{"id":1668442,"date":"2024-08-02T15:27:55","date_gmt":"2024-08-02T19:27:55","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1668442"},"modified":"2024-08-02T15:27:55","modified_gmt":"2024-08-02T19:27:55","slug":"madencilik-endustrilerini-arastirmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/kaynak\/madencilik-endustrilerini-arastirmak\/","title":{"rendered":"Madencilik End\u00fcstrilerini Ara\u015ft\u0131rmak"},"content":{"rendered":"<p>Do\u011fal kaynaklar\u0131n (petrol ve gaz, k\u00f6m\u00fcr, kum gibi d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli mineraller ve alt\u0131n gibi y\u00fcksek de\u011ferli mineraller) \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n yararlar\u0131 ve maliyetleri var.<\/p>\n<p>Milyarlarca insan\u0131n hayat\u0131nda maden \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 bask\u0131n bir rol oynamakta.<\/p>\n<p>Ye\u015fil enerjiye ge\u00e7i\u015f i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan kobalt, nikel ve lityum gibi madenler y\u00fcksek talep g\u00f6r\u00fcyor ve bu da madencilikle ilgili \u00e7evresel, sosyal ve y\u00f6neti\u015fim risklerine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Gazeteciler i\u00e7in bu &#8220;maden \u00e7\u0131karma end\u00fcstrilerinin&#8221; haberle\u015ftirilmesi \u00fc\u00e7 geni\u015f alanda yo\u011funla\u015fan f\u0131rsatlar sunmakta:<\/p>\n<p><b>Finansal<\/b>-Do\u011fal kaynaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan elde edilen gelirler ulusal ekonomiler ve h\u00fck\u00fcmet gelirleri i\u00e7in \u00f6nemli. H\u00fck\u00fcmetler ve \u015firketlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 yolsuzluk i\u00e7in bir \u00fcreme grubu olmu\u015fturuyor.<\/p>\n<p><b>\u00c7evre<\/b>-Biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131na ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya katk\u0131da bulunan bir unsur olarak maden \u00e7\u0131karma, hem yerelde su kirlili\u011fi hem de uluslararas\u0131 olarak \u00e7evreye olumsuz maliyetler getirebiliyor.<\/p>\n<p><b>Sosyal ve \u0130nsan Haklar\u0131<\/b>-Madenciler ve ilgili i\u015fleme end\u00fcstrilerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar genellikle d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret almakta ve tehlikeli ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmakta.<\/p>\n<p>Bu k\u0131lavuzda GIJN, madencilik end\u00fcstrilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak kaynaklar\u0131 biraraya getirdi.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/researching-corporations-and-their-owners\/\">\u015eirket ve devlet kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak<\/a> , i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet yetkilileri aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 bulmak ve \u00e7e\u015fitli \u00e7evresel etkileri anlamak gibi madencilik end\u00fcstrilerine \u00f6zg\u00fc olmayan pek \u00e7ok arac\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerektirece\u011fini unutmay\u0131n.\u00a0 \u00d6zellikle bu alanda g\u00fcvenlik riskleri de s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n<div class=\"oembed-container\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"Investigating the Extractives Industry in Africa\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/p0UAoimbkno?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Gazeteciler i\u00e7in Rehberler<\/strong><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.coveringextractives.org\/\">Covering Extractives<\/a>, merkezi ABD&#8217;de bulunan ve k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015f olan <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/resourcegovernance.org\/\">Do\u011fal Kaynak Y\u00f6neti\u015fim Enstit\u00fcs\u00fc (NRGI)<\/a> taraf\u0131ndan 2020 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rland\u0131. \u00d6zellikle muhabirleri hedefleyen rapor, arama a\u015famas\u0131ndan \u00e7\u0131karma a\u015famas\u0131na kadar olan s\u00fcreci, bu s\u00fcre\u00e7 boyunca \u00e7e\u015fitli noktalarda paraya ne olmas\u0131 gerekti\u011fini ve bir haberi ara\u015ft\u0131r\u0131rken nelere dikkat edilmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klayarak ba\u015fl\u0131yor. H\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan verilen madencilik imtiyazlar\u0131na odaklanan raporda &#8220;ruhsatland\u0131rma s\u00fcrecindeki ba\u015fl\u0131ca yolsuzluk risklerini g\u00f6steren 12 k\u0131rm\u0131z\u0131 bayrak&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fc yer al\u0131yor. K\u0131rm\u0131z\u0131 bayrak listesi 2017 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/resourcegovernance.org\/publications\/twelve-red-flags-corruption-risks-award-extractive-sector-licenses-and-contracts\">Ulusal Petrol \u015eirketi Veritaban\u0131<\/a> raporunda da daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nmakta.<\/p>\n<p>Maden \u00c7\u0131karma Sekt\u00f6r\u00fcnde Yolsuzlu\u011fun Te\u015fhisi: A Tool for Research and Action, \u00f6zellikle gazeteciler i\u00e7in tasarlanmam\u0131\u015f ancak ilgili bilgileri kapsamakta.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/acme-ug.org\/2019\/06\/25\/new-reporting-mining-a-journalists-handbook\/\">Maden Habercili\u011fi<\/a>: African Centre for Media Excellence taraf\u0131ndan 2018 y\u0131l\u0131nda haz\u0131rlanan bir el kitab\u0131 ve arka planda soru listeleri ile dolu. (\u0130ndirmek\u00a0 ayl\u0131k \u00fccretsiz abonelik gerekiyor.) <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.wealth-of-nations.org\/i\/?id=812db2eb-88a6-4242-bfba-87716b9d0c2a\">Thompson Reuters Petrol ve Gaz Habercili\u011fi El Kitab\u0131<\/a>: Petrol ve gaz end\u00fcstrisinin daha karma\u015f\u0131k y\u00f6nlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan 2015 tarihli kapsaml\u0131 bir rehber.<\/p>\n<h3><b>Uluslararas\u0131 Veritabanlar\u0131<\/b><\/h3>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiti.org\/\">Madencilik End\u00fcstrileri \u015eeffafl\u0131k Giri\u015fimi<\/a> (EITI): EITI web sitesi, 56 uygulay\u0131c\u0131 \u00fclke taraf\u0131ndan raporlanan madencilik sekt\u00f6r\u00fcne ili\u015fkin verileri sunmakta.<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiti.org\/eiti-standard\"> EITI Standard\u0131na<\/a> uygun olarak EITI raporlamas\u0131, maden \u00e7\u0131karma end\u00fcstrisi zincirini kapsamakta. Maden \u00e7\u0131karma \u015firketlerinin haklar\u0131n\u0131n ve m\u00fclkiyetinin tahsisinden, \u00fcretim ve ihracat istatistiklerine, maden \u00e7\u0131karma gelirlerinin toplanmas\u0131 ve tahsisine ve sosyal ve \u00e7evresel etkileri hafifletme \u00e7abalar\u0131na kadar bir dizi rapor. \u00dclke \u201cpuan kartlar\u0131n\u0131n\u201d da bulunabilece\u011fi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00fclke d\u00fczeyindeki raporlara<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiti.org\/countries\"> buradan<\/a> eri\u015filebilir. Ayr\u0131ca EITI uygulayan<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiti.org\/assessment-eiti-supporting-companies\"> \u015firketlere<\/a> ili\u015fkin raporlara da bak\u0131n\u0131z. Kullan\u0131c\u0131lar, EITI&#8217;nin veri teklifleri hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinebilir ve EITI&#8217;nin<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiti.org\/open-data\"> veri sayfas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fclke verilerini toplu olarak indirebilir<\/a> .<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.nationaloilcompanydata.org\/\">Ulusal Petrol \u015eirketi Veritaban\u0131<\/a> (NRGI): 71 ulusal petrol \u015firketinin \u00fcretimi, gelirleri ve performans\u0131 hakk\u0131nda bilgi i\u00e7eren, aranabilir bir veritaban\u0131. Do\u011fal Kaynaklar Y\u00f6neti\u015fim Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan \u00fcretilmekte.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.resourceprojects.org\/\">Kaynak Projeleri<\/a> : D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda petrol, gaz ve madencilik kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u015firketlerin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeler hakk\u0131nda bilgi i\u00e7eren bir NRGI veritaban\u0131.