{"id":1323835,"date":"2020-10-06T02:58:08","date_gmt":"2020-10-06T06:58:08","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1323835"},"modified":"2024-02-11T03:00:29","modified_gmt":"2024-02-11T08:00:29","slug":"web-kazimanin-etigi-ve-veri-gazeteciligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/web-kazimanin-etigi-ve-veri-gazeteciligi\/","title":{"rendered":"Web Kaz\u0131man\u0131n Eti\u011fi ve Veri Gazetecili\u011fi"},"content":{"rendered":"

Veri kaz\u0131ma, \u0130nternet sitelerinde sunulmu\u015f olan bilgileri almak i\u00e7in kullan\u0131lan bir yol. Veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok \u015firket taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha \u00f6nceki yaz\u0131mda\u00a0a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m.<\/a>\u00a0Bununla birlikte, kamu ve \u00f6zel kurulu\u015flar\u0131n\u0131n verilerini giderek daha \u00e7ok ula\u015f\u0131labilir hale getirmesiyle veri kaz\u0131ma kod bilen gazeteciler i\u00e7in de \u00f6nemli bir ara\u00e7 haline geliyor.<\/p>\n

Veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131yla, di\u011fer bir ifade olan \u201cbot\u201dlarla, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarlardaki veriyi toplayarak haber yapmak m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin ben, Kanada\u2019n\u0131n Quebec ve Ontario \u015fehirlerindeki alkol fiyatlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m bir haber i\u00e7in veri kaz\u0131ma y\u00f6ntemini kulland\u0131m. Radyo Kanada i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan meslekta\u015f\u0131m Florent Daudens, Montreal\u2019in \u00e7e\u015fitli mahallerindeki kira fiyatlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kulland\u0131.<\/p>\n

Peki gazetecilerin veri kaz\u0131ma yaparken dikkat etmesi gereken etik kurallar\u0131 neler?<\/strong><\/p>\n

Teknolojiye a\u015fina olmayan insanlar\u0131n veri kaz\u0131may\u0131, veri \u00e7alma(hacking) gibi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden beri bu kurallar giderek \u00f6nem kazanmaya ba\u015flad\u0131. Maalesef ne \u00a0Code of Ethics of the F\u00e9d\u00e9ration professionnelle des journalistes\u00a0<\/a>\u00a0taraf\u0131ndan ne de Kanada Gazeteciler Derne\u011fi bu soruya net bir cevap veremedi. Bu y\u00fczden ben de bu soruyu veri gazetecili\u011fi yapan arkada\u015flar\u0131ma sordum. \u00dczerine ki\u015fisel deneyimlerimi ekledim.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kamu verileri, ger\u00e7ekten kullan\u0131labilir mi?<\/strong><\/p>\n

Veri gazetecileri bu konuda hemfikir: E\u011fer bir kurulu\u015f verilerini kendi internet sitesinde yay\u0131ml\u0131yorsa, bu verilerin herkes taraf\u0131ndan eri\u015filip kullan\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

C\u00e9dric Sam<\/a>, Hong Kong\u2019da South China Morning Post Gazetesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fyor. Daha \u00f6nce La Presse ve Radip- Canada i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015fan Sam, \u201cNeredeyse \u00a0her g\u00fcn \u0130nternet\u2019te veri kaz\u0131ma yap\u0131yorum\u201d diyor. Ona g\u00f6re \u201cbot\u201dlar yani veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131 da insanlar kadar sorumluluk sahibi. \u201c\u0130ster bir veriyi kullanmak i\u00e7in kopyalay\u0131p yap\u0131\u015ft\u0131ran bir ki\u015fi, ister bunu yapmak i\u00e7in bir program\u0131 kodlayan yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olsun, sonu\u00e7 ayn\u0131. Veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmak, sizin i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan 1000 ki\u015fi olmas\u0131 gibi bir \u015fey.\u201d Ancak, devlet sunucular\u0131 yurtta\u015flar\u0131n\u0131n ki\u015fisel verilerini de i\u00e7eriyor. Konuyla ilgili olarak\u00a0William Wolfe-Wylie<\/a>. CBS Televizyonu\u2019nda bilgisayar programc\u0131s\u0131 ve\u00a0Centennial College ve Munk School at University of Toronto\u2019da gazetecilik e\u011fitmeni, \u201cBu tip verilerin \u00e7o\u011fu gizlenmi\u015ftir, aksi taktirde mahremiyet ile ilgili yasalar ihlal edilir\u201d diyor.<\/p>\n

