{"id":1323760,"date":"2020-12-14T01:18:57","date_gmt":"2020-12-14T06:18:57","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1323760"},"modified":"2024-02-11T01:21:04","modified_gmt":"2024-02-11T06:21:04","slug":"gazetecilikte-yapay-zeka-gucle-sorumluluklar-gelir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/gazetecilikte-yapay-zeka-gucle-sorumluluklar-gelir\/","title":{"rendered":"Gazetecilikte Yapay Zeka: G\u00fc\u00e7le Sorumluluklar Gelir"},"content":{"rendered":"

Economist Dergisi 2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k say\u0131s\u0131nda GPT-2 adl\u0131 bir yapay zekayla\u00a0 r\u00f6portaj yapt\u0131<\/strong><\/a>. GPT-2, metin olu\u015fturmak i\u00e7in e\u011fitildi, r\u00f6portajda da 2020’de d\u00fcnyan\u0131n durumu ile ilgili sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131. “Yapay Zeka’n\u0131n gelece\u011fi nedir?”\u00a0 sorusuna\u00a0 \u015fu cevab\u0131 verdi: “Teknolojiyi daha sorumlu bir \u015fekilde kullan\u0131rsak\u00a0 iyi olur. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, onu bir ara\u00e7 gibi bir yard\u0131mc\u0131 program olarak g\u00f6rmeliyiz. Bize zarar verece\u011finden ve hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 mahvedece\u011finden endi\u015fe etmek yerine, teknolojiyi geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba harcamal\u0131y\u0131z. ”<\/p>\n

GPT-2 ne dedi\u011fini ger\u00e7ekten anlam\u0131yor ve r\u00f6portajdaki cevaplar\u0131 da biraz belirsiz ve genel olsa da performans\u0131\u00a0 yine de etkileyiciydi. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda, GPT-2’nin geli\u015ftiricisi OpenAI, \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan GPT-3<\/a><\/strong>‘\u00fc tan\u0131tt\u0131. Yapay zekan\u0131n medyada kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00f6nemli \u00f6rneklerden biriydi.<\/p>\n

2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131nda Avrupa Bilim-Medya Merkezi (ESMH), Fransa’n\u0131n Strasbourg \u015fehrinde gen\u00e7 gazeteciler ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in konuyla ilgili \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck bir yaz okulu d\u00fczenledi\u00a0 ve ard\u0131ndan da gazetecilikte yapay zeka konulu bir makale<\/strong> <\/a>yay\u0131nlad\u0131. O tarihten beri\u00a0 AI ile ilgili en \u00f6nemli geli\u015fmeler neler, hangi tart\u0131\u015fmalar g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131?<\/p>\n

G\u00fcncel Geli\u015fmeler<\/strong><\/p>\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri Northwestern \u00dcniversitesi<\/strong><\/a>‘nde ileti\u015fim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bilgisayar bilimi do\u00e7enti olan Nicholas Diakopoulos, “Ge\u00e7en y\u0131lki en \u00f6nemli geli\u015fme, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda haber merkezlerinde yapay zeka kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik\u00a0 adaptasyon ve fark\u0131ndal\u0131k.” dedi. <\/a><\/strong>“Gazetecilikte i\u015f t\u00fcrleri geli\u015fecek. Baz\u0131 i\u015fler geleneksel\u00a0 haberclik i\u015flerine daha az benzeyecek ve daha fazla Bili\u015fim Teknolojileri becerisi i\u00e7erecek. ” dedi.<\/p>\n

Diakopoulos, yak\u0131n zamanda geli\u015ftirilen gazetecilik yapay zeka ara\u00e7lar\u0131ndan baz\u0131 \u00f6rnekler verdi: New York Times, gazetecilikte yapay zeka \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in bir ara\u015ft\u0131rma ve geli\u015ftirme laboratuvar\u0131 kurdu. <\/a><\/strong>Washington Post, Diakopoulos ile i\u015f birli\u011fi yaparak haber bulma arac\u0131<\/a> <\/strong>denemeye ba\u015flad\u0131.\u00a0 G\u00fcncel geli\u015fmeler kapsam\u0131nda AI ile ilgili akademik etkinlikler de yap\u0131ld\u0131. Machines + Media ve Computation<\/a> + Journalism sempozyumu<\/a><\/strong> gibi konferanslar d\u00fczenlendi.<\/p>\n

Koronavir\u00fcs krizi patlak vermeden ve 2020 Olimpiyat Oyunlar\u0131 iptal edilmeden \u00f6nce New York Times, ma\u00e7lar\u0131 3 boyutlu sunmak i\u00e7in bilgisayar\u00a0 destekli bir yapay zeka teknolojisi deniyordu. Buradaki fikir, TV izleyicilerinin deneyimini ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak art\u0131rmak i\u00e7in yapay zekay\u0131 kullanmak, \u00f6rne\u011fin sporcular\u0131n canl\u0131 performans\u0131na ili\u015fkin bilgiler sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n