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.resourcecontracts.org\/\">Resource Contracts<\/a> : Binden fazla madencilik ve petrol s\u00f6zle\u015fmesini bar\u0131nd\u0131ran bir NRGI portal\u0131. H\u00fck\u00fcmetler ve \u015firketler aras\u0131ndaki ortakl\u0131k anla\u015fmalar\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen gizlilik hakk\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f\u00a0 2024 \u015eubat tarihli<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/resourcegovernance.org\/articles\/deals-without-details-exploring-state-state-mining-partnerships-and-their-implications\"> blog yaz\u0131s\u0131na<\/a> bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.statista.com\/markets\/410\/topic\/954\/mining-metals-minerals\/#insights\">Statista<\/a> : \u00d6zel bir \u015firketten madencilik verileri yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.iea.org\/data-and-statistics\">Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 Enerji \u0130statistikleri Veri Taray\u0131c\u0131s\u0131<\/a> : 170&#8217;den fazla \u00fclke ve b\u00f6lge i\u00e7in 16 enerji konusuna ili\u015fkin grafik ve tablolar i\u00e7eren IEA istatistikleri yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.iea.org\/data-and-statistics\/data-tools\/critical-minerals-policy-tracker\">Kritik Mineraller Politika Takip\u00e7isi<\/a> : H\u00fck\u00fcmetlerin yeni kritik maden politikalar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesine yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7layan bu IEA kayna\u011f\u0131, 35 \u00fclkedeki kritik minerallerle ilgili politikalar\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/pwyp.org\/contract-transparency-digital-tracker\/\">S\u00f6zle\u015fme \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 dijital takip\u00e7isi<\/a> : Ne \u00d6dedi\u011finizi Yay\u0131nlay\u0131n adl\u0131 STK&#8217;n\u0131n EITI verilerine dayanan \u00fclkelerin s\u0131ralamas\u0131.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/data.worldbank.org\/indicator\/NY.GDP.TOTL.RT.ZS\">Do\u011fal Kaynak Rantlar\u0131 : D\u00fcnya Bankas\u0131 personelinin tahminleri,<\/a><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/publication\/changing-wealth-of-nations\"> Milletlerin De\u011fi\u015fen Zenginli\u011fi<\/a> raporunda a\u00e7\u0131klanan kaynaklara ve y\u00f6ntemlere dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.energyinst.org\/statistical-review\/home\">Enerji Enstit\u00fcs\u00fc, D\u00fcnya Enerjisine \u0130li\u015fkin \u0130statistiksel \u0130nceleme<\/a> : D\u00fcnya enerji piyasalar\u0131na ili\u015fkin verileri analiz eder.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.eia.gov\/international\/overview\/world\">ABD Enerji Bilgi \u0130daresi<\/a> : Uluslararas\u0131 enerji verileri ve di\u011fer \u00e7e\u015fitli kaynaklara ba\u011flant\u0131lar sa\u011flar.<\/p>\n<h3><b>Afrika Veritabanlar\u0131<\/b><b>\u00a0<\/b><\/h3>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/oxpeckers.org\/minealert\/\">Oxpeckers May\u0131n Uyar\u0131s\u0131<\/a> : Afrika genelinde madencilik uygulamalar\u0131n\u0131 ve lisanslar\u0131n\u0131 takip edin. Oxpeckers Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 \u00c7evre Gazetecili\u011fi Merkezi ayn\u0131 zamanda madencilik end\u00fcstrisi hakk\u0131nda da ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/open.africa\/\">A\u00e7\u0131k Veri Afrika<\/a> : Madencilik faaliyetlerine ili\u015fkin \u00e7ok say\u0131da veri taban\u0131 mevcut.<\/p>\n<h3><b>Sahiplik Odakl\u0131 Kaynaklar<\/b><b>\u00a0<\/b><\/h3>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/opencorporates.com\/\">A\u00e7\u0131k Kurumsallar<\/a> : D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 60 milyondan fazla \u015firket hakk\u0131nda bilgi i\u00e7eren \u201cKurumsal d\u00fcnyan\u0131n a\u00e7\u0131k veritaban\u0131\u201d.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.openownership.org\/en\/map\/\">A\u00e7\u0131k Sahiplik<\/a> : Hangi \u00fclkelerin canl\u0131 merkezi kay\u0131tlar\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir harita. \u00dclke giri\u015fleri bazen ulusal veritabanlar\u0131na ba\u011flant\u0131lar sa\u011flar.