{"id":1320435,"date":"2021-03-15T00:23:17","date_gmt":"2021-03-15T04:23:17","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1320435"},"modified":"2024-02-09T00:26:50","modified_gmt":"2024-02-09T05:26:50","slug":"veri-gazeteciligi-ilk-10-pandemik-kokteyller-pahali-yiyecekler-zoonotik-hastaliklar-dunyanin-en-iyi-sarkilari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/veri-gazeteciligi-ilk-10-pandemik-kokteyller-pahali-yiyecekler-zoonotik-hastaliklar-dunyanin-en-iyi-sarkilari\/","title":{"rendered":"Veri Gazetecili\u011fi \u0130lk 10: Pandemik Kokteyller, Pahal\u0131 Yiyecekler, Zoonotik Hastal\u0131klar, D\u00fcnyan\u0131n En \u0130yi \u015eark\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Son zamanlarda evde kokteyl denediyseniz, yaln\u0131z de\u011filsiniz. Financial Times taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan verilere g\u00f6re, barlar\u0131n ve restoranlar\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemekten b\u0131kanlar alkol sat\u0131n almaya ba\u015flad\u0131. Twitter&#8217;daki en pop\u00fcler veri gazetecili\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 1-7 Mart tarihleri aras\u0131ndaki NodeXL #ddj haritam\u0131z, Bloomberg&#8217;in k\u00fcresel g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde en y\u00fcksek seviyeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir analizini de kaps\u0131yor.\u00a0 The New York Times&#8217;\u0131n Atlantic ak\u0131nt\u0131lar\u0131na dair interaktif \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da var, Reuters&#8217;\u0131n vir\u00fcs salg\u0131nlar\u0131 ve The Pudding&#8217;in m\u00fczikal bir haritas\u0131 da.<\/p>\n<p><strong>Keyif<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7o\u011fumuz i\u00e7in bir \u015feyler i\u00e7mek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmak uzak gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak h\u00fck\u00fcmetler COVID-19 bula\u015fmas\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken barlar ve restoranlar kapal\u0131yken,\u00a0 insanlar oturma odalar\u0131n\u0131 birinci s\u0131n\u0131f alkolle dolduruyor. <a href=\"https:\/\/www.ft.com\/content\/2f3d9d56-b153-4531-86f6-d33587ca612b\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Financial Times<\/a>, tekila, votka ve lik\u00f6r gibi y\u00fcksek kaliteli alkoll\u00fc i\u00e7kilerin bilinen alkol pazar\u0131ndan daha iyi performans g\u00f6sterdi\u011fini yazd\u0131. Sebepler aras\u0131nda: insanlar evde kendi kokteyllerini yap\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Y\u00fckselen G\u0131da Fiyatlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2021-02-28\/the-five-hotspots-where-food-prices-are-getting-people-worried?utm_medium=social&amp;utm_campaign=socialflow-organic&amp;utm_content=graphics&amp;utm_source=twitter&amp;cmpid%3D=socialflow-twitter-graphics\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bloomberg&#8217;e g\u00f6re<\/a>, \u00c7in&#8217;in talepleri tedarik zincirlerini\u00a0 olumsuz etkiledi ve k\u00fcresel g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 alt\u0131 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyeye \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazd\u0131. G\u0131da enflasyonu \u00fclkeleri dengesiz bir \u015fekilde etkiliyor. Ekibin analizi, enflasyon ve\u00a0 k\u00f6t\u00fc y\u00f6netim gibi fakt\u00f6rleri de temel \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7ok daha pahal\u0131 hale gelmesine neden oluyor. \u00d6zellikle Brezilya, Rusya, Nijerya, T\u00fcrkiye ve Hindistan&#8217;a odaklan\u0131yor ara\u015ft\u0131rma.<\/p>\n<p><strong><br \/>\nYarasalar ve Zoonotik Hastal\u0131klar<\/strong><\/p>\n<p>Pandeminin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren bilim insanlar\u0131, koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n yarasalarla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ettiler. Reuters&#8217;un grafik ekibi, vir\u00fcs\u00fcn zoonotik k\u00f6kenleri hakk\u0131ndaki bulgular\u0131n\u0131 rapor eden D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc ile birlikte, bu u\u00e7an memelileri vir\u00fcsler i\u00e7in ideal ortam sa\u011flayan \u015feyin ne oldu\u011funu <a href=\"https:\/\/graphics.reuters.com\/HEALTH-CORONAVIRUS\/BATS\/qzjpqglbxpx\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ara\u015ft\u0131rd\u0131.