Kad\u0131n cinayetlerine, kad\u0131nlar\u0131n kad\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in kasten \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerine ili\u015fkin haberler genellikle m\u00fcstehcen ve deh\u015fet verici ayr\u0131nt\u0131lar etraf\u0131nda \u015fekillenmekte veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kad\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in yaln\u0131zca ham verilere dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Peki gazeteciler bu kritik meseleyi haberle\u015ftirirken nas\u0131l daha iyisini yapabilir, kad\u0131n cinayetlerini su\u00e7 istatistiklerine indirgemeden verileri nas\u0131l kullanabilir ve nas\u0131l insanile\u015ftiren ama sansasyonel olmayan bir anlat\u0131 \u00fcretebilirler? The Examination’\u0131n veri edit\u00f6r\u00fc Mago Torres, 13. K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Konferans\u0131’nda (#GIJC23) d\u00fczenlenen bir panelde d\u00f6rt muhabirle kad\u0131n cinayetleri konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hikaye anlat\u0131m\u0131 i\u00e7in istatistikler ve ki\u015fisel anlat\u0131 aras\u0131nda nas\u0131l bir denge kurulabilece\u011fini konu\u015ftu.<\/p>\n
Yap\u0131sal Sorun<\/strong><\/p>\n Justicia Machista (“Cinsiyet\u00e7i Adalet”) ara\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in Fabiola Torres ve Peru merkezli Salud con Lupa’daki ekibi, mahkeme kay\u0131tlar\u0131na eri\u015fmek ve 2018 ile 2022 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda kad\u0131n cinayeti ve kad\u0131n cinayetine te\u015febb\u00fcsle ilgili 160 mahkeme karar\u0131ndan olu\u015fan bir veri taban\u0131 derlemek i\u00e7in Bilgi Edinme taleplerinde bulundu.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, mahkeme kararlar\u0131ndan elde edilen ifadelerin, hakimlerin gerek\u00e7elerinin genellikle san\u0131k avukatlar\u0131 taraf\u0131ndan sunulan veya kad\u0131n cinayetine te\u015febb\u00fcs iddialar\u0131n\u0131 fiziksel yaralama gibi daha hafif su\u00e7lara indirgemeye y\u00f6nelik arg\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7eren anlat\u0131 ve arg\u00fcmanlar\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Buna bir \u00f6rnek, yaralar\u0131n kad\u0131n\u0131n v\u00fccudunun kritik b\u00f6lgelerinde olmamas\u0131 nedeniyle \u00f6ld\u00fcrme niyeti bulunmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki gerek\u00e7eler vard\u0131.<\/p>\n Salud con Lupa muhabirleri, mahkemelerin mahkumiyet kararlar\u0131n\u0131 verirken, bu t\u00fcr su\u00e7lar i\u00e7in ceza kanununda belirtilen cezalar\u0131 genellikle uygulamad\u0131klar\u0131n\u0131 belirttiler. Hakimlerin gerek\u00e7elerinden baz\u0131lar\u0131, h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn bakmas\u0131 gereken \u00e7ocuklar\u0131 olan gen\u00e7 bir adam olmas\u0131 ve hala “\u00fcretken bir ya\u015fta” olmas\u0131 halinde, su\u00e7unun \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131n\u0131 hak etmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n Torres, ara\u015ft\u0131rman\u0131n “rahats\u0131z edici bir ger\u00e7e\u011fi” ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. “[Kad\u0131n cinayeti i\u015fleyen] bir ki\u015finin profili, cinsiyet\u00e7i davran\u0131\u015flar\u0131 k\u00f6kle\u015fmi\u015f s\u0131radan bir erkektir kal\u0131b\u0131n\u0131 ele\u015ftiriyor. Toplumun toplumsal cinsiyet \u015fiddeti sorununu bir grup “k\u00f6t\u00fc erke\u011fe” indirgeme e\u011filiminde oldu\u011funu ancak bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6zlerine ekledi. “Bu yap\u0131sal bir sorundur.”