<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/register.openownership.org\/\"> A\u00e7\u0131k M\u00fclkiyet Kayd\u0131,<\/a> Ukrayna, Birle\u015fik Krall\u0131k, Danimarka ve Slovakya&#8217;dan ayl\u0131k olarak g\u00fcncellenen ulusal intifa hakk\u0131 verilerini kaps\u0131yor. Kay\u0131t, kurumsal m\u00fclkiyet hakk\u0131nda daha iyi bilgi verilmesini savunan bir STK olan<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.openownership.org\/en\/\"> Open Ownership taraf\u0131ndan tutulmakta.<\/a> Ayr\u0131ca A\u00e7\u0131k Sahipli\u011fin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.openownership.org\/en\/publications\/how-to-use-open-ownerships-tools-a-guide-for-data-users-analysing-beneficial-ownership-data\/\"> k\u0131lavuz mevcut.<\/a><\/p>\n<p>Daha fazla bilgi i\u00e7in GIJN&#8217;in<a href=\"https:\/\/gijn.org\/resource\/researching-corporations-and-their-owners\/\"> \u015eirketleri ve Sahiplerini Ara\u015ft\u0131rma k\u0131lavuzuna bak\u0131n<\/a>\u0131z .<\/p>\n<h3><b>Di\u011fer K\u0131lavuzlar ve Raporlar<\/b><\/h3>\n<p><i>Maden \u00e7\u0131karma end\u00fcstrileri hakk\u0131nda \u00e7ok say\u0131da yay\u0131n bulunmakta. Bu derleme, daha fazla \u00e7evrimi\u00e7i ara\u015ft\u0131rmay\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in bir \u00f6rnek olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.\u00a0<\/i><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/eiti.org\/documents\/mission-critical\">Kritik G\u00f6rev<\/a> : Madencilik End\u00fcstrileri \u015eeffafl\u0131k Giri\u015fimi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bu 2022 raporu, se\u00e7ilen ge\u00e7i\u015f minerallerinin k\u00fcresel de\u011fer zincirlerine genel bir bak\u0131\u015f sunuyor ve ge\u00e7i\u015f minerallerinin de\u011fer zincirlerindeki d\u00f6rt risk alan\u0131n\u0131 tan\u0131mlayarak politika eylemleri, savunuculuk, analiz yoluyla risklerin nas\u0131l azalt\u0131laca\u011f\u0131na dair \u00f6neri ve ortakl\u0131k sunuyor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/pwyp.org\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Local-Procurement-Reporting-Mechanism-Guide_July-2021.pdf\">Geriye D\u00f6n\u00fck Ba\u011flant\u0131lar\u0131 ve \u015eeffafl\u0131\u011f\u0131 Te\u015fvik Etmek: Madencilik Yerel Tedarik Raporlama Mekanizmas\u0131na \u0130li\u015fkin Sivil Toplum Rehberi<\/a> :\u00a0 &#8220;K\u00fcresel madencilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yerel mal ve hizmet al\u0131mlar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmas\u0131na ve daha \u015feffaf hale getirmesine yard\u0131mc\u0131 olan&#8221; bir STK olan S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan M\u00fchendisler Kanada&#8217;n\u0131n Afrika&#8217;ya odaklanan 2021 rehberi.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/news.mongabay.com\/2024\/03\/the-environmental-and-social-liabilities-of-the-extractive-sector\/\">Madencilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00e7evresel ve sosyal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/a> : Bu, Timothy Killeen&#8217;in Mongabay taraf\u0131ndan 2024 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan Amazon&#8217;da M\u00fckemmel F\u0131rt\u0131na adl\u0131 kitab\u0131ndan al\u0131nan bir dizi e\u011fitici makaleden biridir.<\/p>\n<p>\u201c<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.unep.org\/explore-topics\/extractives\/why-does-extractives-matter\"> \u00c7\u0131kar\u0131c\u0131lar neden \u00f6nemlidir<\/a> ?\u201d<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.unep.org\/explore-topics\/extractives\/why-does-extractives-matter\"> BM \u00c7evre Program\u0131<\/a> taraf\u0131ndan olu\u015fturulan ilgili kaynaklara y\u00f6nlendiren bir web sayfas\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.un.org\/sites\/un2.un.org\/files\/sg_policy_brief_extractives.pdf\">S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma i\u00e7in Maden \u00c7\u0131karma End\u00fcstrilerini D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek<\/a> : 2020 Birle\u015fmi\u015f Milletler raporu \u015f\u00f6yle diyor: \u201cMadencilik end\u00fcstrileri, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde b\u00fcy\u00fcmeyi te\u015fvik etmek, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmay\u0131 desteklemek ve yoksullu\u011fu azaltmak i\u00e7in muazzam bir potansiyele sahip. Ancak, hammadde a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin \u00fclkelerde madencilik end\u00fcstrilerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmaya ger\u00e7ek katk\u0131s\u0131, \u00e7o\u011fu zaman finansal, ekonomik, y\u00f6netimsel, sosyal ve \u00e7evresel kayg\u0131lar nedeniyle sekteye u\u011frad\u0131 ve bu da s\u00f6zde kaynak lanetine veya bolluk paradoksuna yol a\u00e7t\u0131.