<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Atlantik&#8217;te Uyar\u0131 \u0130\u015faretleri<\/strong><\/p>\n<p>Yeni ara\u015ft\u0131rmalar, Atlantik Okyanusu ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n yava\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da d\u00fcnyadaki iklimi etkileyebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. E\u011fer bu olursa, ak\u0131nt\u0131lar\u0131n zay\u0131flamas\u0131, daha h\u0131zl\u0131 deniz seviyesinin y\u00fckselmesine, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc kas\u0131rgalara ve Kuzey Afrika&#8217;da ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n azalmas\u0131na neden olabilir. New York Times, bilim insanlar\u0131n\u0131n ak\u0131nt\u0131lar\u0131 nas\u0131l incelediklerini ve Gulf Stream&#8217;in neden d\u00f6rt k\u0131tadaki hava durumu modellerini etkiledi\u011fini <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/interactive\/2021\/03\/02\/climate\/atlantic-ocean-climate-change.html?smid=tw-nytimes&amp;smtyp=cur\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">a\u00e7\u0131klayan etkile\u015fimli bir makale yay\u0131nlad\u0131.<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Turizmin S\u0131cak Noktalar\u0131nda \u0130\u015f Krizi<\/strong><\/p>\n<p>BBC&#8217;nin <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/uk-56127385\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">veri birimi <\/a>taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lan analize g\u00f6re, Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta mevsimlik istihdam\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgeler COVID-19 i\u015f krizinden en \u00e7ok etkilenen b\u00f6lgeler oldu. Rakamlar, Londra, \u0130sko\u00e7ya ve Galler&#8217;in baz\u0131 b\u00f6lgeleri gibi pop\u00fcler turizm noktalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 daha fazla izne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bir ekonomist: &#8220;Pandemi, i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131ndaki bir dizi temel e\u015fitsizli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>A\u015f\u0131 Barikatlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>ABD&#8217;de, a\u015f\u0131 i\u00e7in uygun olsan\u0131z bile bir <a href=\"https:\/\/www.propublica.org\/article\/how-inequity-gets-built-into-americas-vaccination-system\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">koronavir\u00fcs a\u015f\u0131s\u0131 y<\/a>apt\u0131rmak zor olabilir. ProPublica, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda randevu almaya veya a\u015f\u0131 yerlerine ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken zorluk \u00e7eken Amerikal\u0131lardan hikayeler toplad\u0131 ve resimledi. Yayg\u0131n zorluklar aras\u0131nda eri\u015filebilirlik sorunlar\u0131, dil engelleri ve kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bilgiler yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Asgari \u00dccretlerle Ya\u015famak<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.wsj.com\/articles\/how-much-does-the-federal-minimum-wage-buy-you-now-vs-then-11614866413?st=0n9q1zfuxaehv9b&amp;reflink=desktopwebshare_twitter&amp;mod=e2twg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wall Street Journal<\/a> taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir analize g\u00f6re, o zamanlar asgari \u00fccretli i\u015f\u00e7iler neredeyse her t\u00fcr ge\u00e7im gideri i\u00e7in daha az \u00f6d\u00fcyordu. Gazete, bir galon benzin, bir d\u00fczine yumurta ve ayl\u0131k ipotek \u00f6demesi gibi \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnlerin mevcut maliyetini yar\u0131m y\u00fczy\u0131l \u00f6nceki fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Genel olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, bug\u00fcn\u00fcn asgari \u00fccretinin daha az sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011funu g\u00f6stermekte.<\/p>\n<p><strong><br \/>\nIrk ve E\u011fitim<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/themarkup.org\/news\/2021\/03\/02\/major-universities-are-using-race-as-a-high-impact-predictor-of-student-success\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Markup taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re<\/a>, ABD \u00fcniversiteleri, \u00f6\u011frencilerinin \u0131rklar\u0131na g\u00f6re okulu b\u0131rakma olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 tahmin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kamu kay\u0131t talepleri yoluyla elde edilen belgeleri inceledikten sonra, siyah \u00f6\u011frencileri beyaz akranlar\u0131ndan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha y\u00fcksek bir oranda &#8220;y\u00fcksek risk&#8221; olarak kabul eden risk algoritmalar\u0131n\u0131 buldu, uygulama uzmanlar\u0131 siyahi ve di\u011fer az\u0131nl\u0131k \u00f6\u011frencilerini &#8220;daha kolay&#8221; s\u0131n\u0131flara ve ana dallara itiyor olabilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><br \/>\nKitlenizi Anlay\u0131n<\/strong><\/p>\n<p>Veriler, farkl\u0131 izleyicilerin tercihlerini daha iyi anlamaya ve dolay\u0131s\u0131yla onlarla ili\u015fkileri geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan haber kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli hale geldi. Ancak gazeteciler, \u00f6l\u00e7\u00fctlere dayal\u0131 bir analizin yaln\u0131zca okuyucular\u0131n\u0131n neye ihtiyac\u0131 oldu\u011funa dair tahminleri genellikle unuturlar. Ve bu iyi tahminler \u00e7o\u011fu zaman ger\u00e7e\u011fe yakla\u015fmaz. Jacob Nelson, Slate i\u00e7in haz\u0131rlanan bu makalede, haber odalar\u0131n\u0131n verileri yaln\u0131zca izleyicilerinin nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, nedenini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in kullanmas\u0131<a href=\"https:\/\/twitter.com\/risj_oxford\/status\/1367783696984641537?