Parra ve Ekibi, g\u00fcnl\u00fck olaylardan, bas\u0131n b\u00fcltenlerinden, ST\u00d6\u2019lerden, ma\u011fdurlarla ve tan\u0131klarla yap\u0131lan r\u00f6portajlardan veri toplay\u0131p do\u011frulayarak protestolarda ya\u015fanan \u015fiddeti g\u00f6steren do\u011frulanm\u0131\u015f bir veritaban\u0131 olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Olu\u015fturulan veritaban\u0131 sayesinde kurbanlar\u0131n kim oldu\u011fu, \u00f6l\u00fcmlerin neye ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ke\u015ffettiler ve protestolarda ya\u015fanan \u015fiddetin arkas\u0131ndaki polis vah\u015fetini kan\u0131tlad\u0131lar.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Parra\u2019n\u0131n gazetecilik i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu ilk veritaban\u0131 de\u011fildi. Asl\u0131nda Rutas del Conflicto 2012\u2019de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Oscar Parra eski paramiliterlerin Kolombiya ordusunun Kolombiya Silahl\u0131 Asi G\u00fc\u00e7leri’ne (FARC) kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131ndaki rolleri hakk\u0131nda kan\u0131tlar sundu\u011fu adalet s\u00fcrecine ge\u00e7i\u015fi anlat\u0131rken kurulmu\u015ftu.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
Parra, duru\u015fmalarda s\u0131k s\u0131k sivillerin ve d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc katliamlarla ilgili detaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 farketti. Parra, “Bu y\u00fczden, haritalama ara\u00e7lar\u0131<\/a> ve zaman \u00e7izelgeleri olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in t\u00fcm bu bilgileri bir veritaban\u0131nda grupland\u0131rman\u0131n iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.” dedi ve her bir mahkemedeki bireysel hikayelerin, bir haritan\u0131n aksine mahkemede neler oldu\u011funa dair tam bir resim olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Parra, bir sistem m\u00fchendisi olarak bilgisini – \u00f6nceki kariyeri – ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fe olan tutkusunu bir grup \u00f6\u011frenciyi e\u011fitmek i\u00e7in kulland\u0131 ve Rutas Del Conflicto\u2019nun ilk ad\u0131m\u0131 i\u00e7in fon arad\u0131. Bu da Parra ve ekibinin 2017\u2019de en iyi veri gazetecili\u011fi sitesi ile 2017 Veri Gazetecili\u011fi \u00d6d\u00fcl\u00fcn\u00fc<\/a> kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n La Paz en el Terreno (Zemindeki Bar\u0131\u015f), bar\u0131\u015f anla\u015fmalar\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra Kolombiya’daki \u015fiddeti inceleyen bir veri projesidir. Resim: Rutas del Conflicto’nun izniyle kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ekip, o zamandan beri sava\u015f ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n \u00fclke boyunca uzanan nehirlerde nas\u0131l zorla ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/a> ve Kolombiya\u2019da uygulanan \u015fiddet ile arazi m\u00fclkiyeti anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi<\/a> ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ayn\u0131 veri toplama, d\u00fczenleme ve i\u015fleme ad\u0131mlar\u0131n\u0131 izliyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki haber odalar\u0131 verinin eksik veya g\u00fcvenilir olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131nda kendi veri tabanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Di\u011ferleri bunlar\u0131, olaylar meydana gelirken veya \u00e7e\u015fitli bilgi kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7apraz kontrol etmek gerekti\u011finde bir raporlama veya ara\u015ft\u0131rma kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in geli\u015ftiriyor.<\/strong> \u201c\u0130htiyac\u0131n\u0131z olan verilere sahip olamamak, inand\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir hikayeyi anlatamamak i\u00e7in bir neden de\u011fildir. Halk i\u00e7in yararl\u0131 olabilir.\u201d – Organize Su\u00e7 ve Yolsuzluk Raporlama Projesi\u2019nin Latin Amerika veri edit\u00f6r\u00fc Romina Colman.