&#8221;<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.bsr.org\/en\/primers\/10-human-rights-priorities-for-the-extractives-sector#:~:text=Extractives%20operations%20can%20have%20detrimental,leave%20local%20populations%20without%20access.\">Madencilik Sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in 10 \u0130nsan Haklar\u0131 \u00d6nceli\u011fi<\/a> : Madencilik Sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in 10 \u0130nsan Haklar\u0131 \u00d6nceli\u011fi: Sosyal Sorumluluk \u0130\u00e7in \u0130\u015fletmeler adl\u0131 \u015firket \u00fcyeleri grubunun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir sorun \u00f6zeti, madencilik sekt\u00f6r\u00fcnde faaliyet g\u00f6steren i\u015fletmeler i\u00e7in \u201cen alakal\u0131, acil ve muhtemel 10 insan haklar\u0131 etkisini\u201d belirliyor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.globalwitness.org\/en\/campaigns\/oil-gas-and-mining\/finding-missing-millions\/\">Kay\u0131p Milyonlar\u0131 Bulmak<\/a> : H\u00fck\u00fcmetleri ve end\u00fcstriyi sorumlu tutmak i\u00e7in madencilik \u015firketlerinin gelir a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 kullanmaya y\u00f6nelik STK Global Witness taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 2018 el kitab\u0131.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/topic\/extractiveindustries\/overview\">Madencilik End\u00fcstrilerine Genel Bak\u0131\u015f<\/a> : D\u00fcnya Bankas\u0131&#8217;n\u0131n madencilik end\u00fcstrilerine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ana sayfas\u0131.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/news\/feature\/2018\/03\/20\/a-guide-to-good-governance-in-extractive-industries\">Madencilik End\u00fcstrilerinde \u0130yi Y\u00f6neti\u015fim Rehberi<\/a> : D\u00fcnya Bankas\u0131 2018 &#8220;petrol, gaz ve madencilik geli\u015ftirme etraf\u0131ndaki say\u0131s\u0131z se\u00e7ene\u011fi daha iyi anlamak isteyenler i\u00e7in kaynak kitap.&#8221; Ayr\u0131ca cinsiyetle ilgili birka\u00e7 rapordan birine bak\u0131n:<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/openknowledge.worldbank.org\/entities\/publication\/94c98480-fb4d-508c-9253-108be742199c\"> Madencilik End\u00fcstrilerinin Cinsiyet Boyutlar\u0131: E\u015fitlik i\u00e7in Madencilik<\/a> .<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/ccsi.columbia.edu\/content\/extractive-industries\">Columbia S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Merkezi<\/a> : Maden zengini ekonomilerin h\u00fck\u00fcmetleri, madencilik \u015firketleri, yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve sivil toplum liderleri dahil olmak \u00fczere payda\u015flara yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7layan kaynaklar ve analizler yer al\u0131yor.<\/p>\n<ol start=\"21\">\n<li><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.resourcepanel.org\/reports\/mineral-resource-governance-21st-century\"> Y\u00fczy\u0131lda Maden Kaynaklar\u0131 Y\u00f6neti\u015fimi: Madencilik End\u00fcstrilerini S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nmaya Y\u00f6nelik Y\u00f6nlendirme<\/a> : Rapor, madencilik sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6nelik 80&#8217;den fazla mevcut uluslararas\u0131 y\u00f6neti\u015fim \u00e7er\u00e7evesini ve giri\u015fimini haritaland\u0131r\u0131yor ve yeni bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yor. 2020 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131 Uluslararas\u0131 Kaynak Paneli i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/pulitzercenter.org\/journalism\/topics\/extractive-industries\">Pulitzer Merkezi<\/a> : Madencilik end\u00fcstrileri ve \u00e7evre \u00fczerine makaleler yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/earthjournalism.net\/tags\/extractive-industries\">Earth Journalism Network<\/a> : Madencilik end\u00fcstrileri ve \u00e7evre \u00fczerine makaleler yer al\u0131yor.