-12-02T20:31:32","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1912578"},"modified":"2024-12-02T16:04:32","modified_gmt":"2024-12-02T21:04:32","slug":"arastirmaci-gazetecilige-giris-yeni-baslayanlar-icin-roportaj-teknikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/arastirmaci-gazetecilige-giris-yeni-baslayanlar-icin-roportaj-teknikleri\/","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecili\u011fe Giri\u015f: Yeni Ba\u015flayanlar \u0130\u00e7in R\u00f6portaj Teknikleri"},"content":{"rendered":"

Gazetecilik b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde r\u00f6portajlara dayan\u0131r ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik i\u00e7in de bu ge\u00e7erlidir. En g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u015ft\u0131rmalar genellikle \u00e7ok say\u0131da ve kapsaml\u0131 m\u00fclakatlar\u0131 i\u00e7erir. Bir s\u0131z\u0131nt\u0131y\u0131 ya da bir haber fikrini do\u011frulamak i\u00e7in at\u0131lan ilk ad\u0131mlardan, ana kaynaklarla yap\u0131lan y\u00fczle\u015ftirici ger\u00e7ek bulma g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine kadar, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci genellikle bir haber \u00fcretmek i\u00e7in birden fazla ipucunu ara\u015ft\u0131rmak zorundad\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta ne kadar basit ve tekrarlay\u0131c\u0131 bir egzersiz gibi g\u00f6r\u00fcnse de, r\u00f6portaj yapmak g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar kolay de\u011fildir. Yetenek, sebat ve iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f tekniklerin bir kombinasyonudur. En iyi m\u00fclakat\u00e7\u0131lar dikkatli, anlay\u0131\u015fl\u0131 ve \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 uyan\u0131kt\u0131r. Genellikle \u00e7e\u015fitli bilgi, beceri ve ciddi haz\u0131rl\u0131klardan yararlan\u0131rlar.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde, do\u011fru yolda oldu\u011funuzu hissettiren \u00e7e\u015fitli m\u00fclakat t\u00fcrleri, yakla\u015f\u0131mlar ve teknikler, ard\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma, belgeleme ve son olarak da \u00f6nemli hikayeler ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

M\u00fclakat: G\u00fcnl\u00fck Rutin mi Yoksa Bir Zorunluluk mu?<\/strong><\/p>\n

R\u00f6portaj vard\u0131r, bir de r\u00f6portajlar vard\u0131r. Bir TV sunucusu i\u00e7in r\u00f6portaj s\u0131radan ya da kayg\u0131s\u0131z olabilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci i\u00e7inse bu g\u00f6rev tamamen farkl\u0131d\u0131r: Her r\u00f6portaj bir hakikat aray\u0131\u015f\u0131 an\u0131d\u0131r. Bir f\u0131rsat\u0131 kolayca ka\u00e7\u0131rabilece\u011finiz ya da her \u015fey yolunda giderse beklenmedik ve b\u00fcy\u00fck bir if\u015faatla \u00f6d\u00fcllendirilebilece\u011finiz kritik bir and\u0131r.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in r\u00f6portaj, izleri takip etme meselesidir: Belirli bir soruya verilen yan\u0131t, \u00e7o\u011fu zaman ba\u015fka bir soruya yol a\u00e7ar.<\/p>\n

Unutmay\u0131n:<\/strong> Ara\u015ft\u0131rma gazetecilikte bize, yap\u0131lan hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klamay\u0131, sorulan hi\u00e7bir soruya verilen hi\u00e7bir cevab\u0131 ya da hi\u00e7bir ger\u00e7e\u011fi kan\u0131tlanana kadar kesin kabul etmememiz \u00f6\u011fretilir. Bu da ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecinin rol\u00fcn\u00fc zorlu bir g\u00f6rev haline getirir ve zaman zaman adli bir m\u00fclakat y\u00fcr\u00fctmeye benzeyebilir. G\u00f6revleri, yetkileri, rolleri ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131 farkl\u0131 olsa da, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciyle bir polis memurunun ortak bir noktas\u0131 vard\u0131r: Soru-cevap y\u00f6ntemiyle ger\u00e7e\u011fi elde etmek ya da ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karmak ister ikisi de.<\/p>\n

Bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen muhabir, daha fazla bilgi edinmek i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ihtiya\u00e7 duyar: Muhabirin varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 do\u011frulamak ya da \u00e7\u00fcr\u00fctmek, ilk kaynaklar taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ya da iddialar\u0131 do\u011frulamak ya da kaynaklarla y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in bunu yapar.<\/p>\n

Bu nedenle, herhangi bir r\u00f6portajdaki etkile\u015fimleri kontrol alt\u0131na alabilmek ve farkl\u0131 olas\u0131 senaryolara ve karakterlere uyum sa\u011flayabilmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gerekliliktir. Kaynaklar\u0131n konu\u015fma konusundaki isteksizliklerini k\u0131rmadan bize t\u00fcm bildiklerini anlatmalar\u0131n\u0131 nadiren sa\u011flayabiliriz. \u0130\u015fte r\u00f6portaj sanat\u0131 burada yatar ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in bu beceride ustala\u015fmak bir zorunluluktur.<\/p>\n

Baz\u0131 r\u00f6portajlar \u00e7ok \u00f6nceden e-posta ya da telefonla g\u00f6nderilen resmi r\u00f6portaj talepleriyle planlanabilir. Afrika da dahil olmak \u00fczere baz\u0131 \u00fclkelerde, bir devlet memuru ya da h\u00fck\u00fcmet yetkilisiyle r\u00f6portaj yaparken resmi bir mektup gerekebilir.<\/p>\n

Bazen r\u00f6portajlar do\u011fa\u00e7lamaym\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen bir y\u00f6ntemle yap\u0131labilir. Bu, muhabirin ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor bir g\u00f6r\u00fc\u015fmeciyle neredeyse \u201ctesad\u00fcfen\u201d kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 durumunda olabilir. Di\u011fer zamanlarda muhabir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ki\u015fiyi \u201c\u015fa\u015f\u0131rtmay\u0131\u201d ve habersiz gitmeyi tercih edebilir. Ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 her zaman garanti de\u011fildir ancak baz\u0131 durumlarda bu denemeye de\u011ferdir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Muhabirler ve Edit\u00f6rler (IRE) <\/a>taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bir rehber<\/a>, CBC’nin The Fifth Estate program\u0131n\u0131n yap\u0131mc\u0131s\u0131 Julian Sher’in 2016 y\u0131l\u0131nda New Orleans’ta d\u00fczenlenen bir konferansta payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ipu\u00e7lar\u0131na dayanarak \u00fc\u00e7 temel soru\/r\u00f6portaj t\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131mlamaktad\u0131r:<\/p>\n

    \n
  1. Bilgi almak i\u00e7in yap\u0131lan r\u00f6portaj<\/li>\n
  2. Duygular\u0131 almak i\u00e7in yap\u0131lan r\u00f6portaj<\/li>\n
  3. \u0130nsanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 vermelerini sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lan r\u00f6portaj<\/li>\n<\/ol>\n

    Sorulacak sorular\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc birden fazla fakt\u00f6r belirleyebilir ve bazen bu \u00fc\u00e7\u00fc bir arada kullan\u0131labilir.<\/p>\n

    \u0130yi bir r\u00f6portaj iyi bir haz\u0131rl\u0131kla ba\u015flar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci de ayn\u0131 disiplinle yakla\u015fmal\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda daha da fazla haz\u0131rl\u0131k uapmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

    Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin ele ald\u0131\u011f\u0131 konular hassas, tart\u0131\u015fmal\u0131, karma\u015f\u0131kt\u0131r ve \u00e7o\u011fu zaman \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclen ya da\u00a0 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lamas\u0131 istenmeyen konular\u0131 kapsar. Haz\u0131rl\u0131k, daha etkili bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in sorgulanan ki\u015finin ge\u00e7mi\u015fi ve \u00e7evresi hakk\u0131nda \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