<\/p>\n

\u0130\u015fte veri kaz\u0131ma ve veri \u00e7alma(hacking) aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: yasalara sayg\u0131 g\u00f6stermek.<\/strong><\/p>\n

Bu arg\u00fcmana g\u00f6re gazeteciler gizli verilere eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015farak, s\u0131radan \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 verileri kullanmamal\u0131. “Gazetecilerin yasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 kabul edip, bunlara sayg\u0131 g\u00f6stermeleri, \u00e7ok \u00f6nemli\u201d diyor Wolfe-Wylie. Ek olarak, k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6ncesine kadar Montreal Gazzette i\u00e7in veri gazetecili\u011fi yapan Roberto Rocha, gazetecilere\u00a0 zor bir\u00a0 durumla kar\u015f\u0131la\u015fmamalar\u0131 i\u00e7in her zaman verilerini kullanaca\u011f\u0131 \u00a0\u0130nternet sitelerindeki \u201ckullan\u0131c\u0131 \u015fartlar\u0131 ve kullan\u0131m ko\u015fullar\u0131\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyor.<\/p>\n

Gazetecilerin g\u00fcvende olduklar\u0131n\u0131 do\u011frulayabilmek i\u00e7in di\u011fer \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 ise robots.txt dosyalar\u0131. Bu dosyalar, web sitelerinin k\u00f6k klas\u00f6r\u00fcnde(root) bulunuyor ve site i\u00e7indeki hangi verinin kaz\u0131n\u0131p kaz\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. A\u015fa\u011f\u0131da Royal Bank of Canada i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f \u00f6rnek bir robots.txt dosyas\u0131 var.\u00a0http:\/\/www.rbcbanqueroyale.com\/robots.txt<\/a><\/p>\n

\"robots-RBC\"<\/a><\/p>\n

Kendinizi tan\u0131tmak ya da gizlenmek?<\/strong><\/p>\n

Gazeteci olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z haber i\u00e7in soru sormak istedi\u011finizde ilk i\u015finiz kendinizi tan\u0131tmakt\u0131r. Ama bir sunucuya ya da veritaban\u0131na sorgular g\u00f6nderen bir bot kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ne yapmal\u0131s\u0131n\u0131z? Ayn\u0131 kural hala ge\u00e7erli mi? Ottowa Citizen\u2019\u0131n i\u00e7 i\u015fleri muhabiri Glen Mcgregor\u2019a bu sorunun cevab\u0131 \u201cevet\u201d. \u201c \u0130nternet sitelerinin \u201chttp header\u201d lar\u0131na ad\u0131m\u0131, telefon numaram\u0131 yaz\u0131yor ve \u2018Ben bu siteden veri kaz\u0131ma yapan bir gazeteciyim. Bir sorununuz ya da \u015f\u00fcpheniz varsa beni aray\u0131n\u201d \u015feklinde bir not b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n

“E\u011fer \u0130nternet sitesi y\u00f6neticisi, sitesinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda hareket g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde korkup sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrse bunun kimin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in siteyi kontrol edecektir. B\u00f6ylelikle benim telefon numar\u0131m\u0131 ve notumu da g\u00f6recektir. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131n etik olarak \u00f6nemli bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d<\/strong><\/p>\n

