Adriana gemisinin, sahil g\u00fcvenli\u011fin \u00e7ekme giri\u015fimlerinin do\u011frudan bir sonucu olarak batt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren delilleri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131lar. Bu su\u00e7lama polis taraf\u0131ndan s\u00fcrekli olarak reddedildi. <\/a>Ara\u015ft\u0131rmada ayr\u0131ca, sahil g\u00fcvenli\u011fin tekne zor durumdayken kameralar\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, kay\u0131tlar\u0131nda tutars\u0131zl\u0131klar oldu\u011fu, kazazedelerin ifadelerinin de\u011fi\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve daha erken bir kurtarma i\u00e7in f\u0131rsat\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n \u0130ki Y\u00f6ntemi Birle\u015ftirmek<\/b><\/p>\n Forensis<\/a>, insan haklar\u0131 ihlallerini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in en ileri teknikleri kullanan bir ara\u015ft\u0131rma grubudur. \u00c7o\u011funlukla mimarlardan olu\u015fan ekip, mekansal analiz ve dijital yeniden yap\u0131land\u0131rma konusundaki uzmanl\u0131klar\u0131n\u0131 Pylos gemi enkaz\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n \u0130\u015f birli\u011fi \u00e7ok \u00f6nemliydi. Forensis ekibinin ba\u015f ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan Stefanos Levidis, “Ara\u015ft\u0131rman\u0131n yapamayaca\u011f\u0131m\u0131z k\u0131s\u0131mlar\u0131 vard\u0131, hayatta kalanlara ve sahil g\u00fcvenlik i\u00e7indeki kaynaklara eri\u015fim sa\u011flamak, devlet ar\u015fivlerini kaz\u0131mak ve finansman izlerini aramak veya operasyonel belgeleri incelemek, bunlar ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin ekme\u011fi ve suyu.”<\/p>\n Solomon<\/a>‘dan gelen gazeteciler resmi belgeleri tararken, Guardian’\u0131n ekibi \u00f6zel kay\u0131tlara eri\u015fim sa\u011flamak i\u00e7in Yunan devleti i\u00e7indeki geni\u015f bir kaynak taban\u0131ndan yararland\u0131. ARD’den gazetecilerle birlikte gemi kazas\u0131ndan sa\u011f kurtulanlarla da r\u00f6portaj yapt\u0131lar.<\/p>\n Levidis \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: “Her ekip projeye farkl\u0131 uzmanl\u0131klar sa\u011flad\u0131,biri di\u011ferinden a\u011f\u0131r basmad\u0131, verimli, e\u015fit bir i\u015f birli\u011fiydi.\u201d<\/p>\n Hayatta Kalanlarla R\u00f6portaj Yaparken 3D Modelleri Kullanmak<\/b><\/p>\n Konumland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tan\u0131kl\u0131k<\/a>, Forensis’in karde\u015f kurumu olan Forensic Architecture taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bir g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fidir. Tan\u0131klar, sahnenin 3 boyutlu modellerini referans alarak travmatik bir olayla ilgili deneyimlerini anlatmaya davet ediliyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma ekibi bu referanslar\u0131 geleneksel r\u00f6portaj y\u00f6ntemlerini de kullanarak geli\u015ftirdiler. Hayatta kalmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f ancak son derece g\u00fcvenlikli bir kampta tutulan insanlara ula\u015fmak \u00e7ok kolay olmad\u0131.Travma ya\u015faman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra misilleme korkusuyla gazetecilerle konu\u015fmaktan \u00e7ekiniyorlard\u0131.<\/p>\n Levidis, “Mek\u00e2nsal tan\u0131kl\u0131k ve mek\u00e2nsal ara\u00e7larla \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, tan\u0131klar\u0131n kendi haf\u0131zalar\u0131n\u0131n; aksi takdirde gizlenecek veya travma nedeniyle kaybolacak belirli k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz” diyor.<\/p>\n Forensis, Adriana’n\u0131n \u00f6l\u00e7ekli bir 3D sanal modelini olu\u015fturdu ve hayatta kalanlar\u0131, batmadan hemen \u00f6nceki ve batt\u0131\u011f\u0131 s\u0131radaki anlar\u0131 anlatmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in bu modeli kullanmaya davet etti.