    Ara\u015ft\u0131rma\u00a0<\/b><\/p>\n

    \u0130yi ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler iyi ara\u015ft\u0131rma yapan ki\u015filerdir. Herhangi bir r\u00f6portaj yap\u0131lmadan \u00f6nce, s\u00f6z konusu olaylarla ilgili t\u00fcm ger\u00e7ekleri (ya da bulabildi\u011fi kadar\u0131n\u0131) bilmek \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n

    Bu, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015fi taraf\u0131ndan daha \u00f6nce yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 veya al\u0131nan tav\u0131rlar\u0131, varsa g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015fiye y\u00f6nelik iddialar\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 da kapsar. Ayr\u0131ca, ara\u015ft\u0131rman\u0131n merkezinde yer alan konu hakk\u0131nda sa\u011flam bir bilgiye de ihtiyac\u0131n\u0131z olacakt\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin sosyal hayat\u0131 ve hobileri hakk\u0131nda biraz bilgi edinmek yard\u0131mc\u0131 olabilir: Futbol, m\u00fczik, kitaplar veya yabanc\u0131 yerler hakk\u0131nda biraz sohbet etmek m\u00fckemmel bir buz k\u0131r\u0131c\u0131 olabilir.<\/p>\n

    Bu bilgiler olmadan g\u00f6r\u00fc\u015fmeye girmek g\u00f6r\u00fc\u015fmeciyi zay\u0131flat\u0131r ve g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ki\u015finin durumu kontrol alt\u0131na almas\u0131na izin verebilir. Bunun tam tersi olmal\u0131d\u0131r. M\u00fclakat\u0131 yapan ki\u015fi s\u00fcre\u00e7 boyunca her zaman kontrol\u00fc elinde tutmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

    Bu ara\u015ft\u0131rma a\u015famas\u0131, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecinin ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmaya veya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin daha \u00f6nce hi\u00e7 itiraf etmedi\u011fi bir \u015feyi, bazen de \u00f6znenin inkar etmeye veya kamuoyundan gizlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgileri itiraf etmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u00fczle\u015fmeli bir g\u00f6r\u00fc\u015fmeden daha da \u00f6nemlidir.<\/p>\n

    Hem Kay\u0131t Yapmaya Hem de Not Almaya Haz\u0131r Olun<\/strong><\/p>\n

    Hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci, istisnai durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, bir kay\u0131t cihaz\u0131 ve bir not defteri olmadan r\u00f6portaj yapmamal\u0131d\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 sadece biri ya da di\u011feriyle gider. Ancak bir r\u00f6portajda olan biten her \u015feyi yakalamak i\u00e7in, dost kaynaklarda bile her iki cihaz da gereklidir.<\/p>\n

    Kay\u0131t cihaz\u0131 s\u00f6ylenenleri kaydederken, not defteri s\u00f6zl\u00fc olmayan ileti\u015fimi yakalamak, \u00f6nemli konular\u0131 takip etmek ve takip sorular\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak ve sizi herhangi bir teknik aksakl\u0131ktan kurtarmak i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n

    Baz\u0131 \u00fclkelerde, g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi kaydetmeden \u00f6nce resmi onay almak bir zorunluluktur. Onay al\u0131nd\u0131ktan sonra, kay\u0131t cihaz\u0131 ne kadar gizli olursa o kadar iyi olur. Bu, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin daha az savunmac\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n

    Baz\u0131 durumlarda, muhabirlerin arka plan i\u00e7in ek bilgi toplamas\u0131na olanak tan\u0131yan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Bu t\u00fcr r\u00f6portajlar genellikle bir kayna\u011f\u0131n risk alt\u0131nda olabilece\u011fi ve ara\u015ft\u0131r\u0131lan konuyla ilgili bilgilere sahip olabilece\u011fi durumlarda yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