The Washington Post’taki bir ekiple birlikte Diakopoulos, 2020 ABD ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri i\u00e7in bir haber bulma arac\u0131 geli\u015ftirdi. Ama\u00e7lar\u0131, ABD’deki birka\u00e7 y\u00fcz milyon kay\u0131tl\u0131 se\u00e7menden olu\u015fan bir veri setini, politika odakl\u0131 haber yapan gazetecilerin se\u00e7men e\u011filimlerini bu ara\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131. Demografik e\u011filimleri tespit etmek ve gidebilece\u011fi yerleri denemek ve bulmakt\u0131 – \u00f6rne\u011fin, \u0130spanyol se\u00e7menlerin Teksas’taki oylar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131 gibi.<\/p>\n

Diakopoulos ve\u00a0ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131\u00a0<\/a><\/strong>ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin ABD h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan kullan\u0131lan algoritmalar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na<\/a> <\/strong>yard\u0131mc\u0131 olacak bir ara\u00e7 geli\u015ftirdiler. Ara\u00e7, her hafta otomatik olarak uyar\u0131 verecek \u015fekilde ayarlanabiliyor. \u00d6rne\u011fin: “Ge\u00e7en hafta ilginize uydu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sekiz yeni algoritma bulduk.” gibi uyar\u0131lar sa\u011fl\u0131yor.\u00a0 Arac\u0131\u00a0 \u015fu anda dokuz gazeteci test ediyor.<\/p>\n

Toplum \u00dczerindeki Etkisi<\/strong><\/p>\n

2019 y\u0131l\u0131nda Londra Ekonomi okulunda gazetecilik ve yapay zeka \u00fczerine uluslararas\u0131 bir anket <\/a>yay\u0131nlad\u0131. Rapor, 32 \u00fclkeden\u00a0 71 haber merkeziyle yap\u0131lan r\u00f6portajlar\u0131 kaps\u0131yordu. Raporla ilgili sonu\u00e7lardan biri, yapay zekan\u0131n gazetecili\u011fi a\u015famal\u0131 bir \u015fekilde ancak uzun vadede yap\u0131sal etkilerle yeniden \u015fekillendirece\u011fiydi. Raporda ayr\u0131ca, gazetecilikte yapay zeka ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n toplum \u00fczerindeki etkileri hakk\u0131nda baz\u0131 sorular sorduruyordu. Yani gazetecili\u011fin \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve habercilikteki kamu faydac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n demokrasi \u00fczerindeki etkileri neydi?<\/p>\n

Amsterdam \u00dcniversitesi’nden Profes\u00f6r Natali Helberger <\/a>tam olarak bu sorular\u0131 inceliyor. Tarih boyunca\u00a0 gazetecilik ve teknolojinin her zaman yak\u0131n bir ili\u015fkisi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini vurguluyor: foto\u011fraf, telefon, radyo, TV, bilgisayar, internet, ak\u0131ll\u0131 telefon – hepsi gazetecilikte de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7t\u0131. Bir r\u00f6portajda, “Her teknolojinin tan\u0131t\u0131m\u0131 \u00f6nce b\u00fcy\u00fck bir aldatmaca, sonra bir endi\u015fe dalgas\u0131 ve hatta distopya ve son olarak teknolojinin gazetecilik yarar\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yap\u0131c\u0131 bir a\u015fama ile birlikte geldi” diyor.<\/a><\/p>\n

Helberger’e g\u00f6re, belirli bir teknolojiyi kendi ba\u015f\u0131na karalamak yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yerine, demokratik bir toplumu desteklemek i\u00e7in teknolojiyi nas\u0131l kullanabilece\u011fimizi ara\u015ft\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. “Yapay zeka, gazetecilik i\u00e7in d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir g\u00fcce sahip. \u0130zleyicilerle etkile\u015fim kurman\u0131n yeni yollar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor ve insanlar\u0131n daha iyi bilgiyi bulmas\u0131 ve daha iyi bilgilendirilmesi i\u00e7in olanaklar yarat\u0131yor \u201ddedi. “Ancak bu g\u00fc\u00e7le birlikte, \u00f6rne\u011fin temel haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruma sorumluluklar\u0131 da gelir.” dedi.<\/p>\n

Bu sorumluluklar\u0131ndan dolay\u0131 Helberger, gazetecilikte Ar-Ge i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z fonlar\u0131n olmamas\u0131ndan endi\u015feli.<\/p>\n

“Gazetecilikte pek \u00e7ok teknolojik yenilik, Google Haber Giri\u015fimi taraf\u0131ndan finanse ediliyor. Yapmalar\u0131 ger\u00e7ekten harika. Ama Google bir \u015firket, \u00f6yle de\u011fil mi? Medya, demokrasilerimizde kilit bir rol oynuyor ve her zaman ba\u011f\u0131ms\u0131z olmal\u0131lar \u201ddedi.<\/p>\n