Jean Hugues Roy,\u00a0Universit\u00e9 du Qu\u00e9bec \u00e0 Montr\u00e9al\u2019de gazetecilik profes\u00f6r\u00fc ve veri kaz\u0131ma programlamac\u0131s\u0131, McGregor\u2019a kat\u0131l\u0131yor. Fakat, herkes bu konuda ayn\u0131 fikirde de\u011fil. L\u2019Actualit\u00e9\u2019nin ba\u015f edit\u00f6r\u00fc Philippe Godier internetteki her \u015feyi kimli\u011fi belirlenemeyecek \u015fekilde yapmay\u0131 tercih ediyor. Godier, \u201cBazen, proxy programlar\u0131n\u0131 kullan\u0131yorum\u201d diyor. \u201cBir bot yerine ger\u00e7ek bir insanm\u0131\u015f\u0131m gibi g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in IP adresimi ve \u2018header\u2019lar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftiriyorum. Kurallara sayg\u0131 duyuyorum ayn\u0131 zamanda da kimli\u011fimin tespit edilemez olmas\u0131n\u0131 istiyorum.\u201d s\u00f6zlerine ekliyor. Gizli mikrofon ya da gizli kamera kullanarak haber yap\u0131l\u0131rken oldu\u011fu gibi, \u0130nternet sitelerinden veri \u00e7ekerken kimlik gizlemek de etik a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fmal\u0131 bir durum. FPJQ\u2019dan The Ethics of Code bu durumla ilgili izlenmesi gereken birka\u00e7 kural belirtiyor.<\/p>\n

4.a) Gizli prosed\u00fcrler<\/i><\/b><\/p>\n

Baz\u0131 durumlarda, gazetecilerin bilgiye eri\u015fmek i\u00e7in gizli y\u00f6ntemleri kullanma haklar\u0131 vard\u0131r: sahte kimlikler, gizli kamera ve mikrofonlar, casusluk, s\u0131zma.<\/p>\n

Bu y\u00f6ntemler a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda kurallar i\u00e7in birer istisna olmal\u0131d\u0131r. Gazetecilerin bu y\u00f6ntemleri kulland\u0131\u011f\u0131 durumlar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

Aranan bilgi kamu yarar\u0131 i\u00e7eriyorsa; \u00f6rne\u011fin toplumda k\u0131nanmas\u0131n\u0131n kesin oldu\u011fu olaylar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in.<\/p>\n

Bilginin di\u011fer yollardan edilnilmemesi veya do\u011frulanamamas\u0131 ile daha \u00f6nce kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131;<\/p>\n

Kamunun sa\u011flayaca\u011f\u0131 yarar, bireylerin duydu\u011fu rahats\u0131zl\u0131ktan b\u00fcy\u00fckse.<\/p>\n

Bu tip durumlarda halk kullan\u0131lan y\u00f6ntemler hakk\u0131nda bilgilendirilmelidir.<\/p>\n

E\u011fer kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z program b\u00fct\u00fcn i\u015fi yap\u0131yorsa, kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z kodlarda kendinizi belirtmeniz, en iyi yol olacakt\u0131r. Bununla birlikte hedefledi\u011finiz kurulu\u015fun, bir gazeteci haber yapmak i\u00e7in kullan\u0131yor diye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 verinin eri\u015fimini de\u011fi\u015ftirme ihtimali varsa, temkinli olmakta fayda var. Ve gazeteci kimli\u011finizle tespit edilip, hedefledi\u011finiz sitenin sizi engellemesinden korkuyorsan\u0131z, endi\u015felemeyin. IP adresinizi de\u011fi\u015ftirmeniz \u00e7ok kolay. Baz\u0131 gazeteciler i\u00e7in en uygun yol; veri kaz\u0131ma yapmadan \u00f6nce ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 \u00a0veriyi \u00a0ilgili kurumlardan istemek. E\u011fer talepler reddedilirse veri kaz\u0131ma yapmak bir se\u00e7enek oluyor. Bu durumun \u015f\u00f6yle bir avantaj\u0131 da var. Bu kurumlar talebinize h\u0131zl\u0131ca yan\u0131t verir ve i\u015flenmemi\u015f veriyi size sa\u011flarsa zaman kazanm\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n