    Bir gazeteci bir kaynakla kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 konu\u015fmay\u0131 kabul etmi\u015fse, muhabir kaynakla tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fmedik\u00e7e ve kayda ge\u00e7me konusunda bir anla\u015fma olmad\u0131k\u00e7a, bir haberde kaynaktan al\u0131nt\u0131 yapmak veya bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

    Kiminle, Ne Zaman ve Neden G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeli?<\/strong><\/p>\n

    Bir ara\u015ft\u0131rma gazetecilik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda pek \u00e7ok kaynak t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131 kategorilere ay\u0131rmay\u0131 deneyebiliriz. Her kategoride ihtiya\u00e7 duyulan beceriler ve yakla\u015f\u0131mlar farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir ya da zaman zaman \u00f6rt\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n\n\t\n\n\t\n\t\n\t\n\t
    Who<\/div><\/th>
    When<\/div><\/th>
    Why<\/div><\/th>
    Comments<\/div><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Witness or whistleblower<\/div><\/td>
    At the initial phase.<\/div><\/td>
    To confirm leaks and to establish initial facts or information to establish there is a story worth pursuing.<\/div><\/td>
    Witnesses and whistleblowers are to be treated differently. A whistleblower might have a hidden interest, a witness is someone who happened to be on the scene.<\/div><\/td>\n<\/tr>\n
    Sources involved in the story<\/div><\/td>
    Once the facts to be investigated are established, these often come with lists of characters who are involved.<\/div><\/td>
    Establish their involvement or their responsibility if relevant, clarify allegations that they make, and also give them a chance to reply to any serious allegations made by other sources.<\/div><\/td>
    This is the heart of the investigations, some of these sources may need to be interviewed twice or more in complex or highly sensitive investigations.<\/div><\/td>\n<\/tr>\n
    Experts<\/div><\/td>
    Often needed by a reporter to understand or clarify an issue requiring special expertise.<\/div><\/td>
    Clarification of statements made by other sources or other issues that could be relevant to your investigation.<\/div><\/td>
    In some cases, experts may interpret facts differently, this may lead the reporter to interview even more experts.<\/div><\/td>\n<\/tr>\n
    Business executives, government officials, and other power holders<\/div><\/td>
    At the end of the process (When they are not the ones investigated, they\u2019re also good to contact at the beginning of the reporting).<\/div><\/td>
    These sources are typically interviewed mostly to establish their level of knowledge of the affair, establish their responsibility, or the responsibility of the institution they lead or represent.<\/div><\/td>
    Experienced investigative reporters avoid talking to these sources until they have sufficient information to confront them.
    \nIf informed early, they can use their influence or powers to \u201ckill\u201d the story.<\/div><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n

    \u0130lk R\u00f6portajc\u0131lar<\/b><\/p>\n

    Genellikle, ara\u015ft\u0131rma ve haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 tamamlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ara\u015ft\u0131rman\u0131n bir s\u0131z\u0131nt\u0131dan kaynakland\u0131\u011f\u0131 durumlarda, ihbarc\u0131larla (konu\u015fmaya istekli olduklar\u0131nda), tan\u0131klarla veya hikaye hakk\u0131nda ilk ger\u00e7ekleri sa\u011flayabilecek herhangi bir kaynakla ger\u00e7ek y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flar\u0131z. \u00c7o\u011fu zaman, bu kaynaklar konu\u015fmaya isteklidir ancak g\u00f6r\u00fc\u015flerini etkileyen ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 olabilir (\u00f6zellikle baz\u0131 kendini ihbarc\u0131 olarak etiketleyenler i\u00e7in ge\u00e7erlidir). Genellikle, soru\u015fturman\u0131n erken a\u015famalar\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcrler ancak ilk ifadelerini veya iddialar\u0131n\u0131 netle\u015ftirmek veya do\u011frulamak i\u00e7in daha sonraki g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ihtiya\u00e7 duyabilirler.<\/p>\n