<\/p>\n \u201cBizim i\u00e7in onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri \u00e7ok daha ger\u00e7ek k\u0131ld\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fma. Tam olarak nereye oturduklar\u0131n\u0131, etraflar\u0131ndakilerin nerede oturdu\u011funu ve teknenin nas\u0131l hareket etti\u011fini tam olarak belirleyebildiler. Bu r\u00f6portaj y\u00f6ntemini ilk kez g\u00f6zlemleyen Guardian ekibinden serbest gazeteci Katy Fallon, her \u015feyin ne kadar korkun\u00e7 oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n G\u00fcven olu\u015fturmak \u00e7ok \u00f6nemliydi. ARD’den anadili Arap\u00e7a olan Sulaiman Tadmory, hayatta kalan Suriyeli ve M\u0131s\u0131rl\u0131larla h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yak\u0131nl\u0131k kurmay\u0131 ba\u015fard\u0131 ve g\u00f6\u00e7menlerin kendilerini g\u00fcvende ve rahat hissetmelerini sa\u011flamak i\u00e7in kalabal\u0131k kamp\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmada \u00e7al\u0131\u015fan ARD’den Armin Ghassim, “Kamp\u0131 \u00e7evreleyen g\u00fcvenlik taraf\u0131ndan hayatta kalanlar\u0131n ailesi olarak alg\u0131land\u0131k, di\u011fer gazetecilerin gidemedi\u011fi yerlere gidebilirdik” diyor.<\/p>\n Ekip toplamda hayatta kalan 20’den fazla ki\u015fiyle konu\u015ftu. \u00c7ok say\u0131da do\u011frulay\u0131c\u0131 ifade, sahil g\u00fcvenlik gemisinin gemiyi muhtemelen \u0130talyan sular\u0131na \u00e7ekme giri\u015fimlerini anlat\u0131yor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma, bu giri\u015fimlerden birinin Adriana’n\u0131n \u015fiddetli bir \u015fekilde yalpalamas\u0131na ve sonu\u00e7ta alabora olmas\u0131na neden oldu\u011funu “g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor”.<\/p>\n Adriana’n\u0131n Son Saatlerini Haritalamak<\/b><\/p>\n Adriana’n\u0131n rotas\u0131n\u0131n ve kurtarma m\u00fcdahalesinin haritaland\u0131r\u0131lmas\u0131. Resim: Forensis<\/p><\/div>\n Adriana’n\u0131n hareketlerinin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir kronolojisini haritalamak i\u00e7in konsorsiyum, Yunan Sahil G\u00fcvenlik ve AB s\u0131n\u0131r te\u015fkilat\u0131 Frontex’in resmi raporlar\u0131n\u0131, sahil g\u00fcvenlik gemisinden ve yak\u0131ndaki tankerlerden al\u0131nan g\u00fcverte kay\u0131tlar\u0131n\u0131, hava foto\u011fraflar\u0131n\u0131, deniz trafik verilerini (AIS) ve uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini kulland\u0131. Yeniden yap\u0131lanma, sahil g\u00fcvenli\u011fin seyir defterindeki baz\u0131 tutars\u0131zl\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in Guardian ekibinde \u00e7al\u0131\u015fan Yunanistan merkezli gazeteci Giorgos Christides, “\u00c7ekme buzda\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131. Buldu\u011fumuz \u015fey, korkun\u00e7 derecede yanl\u0131\u015f giden \u015feylerin bir listesiydi.”<\/p>\n Corina Petridi ve Solomon’lu Stavros Malichudis’in \u00e7abalar\u0131 \u00e7ok say\u0131da masa ba\u015f\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 kaps\u0131yordu. Onlara g\u00f6re \u00f6zellikle bir belge \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Frontex taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir dizi tavsiyeyi i\u00e7eriyordu, bu tavsiyelerde \u015fu ifadeler yer al\u0131yordu: “M\u00fcmk\u00fcnse, Frontex varl\u0131klar\u0131 veya Frontex ortak finansmanl\u0131 varl\u0131klar taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen t\u00fcm eylemler tutarl\u0131 bir \u015fekilde videoyla belgelenmelidir.” Yunanistan sahil g\u00fcvenli\u011fi, finansman\u0131n\u0131n y\u00fczde 90’\u0131n\u0131 AB s\u0131n\u0131r te\u015fkilat\u0131ndan al\u0131yor.<\/p>\n Malichudis, “Yaz\u0131m\u0131za dahil etti\u011fimiz Frontex belgesi \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc sahil g\u00fcvenli\u011fin kameralar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6steriyor” diyor. \u201c600 civar\u0131nda \u00f6l\u00fcden bahsediyoruz. Kameralar a\u00e7\u0131k olsayd\u0131 bu soru\u015fturmay\u0131 yapmam\u0131za gerek kalmazd\u0131. Bu, insanlar\u0131n ne oldu\u011funu bildi\u011fi anlam\u0131na gelirdi.”