Kodunuzu yay\u0131nlamak ya da yay\u0131mlamamak?<\/strong><\/p>\n

\u015eeffafl\u0131k gazetecili\u011fin di\u011fer bir \u00f6nemli g\u00f6stergesidir. \u015eeffafl\u0131k olmazsa, halk gazetecilere g\u00fcvenmeyecektir. Bununla ilgili\u00a0FPJQ Code of Ethics:<\/p>\n

4.b)Bilgi Toplamak<\/i><\/b><\/p>\n

Gazeteciler, her zaman kendilerinin gazeteci olduklar\u0131 belirterek mesleklerini icra ederler. Bilgiyi belirli gazetecilik y\u00f6ntemlerini kullanarak toplarlar: r\u00f6portaj, kaynak taramas\u0131, dosyalar\u0131n dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve belli ki\u015filerle ileti\u015fime ge\u00e7ilmesi<\/p>\n

Veri gazetecilerinin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu haber yapmak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 verileri yay\u0131ml\u0131yorlar. Tak\u0131nd\u0131klar\u0131 bu \u015feffaf tav\u0131r onlar\u0131n haberlerinin ger\u00e7ek verilerine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor, ve insanlar\u0131n isterlerse do\u011frulu\u011funu kontrol etmesine olanak tan\u0131yor. Peki ama ya gazetecilerin kulland\u0131\u011f\u0131 kodlar? Bir veri kaz\u0131y\u0131c\u0131n\u0131n komutunda yap\u0131lan tek bir hata, elde edilen t\u00fcm verinin analizini tamamen \u00e7arp\u0131tabilir. O zaman, kodlar veriler gibi halka tamamen a\u00e7\u0131lmal\u0131 m\u0131? A\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131mlar i\u00e7in kodlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131 bir zorunluluktur. Burada temel ama\u00e7, di\u011fer insanlar\u0131n yaz\u0131l\u0131m\u0131 geli\u015ftirmelerine izin vermektir, fakat ayn\u0131 zamanda bu durum kullan\u0131c\u0131lara yaz\u0131l\u0131m\u0131n ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131na dair detayl\u0131 bir \u015fekilde g\u00fcven verir. Bununla birlikte veri gazetecileri i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 kodlar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmek ya da gizlemek zor bir se\u00e7im.<\/p>\n

\u201cBir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan, biz birer i\u015fletmeyiz\u201d diyor Sam. \u201cBen bunun rekabet i\u00e7in bir avantaj oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve haber yapmaya bu y\u00f6ntemle devam edeceksiniz, kodlar\u0131n\u0131z\u0131 kendinize saklamal\u0131s\u0131n\u0131z. Her zaman her \u015feyi veremezsiniz.\u201d<\/p>\n

Roberto Rocha da kodlar\u0131n yay\u0131mlanmamas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlerden.\u00a0Ancak, Rocha\u2019n\u0131n kendi kodlar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir GitHub hesab\u0131 var; Chad Skelton, Jean Hugues Roy ve Philippe Godier\u2019in oldu\u011fu gibi. Gothier, \u201cBunun ger\u00e7ekten t\u00fcm gemilerdeki gelgitleri ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d diyerek \u201c Kodlar\u0131m\u0131z\u0131 ve teknolojimizi daha \u00e7ok payla\u015ft\u0131k\u00e7a, herkese daha fazla yard\u0131mc\u0131 oluruz. Kimsenin \u00e7aba sarf etmeyerek ba\u015far\u0131l\u0131 olamayaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015feyi yapm\u0131yorum ben. D\u00fcnyay\u0131 yeniden \u015fekillendirmiyorum.\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesini ortaya koyuyor. Jean-Hugues Roy kat\u0131l\u0131yor, bilim insanlar\u0131n\u0131n metodolojisini yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 gibi gazetecilerin de y\u00f6ntemlerinin kopyalamas\u0131na izin vermeleri gerekti\u011fini ekliyor. Yine de profes\u00f6r istisnalar\u0131n oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Roy, \u015fu anda Kanadal\u0131 halka a\u00e7\u0131k \u015firketlerin belgelerinin nereden yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan SEDAR \u00fczerinden veri kaz\u0131yan bir botla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