    Bir s\u0131z\u0131nt\u0131y\u0131 veya ipucunu takip ettikten sonra muhabir, daha \u00f6nce yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarla \u00e7eli\u015fen bir\u00e7ok bilgi bulabilir. \u0130lk g\u00f6r\u00fc\u015fme, hikayenin ana hatlar\u0131n\u0131 \u00e7izmeye yard\u0131mc\u0131 olur, ikinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekleri do\u011frulamak veya kaynaklarla y\u00fczle\u015fmek i\u00e7in yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

    Bu t\u00fcr s\u0131z\u0131nt\u0131lar yoksa ve ara\u015ft\u0131rma bir haber fikrine dayan\u0131yorsa, muhabir konuya ili\u015fkin genel bilgisi olan ancak haberle ilgisi olmayan en dost kaynaklardan veya eri\u015fimi kolay ki\u015filerden ba\u015flamaya karar verebilir.<\/p>\n

    Hikayeye Dahil Olan Kaynaklar\u00a0<\/strong><\/p>\n

    Ara\u015ft\u0131rmalar gizli ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karmakla ilgili oldu\u011fundan, bu kategori nadiren nihai ve kesin bir listedir: Bir ara\u015ft\u0131rmada en olas\u0131 senaryo, bir kayna\u011f\u0131n bir di\u011ferine, onun da bir di\u011ferine yol a\u00e7mas\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n her biriyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi gerekir. Muhabir m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok kaynakla g\u00f6r\u00fc\u015fmek isteyebilir. Bir haberde bir isim ge\u00e7ti\u011finde, muhabirin o ki\u015fiyle r\u00f6portaj yapmas\u0131 gerekebilir.<\/p>\n

    Uzmanlar\u00a0<\/strong><\/p>\n

    Haber karma\u015f\u0131k oldu\u011funda veya y\u00fcksek d\u00fczeyde anlay\u0131\u015f ya da teknik bilgi gerektirdi\u011finde, muhabir ve kamuoyu i\u00e7in zor olabilecek konular\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclebilir. Avukatlar, bilim insanlar\u0131, t\u0131p doktorlar\u0131 ve di\u011fer uzmanlar potansiyel yard\u0131mc\u0131lard\u0131r. Hikayeye dahil olmazlar, ancak uzmanl\u0131klar\u0131na ihtiya\u00e7 duyulur. Hikayeye dahil olabilecek di\u011fer ki\u015filerle, olas\u0131 \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 nedeniyle \u201cuzman\u201d olarak r\u00f6portaj yap\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n

    \u00dcst D\u00fczey Pozisyonlardaki Ki\u015filer\u00a0<\/strong><\/p>\n

    H\u00fck\u00fcmet yetkilileri, \u015firket y\u00f6neticileri ve di\u011ferleri g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015filer listesinde son s\u0131ralarda yer alabilir. Bu ki\u015filerle genellikle sorumluluklar\u0131 ya da ara\u015ft\u0131r\u0131lan konuyla ilgili bilgi d\u00fczeyleri nedeniyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr. Bazen de ara\u015ft\u0131rman\u0131n merkezinde yer alabilirler. Bu ki\u015filerle g\u00f6r\u00fc\u015fme talebinde bulunmadan \u00f6nce her zaman yeterli bilgiye sahip olunmas\u0131 tavsiye edilir.<\/p>\n

    Meselenin \u00d6z\u00fc: Ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in M\u00fclakatlar<\/b><\/p>\n

    Yukar\u0131dakilerin hepsi yap\u0131ld\u0131ktan sonra, al\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n ana k\u0131sm\u0131 ba\u015flar: Kaynaklarla y\u00fczle\u015fmek ve g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi y\u00fcr\u00fctmek. \u0130nsanlar farkl\u0131 tutumlara sahip olduklar\u0131ndan ve durumlara farkl\u0131 tepkiler verdiklerinden, m\u00fclakatlar\u0131 idare etmek zor olabilir. Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi haz\u0131rl\u0131k yard\u0131mc\u0131 olabilir, ancak \u00f6zg\u00fcven ve insan psikolojisi ve ki\u015filer aras\u0131 ileti\u015fim becerileri hakk\u0131nda biraz bilgi gereklidir.<\/p>\n