<\/p>\n Kapsaml\u0131 Kaynak A\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n Ekip, h\u00fck\u00fcmetin kaynak a\u011f\u0131ndan yararlanarak Yunan yetkililerinin baz\u0131 hatalar\u0131n\u0131 ve eksikliklerini ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n “T\u00fcm bunlar\u0131 bir araya getirdi\u011finizde, Yunanistan’\u0131n yapmak istedi\u011fi \u015feyin zaman\u0131n ge\u00e7mesine izin vermek ve bu sorunu kendi ellerinden \u00e7\u0131karmak oldu\u011fu sonucuna var\u0131yorsunuz.” -Giorgos Christides<\/p><\/blockquote>\n Bir kaynak, sahil g\u00fcvenli\u011fin Adriana’n\u0131n batmas\u0131ndan \u00f6nce b\u00f6lgeye sevk edilmemi\u015f yak\u0131nlarda gemileri oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u015ft\u0131rma ayn\u0131 zamanda yetkililerin trol teknesinin denize elveri\u015flili\u011finin risk alt\u0131nda oldu\u011fu konusunda batmadan \u00e7ok \u00f6nce haberdar edildiklerine dair kan\u0131tlar\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131, bu durum acil yard\u0131m hatt\u0131 Alarm Phone’a<\/a> gelen uyar\u0131 e-postalar\u0131 ve havadan \u00e7ekilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle belgelenmi\u015f.<\/p>\n Hayatta kalanlar\u0131n Yunan makamlar\u0131na verdikleri ifadelere ula\u015fan ekip, baz\u0131 tutanaklar\u0131n \u00fczerinde oynanm\u0131\u015f olma ihtimaline de i\u015faret etmekte. Hayatta kalanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu ayn\u0131 ifadeleri kelimesi kelimesine tekrarlam\u0131\u015f ve gazetecilerin edindi\u011fi ifadelerin aksine, hi\u00e7biri \u00e7ekilmeden bahsetmemi\u015f.<\/p>\n Bu sonu\u00e7lar daha \u00f6nce belgelenmi\u015f bir modele uymakta. Solomon’un Petridi ve Malichudis’i Yunanistan’daki g\u00f6\u00e7 konular\u0131n\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele ald\u0131lar. Daha \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalarda, yetkililerin g\u00f6\u00e7menlerin ifadelerini bu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirdi\u011fine dair kan\u0131tlar\u0131 defalarca g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n Gizli resmi belgelere eri\u015fim ve hayatta kalanlar\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ifadelerine eri\u015fim, ekibin ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmas\u0131na olanak tan\u0131d\u0131.<\/p>\n Christides “Bu b\u00fcy\u00fck bir bilmece” diyor. “Hepsini bir araya getirdi\u011finizde, Yunanistan’\u0131n yapmak istedi\u011fi \u015feyin zaman\u0131n ge\u00e7mesine izin vermek ve bu sorunu elinden \u00e7\u0131karmak oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.” diye devam etti. \u201cArama kurtarma operasyonu yapmaya y\u00f6nelik ciddi bir niyetin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bu \u00f6nlenebilir bir trajediydi.”<\/p>\n Ekip, yay\u0131nlanmadan \u00f6nce Yunan yetkililere, sahil g\u00fcvenli\u011fin ma\u011fdurlar\u0131n ifadelerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini veya uydurdu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren kan\u0131tlar da dahil olmak \u00fczere bulgular\u0131 hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmma g\u00f6nderdi. H\u00fck\u00fcmet, batmaya ili\u015fkin kendi i\u00e7 soru\u015fturmas\u0131n\u0131n halen devam etti\u011fini s\u00f6ylemek d\u0131\u015f\u0131nda<\/a> yorum yapmay\u0131 reddetti. Hikaye ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yetkililer h\u00e2l\u00e2 kamuoyuna yan\u0131t vermedi.<\/p>\n Birlikte \u00e7al\u0131\u015fmak<\/strong><\/p>\n \u201cHikayeyi olaydan bir ay sonra yay\u0131nlad\u0131k. B\u00f6yle bir \u015feyi tek ba\u015f\u0131m\u0131za ba\u015faramazd\u0131k. Herkes birbirine ba\u011fl\u0131yd\u0131 ve herkesin ekleyecek \u00f6nemli bir \u015feyi vard\u0131,” diye belirtiyor ARD’den Ghassim. \u201c\u0130\u015f birli\u011fi yapmak gerekliydi, bu kaliteli ara\u015ft\u0131rmay\u0131 tek ba\u015f\u0131m\u0131za bu kadar h\u0131zl\u0131 yapamazd\u0131k.\u201d<\/p>\n \u201cBu hikayeleri tek ba\u015f\u0131n\u0131za yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, deh\u015fetin \u00e7o\u011funu tek ba\u015f\u0131n\u0131za sindiriyorsunuz.