Kendi ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 otomatik haber \u00f6nerilerinin kullan\u0131m\u0131 ve bunlar\u0131n habercili\u011fin \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine. \u201cFikirler, g\u00f6r\u00fc\u015fler, k\u00fclt\u00fcrler, etnik k\u00f6kenler ve dinlerdeki \u00e7e\u015fitlilik bir demokraside \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc bize ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc \u00f6\u011fretir. \u00d6zellikle \u015fu anki kutupla\u015fm\u0131\u015f d\u00f6nemde, medya kapsay\u0131c\u0131 olup,\u00a0 sadece belirli bir gruba de\u011fil, herkese ula\u015fabilece\u011finden emin olmal\u0131d\u0131r. \u201ddedi.<\/p>\n

Alman devlet kanal\u0131 ZDF ile birlikte, kendisi ve \u00fcniversitedeki meslekta\u015flar\u0131 Hollanda’daki \u00f6zel kanal RTL’den veri bilimcilerle i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde geli\u015ftirdikleri bir \u00e7e\u015fitlilik ara\u00e7 setini test ediyorlar. Bu, medya profesyonellerinin algoritmik \u00f6nerilerinin \u00e7e\u015fitlili\u011fini anlamas\u0131na ve de\u011ferlendirmesine yard\u0131mc\u0131 olan genel, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ara\u00e7 seti. Bu i\u00e7g\u00f6r\u00fclere ve haber kurulu\u015funun \u00f6rne\u011fin daha ilgi \u00e7ekici i\u00e7erik, daha politik i\u00e7erik veya daha fazla az\u0131nl\u0131k sesi isteyip istemedi\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak, \u00f6neri arac\u0131n\u0131 kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Helberger, “Medyadaki her yapay zeka arac\u0131n\u0131n belirli bir haber kayna\u011f\u0131 i\u00e7in optimize edilmesi gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc genel bir ara\u00e7la, gazetecilik arac\u0131 olarak sizin \u00f6nemli buldu\u011funuz de\u011ferler hakk\u0131nda s\u00f6yleyebilece\u011finiz \u015fey \u00e7ok az olacakt\u0131r.” dedi. \u201cBir makine hangi de\u011ferlerin \u00f6nemli oldu\u011funa karar veremez. Bu temelde insani bir karar. ”<\/p>\n

Bu makale ilk olarak 9 Eyl\u00fcl 2020’de European Science-Media Hub<\/a> web sitesinde yay\u0131nland\u0131. \u0130zin alarak yeniden yay\u0131nl\u0131yoruz.<\/p>\n

Ek Okuma<\/strong><\/p>\n

Yenilik\u00e7i Haber Merkezleri Yapay Zekay\u0131 Nas\u0131l Kullan\u0131yor?<\/a>
\nMakine \u00d6\u011frenimi Gazetecilere Nas\u0131l Yard\u0131mc\u0131 Olabilir ya da Yard\u0131mc\u0131 Olamaz?<\/a>
\nAldatmacan\u0131n \u00d6tesinde: Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilikte Yapay Zekay\u0131 Etkili \u015eekilde Kullanma<\/a><\/p>\n

\n

Bennie Mols<\/a>, Amsterdam’da ya\u015fayan serbest bir bilim muhabiri, yazar ve konu\u015fmac\u0131d\u0131r. Yapay zeka, robotlar ve insan beyni alanlar\u0131nda\u00a0 uzmanla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Blogunu (\u0130ngilizce ve Hollandaca) buradan<\/a> ve web sitesini (Hollandaca) buradan<\/a> ziyaret edebilirsiniz. \u0130nsan-makine etkile\u015fimi hakk\u0131ndaki TEDx sunumunu da buradan<\/a> g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebilirsiniz.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Economist Dergisi 2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k say\u0131s\u0131nda GPT-2 adl\u0131 bir yapay zekayla\u00a0 r\u00f6portaj yapt\u0131. GPT-2, metin olu\u015fturmak i\u00e7in e\u011fitildi, r\u00f6portajda da 2020’de d\u00fcnyan\u0131n durumu ile ilgili sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131. “Yapay Zeka’n\u0131n gelece\u011fi nedir?”\u00a0 sorusuna\u00a0 \u015fu cevab\u0131 verdi: “Teknolojiyi daha sorumlu bir \u015fekilde kullan\u0131rsak\u00a0 iyi olur. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, onu bir ara\u00e7 gibi bir yard\u0131mc\u0131 program olarak g\u00f6rmeliyiz. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3031180,"featured_media":1059269,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[23345],"gijn_topic":[18925],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1323760","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-ai-tr","gijn_topic-veri-gazeteciligi"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323760","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031180"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1323760"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323760\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1323761,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323760\/revisions\/1323761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1059269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1323760"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1323760"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1323760"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1323760"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1323760"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1323760"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1323760"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}