    Tan\u0131klarla ya da ihbarc\u0131larla yap\u0131lan r\u00f6portajlar, muhabire, muhabirin etik anlay\u0131\u015f\u0131na ve muhabirin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131na g\u00fcveniyorlarsa nispeten kolay olabilir. Ancak, \u201ckolay\u201d basit ya da rahat anlam\u0131na gelmez. M\u00fclakat\u0131 yapan ki\u015finin, m\u00fclakata konu olan ki\u015fileri bir sonraki ad\u0131ma ge\u00e7meye yard\u0131mc\u0131 olacak do\u011fru ve ger\u00e7eklere dayal\u0131 bilgiler vermeye ikna edebilmesi i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

    R\u00f6portaj yaparken, muhabirin baz\u0131 kolay sorularla ba\u015flamas\u0131, konunun gev\u015femesini sa\u011flamas\u0131 ve ard\u0131ndan ad\u0131m ad\u0131m daha zor sorulara ge\u00e7mesi gerekir.<\/p>\n

    Hi\u00e7birinin atlanmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olmak i\u00e7in sorular\u0131n \u00f6nceden haz\u0131rlanmas\u0131 ve listelenmesi gerekir. Ancak muhabir bunlara kutsal kitap gibi ba\u011fl\u0131 kalmamal\u0131d\u0131r. \u201cSohbetin\u201d ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 takip etmek daha verimli olabilir.<\/p>\n

    R\u00f6portaj tekniklerinde ustala\u015fmak, \u201ciyi bir kulak\u201d geli\u015ftirmeyi de i\u00e7erir yani y\u00fcksek bir dinleme duygusu. Yazar Gabriel Garc\u00eda M\u00e1rquez bunu en iyi \u015fekilde ifade etmi\u015ftir<\/a>:<\/p>\n

    Kay\u0131t cihazlar\u0131n\u0131n haf\u0131za i\u00e7in ne kadar faydal\u0131 oldu\u011funu biliyoruz, ancak g\u00f6zlerimizi asla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015finin y\u00fcz\u00fcnden ay\u0131rmamal\u0131y\u0131z. O, sesinden \u00e7ok daha fazla \u015fey ifade edebilir, hatta bazen tam tersini de ifade edebilir.<\/p>\n

    Ve ekliyor:<\/strong><\/p>\n

    Gazetecilerin \u00e7o\u011fu, i\u015fi teyp kaydedicisine b\u0131rak\u0131r ve b\u00f6ylece r\u00f6portaj yapt\u0131klar\u0131 ki\u015finin s\u00f6zc\u00fcklerini kelimesi kelimesine yazarak onun isteklerine sayg\u0131 duyduklar\u0131na inan\u0131rlar. Bir ki\u015fi konu\u015ftu\u011funda teredd\u00fct eder, konudan sapar, c\u00fcmlelerini tamamlamaz ve \u00f6nemsiz yorumlarda bulunur. Bana g\u00f6re, teyp kaydedici yaln\u0131zca gazetecinin daha sonra kullanmaya karar verece\u011fi materyali, hikayeyi anlatma bi\u00e7imine g\u00f6re karar verdi\u011fi ve se\u00e7ti\u011fi \u015fekilde kaydetmek amac\u0131yla kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. (Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yazar\u0131 taraf\u0131ndan \u0130ngilizceye \u00e7evrilmi\u015ftir, orijinal al\u0131nt\u0131 <\/i>Frans\u0131zca olarak burada bulunabilir <\/i><\/a>).<\/i><\/p>\n

    Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 m\u00fclakatta \u00f6zellikle y\u00fcz y\u00fcze m\u00fclakatlarda bu kilit bir \u00f6neme sahip oluyor.<\/p>\n