\u201cGenellikle kodlar\u0131m\u0131 halka a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yay\u0131mlar\u0131m. Bu sefer karars\u0131z\u0131m. Durum kar\u0131\u015f\u0131k ve bu i\u015f i\u00e7in \u00e7ok zaman ay\u0131r\u0131yorum.\u201d<\/strong><\/p>\n

Di\u011fer taraftan, Glen McGregor kodlar\u0131n\u0131 yay\u0131mlam\u0131yor, fakat biri isterse onlar\u0131 kar\u015f\u0131 tarafa g\u00f6nderiyor. Bir muhabir kayna\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in g\u00fcc\u00fc yetti\u011fince her \u015feyi yapar. Muhabir kayna\u011f\u0131n\u0131n \u00a0g\u00fcvenini kazanarak, daha \u00f6nemli bilgileri ona vermesi i\u00e7in umut eder. Fakat muhabir bunu ayn\u0131 zamanda kayna\u011f\u0131n\u0131 sadece kendisine saklamak i\u00e7in de yapar. Sonu\u00e7 olarak web kaz\u0131ma kayna\u011f\u0131n bot versiyonu olarak g\u00f6r\u00fclebilir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken di\u011fer bir soru gelecekte gazetecilerin botlar\u0131n\u0131n patentinin olup olmayaca\u011f\u0131. Kim bilir? Belki bir g\u00fcn bir gazeteci kodlar\u0131n\u0131 vermeyi Daniel LeBlanc\u2019\u0131n \u201cMa Choutte\u201d adl\u0131 kayna\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamamas\u0131 gibi bir yol izleyerek reddeder. Dahas\u0131, bug\u00fcnlerde botlar gitgide daha \u00e7ok insanla\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Not: Bu etik bir dilemmadan daha \u00e7ok teknik bir detayd\u0131r. \u00a0Bildi\u011finiz gibi\u00a0 veri kaz\u0131man\u0131n alt\u0131n kural\u0131, sitenin altyap\u0131s\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermektir. L\u00fctfen komutlar\u0131n\u0131z aras\u0131nda birka\u00e7 saniye b\u0131rak\u0131n ve siteye a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklenme yapmay\u0131n.<\/i><\/strong><\/p>\n

Nael Shiab<\/span>\u00a0<\/span><\/a>
\nYaz\u0131n\u0131n Orijinali:\u00a0http:\/\/gijn.org\/2015\/08\/12\/on-the-ethics-of-web-scraping-and-data-journalism\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Veri kaz\u0131ma, \u0130nternet sitelerinde sunulmu\u015f olan bilgileri almak i\u00e7in kullan\u0131lan bir yol. Veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok \u015firket taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha \u00f6nceki yaz\u0131mda\u00a0a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m.\u00a0Bununla birlikte, kamu ve \u00f6zel kurulu\u015flar\u0131n\u0131n verilerini giderek daha \u00e7ok ula\u015f\u0131labilir hale getirmesiyle veri kaz\u0131ma kod bilen gazeteciler i\u00e7in de \u00f6nemli bir ara\u00e7 haline geliyor. Veri kaz\u0131ma ara\u00e7lar\u0131yla, di\u011fer bir ifade olan \u201cbot\u201dlarla, \u00e7ok […]<\/p>\n","protected":false},"author":3031180,"featured_media":692716,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[],"gijn_topic":[18933,19046,18925],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1323835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar","gijn_topic-metodoloji","gijn_topic-veri-gazeteciligi"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031180"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1323835"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323835\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1323836,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323835\/revisions\/1323836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/692716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1323835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1323835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1323835"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1323835"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1323835"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1323835"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1323835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}