<\/p>\n<h3><b>Akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar<\/b><b>\u00a0<\/b><\/h3>\n<p><i>Yine, sadece g\u00fcncel literat\u00fcr\u00fcn g\u00f6sterge niteli\u011findeki bir \u00f6rneklemesi. Daha fazla akademik makale i\u00e7in JSOT, Google Scholar, ScienceDirect, Directory of Open Access Journals, IEEE Explorer gibi arama sitelerini kontrol ediniz.<\/i><\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S0301420722002860\">Afrika&#8217;da madencilik end\u00fcstrisi ve insan haklar\u0131: Ge\u00e7mi\u015ften ve gelece\u011fe y\u00f6nelik dersler<\/a> : Afrika&#8217;daki madencilik end\u00fcstrisindeki insan haklar\u0131 ihlallerinin do\u011fas\u0131n\u0131 ve etkenlerini incelemek i\u00e7in ilgili literat\u00fcr\u00fcn 2022 tarihli bir incelemesi.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC10246906\/\">Maden \u00e7\u0131karma ve end\u00fcstriyel kalk\u0131nma projelerinin Yerli Halklar\u0131n ya\u015fam yollar\u0131, topraklar\u0131 ve haklar\u0131 \u00fczerindeki k\u00fcresel etkileri<\/a> : 2023&#8217;te yay\u0131nlanan ampirik bir analiz.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0301420723000302\">B\u00fcy\u00fck maden \u00e7\u0131karma end\u00fcstrilerini Afrika&#8217;daki madencilik sahalar\u0131ndaki k\u0131rsal topluluklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmas\u0131yla ili\u015fkilendirmek: Zorluklar ve yollar<\/a> : Madencili\u011fin topluluk geli\u015fimini destekleyip desteklemedi\u011fine 2023&#8217;te bir bak\u0131\u015f.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2214790X22001332\">Madencilik end\u00fcstrilerinde \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi: Latin Amerika&#8217;daki d\u00f6rt madencilik projesinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/a> : Latin Amerika&#8217;daki b\u00fcy\u00fck madencilik operasyonlar\u0131n\u0131n y\u00f6neticileri taraf\u0131ndan kullan\u0131lan \u00e7at\u0131\u015fma y\u00f6netimi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n incelenmesi.<\/p>\n<p><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2214790X21000952\">Madencilik end\u00fcstrileri ve \u00e7evre: K\u00fcresel tarihte \u00fcretim, kirlilik ve protesto<\/a> : &#8220;Madencilik end\u00fcstrileri ve \u00c7evre&#8221; \u00f6zel say\u0131s\u0131yla ilgili \u00f6zel say\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olan 2021 tarihli bir makale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maden \u00e7\u0131karma bir\u00e7ok ekonomide ve milyarlarca insan\u0131n hayat\u0131nda bask\u0131n bir rol oynuyor. Muhabirler faydalar\u0131 ve maliyetleri nas\u0131l ara\u015ft\u0131rabilir?<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1668466,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23200,23202],"tags":[22318,22351,25067],"gijn_topic":[18933],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1668442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kaynak","category-kilavuz","tag-insan-haklari","tag-madencilik-tr","tag-yesil-enerji","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1668442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1668442"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1668442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1668490,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1668442\/revisions\/1668490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1668466"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1668442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1668442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1668442"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1668442"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1668442"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1668442"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1668442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}