<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rman\u0131n bulgular\u0131, yarg\u0131 sistemindeki bo\u015fluklar\u0131n ve tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yarg\u0131n\u0131n toplumsal cinsiyet adaleti komisyonu da dahil olmak \u00fczere Perulu hakimlerle payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n Torres, gazetecilerin kad\u0131n cinayetlerini ara\u015ft\u0131r\u0131rken \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kad\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6tesine bakmalar\u0131 ve e\u011filimleri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. \u00d6rne\u011fin, Torres ve ekibi 2021 y\u0131l\u0131nda kad\u0131n cinayetlerine kurban giden her yedi kad\u0131ndan birinin ba\u015flang\u0131\u00e7ta kay\u0131p olarak bildirildi\u011fini kaydetti: Torres, “\u00d6nce kay\u0131plar, sonra kad\u0131n cinayetleri geliyor” dedi.<\/p>\n ‘Sars\u0131c\u0131’ Veri Eksikli\u011fi<\/p>\n Akdeniz Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Habercilik Enstit\u00fcs\u00fc’nde (MIIR) gazeteci ve yap\u0131mc\u0131 olan Janine Louloudi, COVID-19 salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda Avrupa’daki \u015fiddet ve kad\u0131n cinayetlerinin durumunu ortaya koymak i\u00e7in 19 haber merkezinde s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bir ara\u015ft\u0131rma y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Kad\u0131n Cinayetleri: Avrupa’da Kad\u0131nlara Kar\u015f\u0131 \u0130lan Edilmemi\u015f Sava\u015f, kad\u0131n cinayetlerine ili\u015fkin mevcut verilerin “\u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131” eksikli\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, 2018’den sonra Avrupa Birli\u011fi d\u00fczeyinde kad\u0131n cinayetlerine ili\u015fkin hi\u00e7bir resmi veri bulunmuyor ve Avrupa genelinde sadece K\u0131br\u0131s, hukuk sisteminde cinayetten farkl\u0131 olarak kad\u0131n cinayeti su\u00e7unu tan\u0131ml\u0131yor. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce Malta, kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen cinayetler i\u00e7in “kad\u0131n cinayeti kast\u0131” h\u00fckm\u00fcn\u00fc getirmi\u015ftir. Ekip, Avrupa Toplumsal Cinsiyet E\u015fitli\u011fi Enstit\u00fcs\u00fc (EIGE) gibi b\u00f6lgesel kaynaklardan ve ulusal istatistikler ve polis verileri gibi devlet d\u00fczeyindeki kaynaklardan veri toplam\u0131\u015ft\u0131r. Yerel izleme gruplar\u0131 gibi resmi olmayan kaynaklardan elde edilen veriler de dahil edilmi\u015ftir.<\/p>\n Hayatta kalanlar ve kurbanlar\u0131n aile \u00fcyeleriyle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, kad\u0131n cinayetlerinin tutku su\u00e7u olarak sansasyonel bir \u015fekilde haberle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemliydi. Louloudi, “Her istatistik, bir kad\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi bir and\u0131r” dedi.<\/p>\n Louloudi ve Atina merkezli medya geli\u015ftirme sivil toplum kurulu\u015fu iMEdD Lab’de gazeteci olan ve s\u0131n\u0131r \u00f6tesi hikayenin veri analizi ve g\u00f6rselle\u015ftirmelerinden sorumlu olan Thanasis Troboukis, veri toplama ve anlaml\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar yapma konusunda ipu\u00e7lar\u0131 payla\u015ft\u0131.<\/p>\n 1-Eksik verileri g\u00f6rselle\u015ftirin<\/strong>. Veriler derlendikten sonra Trobouki, “neyi yap\u0131p neyi yapamayaca\u011f\u0131n\u0131za dair genel bir resim elde etmek” i\u00e7in analize dalmadan \u00f6nce veri bo\u015fluklar\u0131n\u0131 analiz etmeyi \u00f6nerdi.<\/p>\n 2-Sadece mutlak say\u0131lara de\u011fil, oranlara da odaklan\u0131n.<\/strong> Farkl\u0131 \u00fclkelerden veri toplamak, veri toplama metodolojilerinde ve hesaplamalarda farkl\u0131l\u0131klar anlam\u0131na gelecektir. Anlaml\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar yapmak i\u00e7in y\u00fczde de\u011fi\u015fimlerini hesaplay\u0131n.<\/p>\n 3-Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in genel istatistiksel verileri kullan\u0131n.