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bunu 2009 y\u0131l\u0131nda, Kolombiya ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler derne\u011fi GIJN (Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler A\u011f\u0131) \u00fcyesi Consejo de Redacci\u00f3n<\/a> (CdR) ile bir veritaban\u0131 olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6\u011frendim. Gazeteci ortaklar\u0131m\u0131z i\u00e7in kamu g\u00f6revlilerini ve yolsuzlu\u011fu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak bir veritaban\u0131 olu\u015fturmak istedik. O zamanlar, belgelerden veri \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n say\u0131s\u0131 azd\u0131. Kolombiya\u2019da veri gazetecili\u011fi yeni ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu ve h\u00fck\u00fcmetten y\u00f6netilebilir dijital formatlarda \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 bilgi alabiliyorduk.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu y\u00fczden i\u015fe kamu g\u00f6revlilerinin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve kampanya ba\u011f\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 beyan ettikleri, \u00e7o\u011fu el yaz\u0131s\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczlerce ka\u011f\u0131t belgeyi yaz\u0131ya d\u00f6kerek ba\u015flad\u0131k. 20’den fazla resmi kaynaktan ilgili di\u011fer verileri ekledikten birka\u00e7 y\u0131l sonra 2 milyondan fazla kay\u0131ttan olu\u015fan bir veritaban\u0131 derledik. Bu, bizi \u00f6nde gelen ara\u015ft\u0131rma dergisi Semana\u2019n\u0131n haberi tehlikeli arazi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131<\/a> gibi bir dizi siyasi g\u00f6revin suistimalini ortaya \u00e7\u0131kmaya g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler, do\u011fru uzmanl\u0131kla her t\u00fcrl\u00fc formatta bilgi ile kar\u015f\u0131la\u015fabilirken, hepsi i\u015flenebilir veritabanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n 2011 y\u0131l\u0131nda veri y\u00f6netimi ve analizi bir gazetecilik tekni\u011fi olarak zemin kazan\u0131rken; Kolombiya A\u00e7\u0131k Devlet Ortakl\u0131\u011f\u0131<\/a>\u2019na (\u015feffafl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in 78 \u00fclke taraf\u0131ndan imzalanan k\u00fcresel bir giri\u015fim) kat\u0131ld\u0131. Bu, benim ve ekibimin konuyla ilgili hikayeleri anlatmak i\u00e7in veritabanlar\u0131 olu\u015fturmaya devam etmesine imkan sa\u011flad\u0131. Biri, yerel denet\u00e7iler -belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n ve valilerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 denetlemekle g\u00f6revli kamu g\u00f6revlileri- ve tam da bu ki\u015filerin izlemesi gereken ki\u015filer aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar\u0131<\/a> ara\u015ft\u0131rd\u0131. Bir di\u011feri, 2018\u2019de ba\u015fkanl\u0131k ve kongre kampanyalar\u0131n\u0131 kimin finanse etti\u011fini<\/a> adaylar\u0131n raporlar\u0131n\u0131n kamu s\u00f6zle\u015fmeleri, \u015firket kay\u0131tlar\u0131 ve yerel kamu g\u00f6revlilerinin ge\u00e7mi\u015f verileriyle \u00e7apraz kontrol ederek analiz etti.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Gazeteciler 1980\u2019lerde veritaban\u0131 olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Son y\u0131llarda teknolojide ya\u015fanan geli\u015fmelerle web sayfalar\u0131ndan veri \u00e7\u0131karma, PDF’leri veya taranm\u0131\u015f dosyalar\u0131 d\u00fczenlenebilir bi\u00e7imlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ve b\u00fcy\u00fck miktarda veriyi birle\u015ftirme imk\u00e2n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve daha eri\u015filebilir hale geldi. Gittik\u00e7e daha fazla muhabir g\u00fcn\u00fcm\u00fczde veri gazetecili\u011fi e\u011fitimi ald\u0131 ve bu durum gazeteciler, yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar ve bilgisayar m\u00fchendisleri aras\u0131ndaki i\u015f birliklerinin artmas\u0131na neden oldu. Bu da veritabanlar\u0131 olu\u015fturman\u0131n ve gazetecilerin veri ile haber yapmas\u0131n\u0131n daha uygulanabilir hale gelmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n D\u00fcnya genelinde haber odalar\u0131 \u0130talya\u2019da su\u00e7lular\u0131n el konulan varl\u0131klar\u0131n\u0131, ABD\u2019de \u015fok etkisi yaratan \u00f6l\u00fcmleri<\/a>, polisin g\u00fcc\u00fc k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131n\u0131<\/a> ara\u015ft\u0131rmak ve ulus \u00f6tesi soru\u015fturmalarda i\u015f birli\u011fi yapmak i\u00e7in veri tabanlar\u0131 olu\u015fturdu. Yak\u0131n zamanda 12 \u00fclkeden bir grup gazeteci, Latin Amerika’da \u00e7evre haklar\u0131 savunucular\u0131na y\u00f6nelik 2.460 \u015fiddet vakas\u0131n\u0131 i\u00e7eren, daha \u00f6nce hi\u00e7 sistematik hale getirilmemi\u015f bilgiler bar\u0131nd\u0131ran bir veritaban\u0131 olu\u015fturdu. Bu grup daha sonra Direni\u015f \u00dclkesi (Tierra de Resistentes)<\/a> adl\u0131 \u00f6zel bir projede bu veri seti hakk\u0131nda 36 ara\u015ft\u0131rma raporu yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n D\u00fcnyan\u0131n di\u011fer taraf\u0131nda Organize Su\u00e7 ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP), y\u00fczlerce banka kayd\u0131ndan 1.3 milyondan fazla al\u0131m-sat\u0131m i\u015flemi hakk\u0131nda veri \u00e7\u0131karmak i\u00e7in son teknolojiyi kulland\u0131.