\u201d \u2014 Guardian gazetecisi Katy Fallon<\/p><\/blockquote>\n Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir grupta \u00e7al\u0131\u015fmak yaln\u0131zca \u00e7e\u015fitli farkl\u0131 becerileri bir araya getirmekle kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda hikayenin birden fazla \u00fclkeye ula\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flad\u0131. Ara\u015ft\u0131rma her \u00fcyenin kendi platformunda yay\u0131nland\u0131 ve her yay\u0131n organ\u0131na, kendi izleyici kitlesinde yank\u0131 uyand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 vurgulama serbestlli\u011fi verildi.<\/p>\n Konsorsiyum \u00fcyelerinden birka\u00e7\u0131, i\u015f birlik\u00e7i yakla\u015f\u0131m\u0131n, bu kadar zor bir konu \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n zihinsel sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki baz\u0131 olumsuz etkilerini hafifletmeye yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n \u201cBu hikayeyi bir\u00e7ok insanla yapmaktan memnun oldum. Bu hikayeleri tek ba\u015f\u0131n\u0131za yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, deh\u015fetin \u00e7o\u011funu tek ba\u015f\u0131n\u0131za sindiriyorsunuz\u201d diyor Guardian’dan Fallon.<\/p>\n Etkisi<\/strong><\/p>\n Daphne Caruana Galizia Gazetecilik \u00d6d\u00fcl\u00fc 2023 i\u00e7in d\u00fczenlenen \u00f6d\u00fcl t\u00f6reninde ekip \u00fcyeleri. Resim: Avrupa Birli\u011fi 2023<\/p><\/div>\n Ara\u015ft\u0131rma 2023 Daphne Caruana Galizia Gazetecilik \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc kazand\u0131 ve \u00f6d\u00fcl t\u00f6reninde Avrupa Parlamentosu Ba\u015fkan\u0131 Roberta Metsola taraf\u0131ndan selamland\u0131.<\/p>\n Kazananlar olay\u0131 titizlikle ara\u015ft\u0131rd\u0131lar, g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131 ve hayatta kalanlarla konu\u015ftular, verileri analiz ettiler ve Avrupal\u0131 yetkililer farkl\u0131 davransayd\u0131 bu insanlar\u0131n \u00f6lmeyece\u011fini g\u00f6sterdiler,” diyor Pylos hikayesini 250’den fazla ara\u015ft\u0131rma aras\u0131ndan se\u00e7en j\u00fcrinin temsilcisi Juliane Hielscher.<\/p>\n 13 Eyl\u00fcl 2023’te gemi enkaz\u0131ndan sa\u011f kurtulan 40 ki\u015fi, Yunanistan Pire Deniz Mahkemesi’ne su\u00e7 duyurusunda bulundu. Forensis, bulgular\u0131n\u0131 hukuk ekibiyle payla\u015farak onlara yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 taahh\u00fct etti.<\/p>\n \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc ve Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc de olayla ilgili ba\u011f\u0131ms\u0131z insan haklar\u0131 soru\u015fturmalar\u0131<\/a> ba\u015flatarak benzer sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n Ancak ekip, Avrupa s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n gerekli oldu\u011funun fark\u0131nda. Levidis, “Bunun bir\u00e7ok vakadan biri, belki de en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ancak Avrupa s\u0131n\u0131r\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm ve \u015fiddet k\u00fcmesinin sadece bir par\u00e7as\u0131” diyor. \u201cAdaletimizin oldu\u011funu s\u00f6ylemenin tek yolu bu \u015fiddetin durmas\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n![\"Adriana'n\u0131n](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/forensik-GIJN.png\")
<\/a>![\"\"](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Daphne.jpg\")
<\/a>
\n
![](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Photo-GIJN-140x140.jpg\")
Isabella Crispino<\/a>, New York’ta ya\u015fayan bir gazeteci ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131d\u0131r. Beyrut’ta Daraj ve Tunus’ta Inkyfada ara\u015ft\u0131rma b\u00f6l\u00fcmlerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Oxford \u00dcniversitesi mezunu. \u015eu anda Columbia Uluslararas\u0131 Okulu ile Halkla \u0130li\u015fkiler ve Bilim Po aras\u0131nda insan haklar\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Y\u00fcksek Lisans Program\u0131na devam etmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"