    Yakla\u015f\u0131m anla\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra, sorular\u0131 sormak ve nas\u0131l sorulaca\u011f\u0131 bir sonraki kritik ad\u0131m haline gelir. Elbette \u00e7o\u011fu zaman a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular tercih edilebilir. Yine de, baz\u0131 istisnai durumlarda, do\u011frudan ve belirli sorular daha fazla yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ancak, bunlar\u0131 bir r\u00f6portaj\u0131n ba\u015f\u0131nda kullanman\u0131z \u00f6nerilmez \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6rne\u011fin r\u00f6portaj konusu i\u00e7in utan\u00e7 verici veya tehlikeli bir durumla ilgiliyse, r\u00f6portaj\u0131 erken sonland\u0131rabilirler.<\/p>\n

    \u00c7\u00f6z\u00fcm<\/b><\/h4>\n

    R\u00f6portaj yapmak muhabirler i\u00e7in, \u00f6zellikle de ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in karma\u015f\u0131k bir g\u00f6revdir. R\u00f6portaj tekniklerini \u00f6\u011fretmek (veya \u00f6\u011frenmek) teorik bir egzersiz olamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7e\u015fitli bilgi ve uzmanl\u0131klarla elde edilir. Bu g\u00f6revde ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in \u00f6z g\u00fcven ve ciddi haz\u0131rl\u0131k gerekir. Gerisi deneyim, yaparak \u00f6\u011frenme ve akranlar aras\u0131 \u00f6\u011frenmeyle gelir. Bu nedenle, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funda, \u00f6zellikle ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fe yeni ba\u015flad\u0131ysan\u0131z, g\u00fcvendi\u011finiz bir meslekta\u015f\u0131n\u0131zdan tavsiye al\u0131n.<\/p>\n

    \n

    \"\"<\/a>Hamadou Tidiane Sy, <\/i><\/b><\/a>Senegalli gazeteci ve tutkulu bir gazetecilik e\u011fitmenidir. \u00d6d\u00fcll\u00fc \u00e7evrim i\u00e7i haber platformu Ouestaf News’in kurucusudur ve ara\u015ft\u0131rmalar ve derinlemesine habercilik konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dakar’da ya\u015fayan Tidiane, tan\u0131nm\u0131\u015f bir gazetecilik, ileti\u015fim ve dijital medya okulu olan E-jicom’un kurucusu ve y\u00f6neticisi olarak yeni nesil Afrikal\u0131 gazetecileri e\u011fitmektedir. Tidiane, Dakar merkezli Bat\u0131 Afrika Demokrasi radyosu ve Afrika Kontrol\u00fc olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck Afrika medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n y\u00f6netim kurulunda yer almaktad\u0131r. Ashoka ve Knight Vak\u0131flar\u0131 taraf\u0131ndan “Haber ve Bilgi” alan\u0131nda bir sosyal yenilik\u00e7i olarak tan\u0131nan Tidiane, Covid salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda Covid-19 ile m\u00fccadele i\u00e7in “Dezenformasyona kar\u015f\u0131 g\u00fcvenilir bilgi” gazetecilik giri\u015fimiyle salg\u0131na en alakal\u0131 yan\u0131tlar\u0131 sunan 16 Afrikal\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131. 2021’de Br\u00fcksel Yeniden Markala\u015fma Afrika Forumu’nda “Medya Liderlik \u00d6d\u00fcl\u00fc”n\u00fc ald\u0131.<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Bu b\u00f6l\u00fcmde, do\u011fru yolda oldu\u011funuzu hissettiren \u00e7e\u015fitli m\u00fclakat t\u00fcrleri, yakla\u015f\u0131mlar ve teknikler, ard\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma, belgeleme ve son olarak da \u00f6nemli hikayeler ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1912580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23203,23200,23202],"tags":[25487],"gijn_topic":[25123,19046],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1912578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolum","category-kaynak","category-kilavuz","tag-roportaj-teknikleri","gijn_topic-getting-started-in-investigative-journalism-tr","gijn_topic-metodoloji"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1912578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1912578"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1912578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1918595,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1912578\/revisions\/1918595"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1912580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1912578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1912578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1912578"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1912578"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1912578"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1912578"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1912578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}