<\/a> Bu \u00e7al\u0131\u015fma Rus oligarklar\u0131n\u0131n ve politikac\u0131lar\u0131n\u0131n haks\u0131z kazand\u0131klar\u0131 milyonlar\u0131 gizlice yurt d\u0131\u015f\u0131na nas\u0131l ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, kara para aklad\u0131klar\u0131n\u0131 ve vergi ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Troika Laundromat<\/a>\u2019\u0131n bu ara\u015ft\u0131rmas\u0131yla OCCRP 2020 Sigma \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc kazand\u0131.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bu projeler kamuya a\u00e7\u0131k olmayan veya merkezi olarak derlenmemi\u015f ve a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck etki yaratacak hikayelerin anlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in birle\u015ftirilmi\u015f verilerin kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte veritabanlar\u0131 olu\u015fturarak b\u00fcy\u00fck etki yaratacak hikayeler ortaya \u00e7\u0131karabilir. \u0130\u015fte ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in veritabanlar\u0131 olu\u015fturmaya nas\u0131l yakla\u015f\u0131laca\u011f\u0131na dair ad\u0131m ad\u0131m bir k\u0131lavuz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Kendinizi Haz\u0131rlay\u0131n<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Veritaban\u0131n\u0131z\u0131 Tasarlay\u0131n ve Geli\u015ftirin<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n S\u00fcrekli Test Edin<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Veritaban\u0131n\u0131z\u0131 Doldurun<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Denetim ve Do\u011frulama Kontrol\u00fc Yap\u0131n<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Tierra de Resistentes ekibinden G\u00fcney ve Orta Amerika’daki \u00e7evre savunucular\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 detayland\u0131ran bir harita. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Yaz\u0131l\u0131m<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Bir gazeteci olarak, bir veritaban\u0131 projesinde \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in sistem geli\u015ftiricisi olman\u0131za gerek yoktur. Bunun yerine, bu uzmanl\u0131\u011fa sahip birini ekibinize dahil edin ve ortakl\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. A\u015fa\u011f\u0131daki ara\u00e7 listesi size yard\u0131mc\u0131 olabilir:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Son \u00d6neriler ve \u0130pu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ek Kaynaklar<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Yazar Hakk\u0131nda<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Miriam Forero Ariza<\/a>, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Vice, Colombiacheck ve El Espectador taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan Kolombiyal\u0131 serbest \u00e7al\u0131\u015fan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve veri gazetecisidir. Ortak ara\u015ft\u0131rma, veri analizi ve g\u00f6rselle\u015ftirme konular\u0131nda on y\u0131ldan fazla deneyime sahiptir. Iberoamerican Veri Gazetecili\u011fi El Kitab\u0131’n\u0131n ortak yazar\u0131d\u0131r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n![\"\"\/](\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/EkzLlSCeV4LbdsNvwBsj9FbitMVRpl246pEUs12QrdzyguPg8QQmwVHhL3ljbMLxRI9qktNNcpGnMoEAzVh-_hh98TFsCucqutMtp60yP6pMICG65ycSLBa93asLrMZDaFxtCjl1\")
<\/p><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n![\"\"\/](\"https:\/\/lh4.googleusercontent.com\/rIUiGDAbptYdmypxJIWHWtQ5M6tcuhggSSCfbJFPfeBh9CpmpwfzF5viRRMjZBsRUaQU_Sg-jcvMnZ4w2QAdYJEWCpHkJsdu0y6ZKGWeifSlRCy2smKo_cmf1qU24ogSdFMGx94z\")
![](\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/Rouz6O5wxVcXLfD9uZB6r9LVojcygprdTpvXztR3zyPLBkVp0rPDA37jqe6NN2GqtslXHRxIA9sXaFYYpgso237xCJaMHM-6Lf-g7oTGHoSstRZE5-_o0n5_lAInyG1k_3vM17Qf\")