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1367783696984641537%7Ctwgr%5E%7Ctwcon%5Es1_&amp;ref_url=https%3A%2F%2Fgijn.org%2F2021%2F03%2F12%2Fdata-journalism-top-10-pandemic-cocktails-pricey-food-zoonotic-diseases-the-worlds-top-songs%2F\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> gerekti\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyan\u0131n Her Yerinden En Pop\u00fcler \u015eark\u0131lar<\/strong><\/p>\n<p>\u015eubat ay\u0131nda \u00fclkenizde en pop\u00fcler \u015fark\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu merak m\u0131 ediyorsunuz? T\u00fcrkiye, Letonya veya Uruguay&#8217;da ya\u015fayan insanlar\u0131n favori melodisi ne olacak? <a href=\"https:\/\/pudding.cool\/2018\/06\/music-map\/?date=202102\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Pudding&#8217;in <\/a>bu m\u00fczikal d\u00fcnya haritas\u0131na bir g\u00f6z at\u0131n. Grafi\u011fin etraf\u0131nda gezinerek, her yerde en iyi \u015fark\u0131lar\u0131 dinleyebilir ve hangilerinin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda hakim oldu\u011funu \u00f6\u011frenebilirsiniz.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-299621 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/PGeorgiev_Square-140x140.png\" sizes=\"auto, (max-width: 140px) 100vw, 140px\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/PGeorgiev_Square-140x140.png 140w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/PGeorgiev_Square-336x337.png 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/PGeorgiev_Square-60x60.png 60w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/PGeorgiev_Square.png 584w\" alt=\"\" width=\"140\" height=\"140\" \/><em><strong><a href=\"https:\/\/twitter.com\/GeorgievPeter\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Peter Georgiev<\/a>,\u00a0<\/strong><\/em>GIJN\u2019in sosyal medya ve etkile\u015fim edit\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Daha \u00f6nce, NBC News\u2019un New York\u2019taki ara\u015ft\u0131rma biriminin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Ayr\u0131ca Bulgar Ulusal Televizyonunda muhabir olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve haberi Guardian, Deutsche Welle ve di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar taraf\u0131ndan yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son zamanlarda evde kokteyl denediyseniz, yaln\u0131z de\u011filsiniz. Financial Times taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan verilere g\u00f6re, barlar\u0131n ve restoranlar\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemekten b\u0131kanlar alkol sat\u0131n almaya ba\u015flad\u0131. Twitter&#8217;daki en pop\u00fcler veri gazetecili\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 1-7 Mart tarihleri aras\u0131ndaki NodeXL #ddj haritam\u0131z, Bloomberg&#8217;in k\u00fcresel g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n alt\u0131 y\u0131l i\u00e7inde en y\u00fcksek seviyeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir analizini de kaps\u0131yor.\u00a0 The New [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3031180,"featured_media":1074141,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[],"gijn_topic":[18925],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1320435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","gijn_topic-veri-gazeteciligi"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1320435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031180"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1320435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1320435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1320436,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1320435\/revisions\/1320436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1074141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1320435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1320435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1320435"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1320435"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1320435"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1320435"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1320435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}