<\/strong> Kad\u0131n cinayetlerine ili\u015fkin verileri n\u00fcfus gibi istatistiklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, kad\u0131n cinayetlerinin genel n\u00fcfusa oran\u0131n\u0131 ba\u011flamsalla\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n 4-Verilerin hayatta kalan\u0131n yolculu\u011funu nas\u0131l g\u00f6sterdi\u011fini inceleyin<\/strong>. \u00d6rne\u011fin, bir ma\u011fdur bir yard\u0131m hatt\u0131n\u0131 aramay\u0131 deneyebilir. Troboukis, ka\u00e7 \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n kaydedildi\u011fini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n diyor. Ayr\u0131ca, bir kad\u0131n \u015fikayette bulunabilir, bu nedenle \u015fikayetlerin say\u0131s\u0131n\u0131 ve bildirilen \u015fiddet t\u00fcrlerini analiz etmek, bunlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131n ger\u00e7ekte bir tutuklama ve mahkumiyetle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir.<\/p>\n 5-D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken di\u011fer sorular: <\/strong>\u00dclkeniz yak\u0131n partner \u015fiddetini tan\u0131yor mu? Kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddeti \u00e7er\u00e7eveleyen mevcut yasalar nelerdir? Ma\u011fdurlar\u0131n ya\u015f\u0131 nedir? Ma\u011fdurlar\u0131n cinsiyeti nedir?<\/p>\n G\u00fcney Afrika \u00f6rne\u011finde, Laura Grant ve Media Hack Collective’deki ekibinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk engel kad\u0131n cinayetlerine ili\u015fkin verilerin olmamas\u0131yd\u0131; her y\u0131l yay\u0131nlanan su\u00e7 verileri, kad\u0131n ve erkek ayr\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca cinayet say\u0131s\u0131n\u0131 saymaktad\u0131r.<\/p>\n 2019-20 su\u00e7 verilerine dayanan bir G\u00fcney Afrika Polis Te\u015fkilat\u0131 (SAPS) PowerPoint sunumu, kurban ve katil aras\u0131ndaki ili\u015fki hakk\u0131nda bilgi i\u00e7eriyordu, ancak bu, o y\u0131l hem erkek hem de kad\u0131n kurbanlar i\u00e7in be\u015f cinayet vakas\u0131ndan yaln\u0131zca birinde biliniyordu.<\/p>\n Grant’in ekibi, bo\u015fluklar\u0131 doldurmak ve bu hikayelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 anlatmak i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kad\u0131nlarla ilgili haberleri derledi ve cinayetlerin nerede i\u015flendi\u011fine dair interaktif bir harita olu\u015fturdu ancak baz\u0131 haberlerde bile kurbanlar ve \u00f6l\u00fcm nedenleri hakk\u0131nda bilgi yoktu. Grant, bu eksik detaylar\u0131n, veri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 #SayHerName olarak adland\u0131rmaya karar vermelerinin nedeni oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131: G\u00fcney Afrika’daki Kad\u0131n Cinayetleri Salg\u0131n\u0131n\u0131n Y\u00fczleri. (Haber hikayelerini ara\u015ft\u0131rma metodolojileri hakk\u0131nda daha fazla ayr\u0131nt\u0131ya buradan ula\u015fabilirsiniz).<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda yer verdikleri SAPS verilerine g\u00f6re, 2015-2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda toplam 13.815 kad\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u00a0 ya da her g\u00fcn yakla\u015f\u0131k yedi kad\u0131n. Grant, Ocak 2018’den Ekim 2020’ye kadar olan haberlere bakt\u0131klar\u0131nda, bu zaman diliminde \u00f6ld\u00fcr\u00fclen 18 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc kad\u0131n say\u0131s\u0131ndan, vakalar\u0131n yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ulusal veya yerel haberlerde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ettiklerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n “[Kad\u0131n cinayetleriyle ilgili] medya hikayeleri genellikle gen\u00e7, g\u00fczel kad\u0131nlar ya da \u00fcnl\u00fcler hakk\u0131nda. Ayr\u0131nt\u0131lar m\u00fcstehcen ya da deh\u015fet vericidir” diyen Grant, sonunda kamuoyuna yans\u0131yan hikayelerin \u00e7o\u011funun kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddete son verilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunulan anma g\u00fcnlerinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n “Anlat\u0131lmayan pek \u00e7ok kad\u0131n hikayesi var. Ve bu hikayelerin anlat\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 da bir o kadar \u00f6nemli,” diye ekliyor Grant.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gazeteciler kad\u0131n cinayetlerini su\u00e7 istatistiklerine indirgemeden verileri nas\u0131l kullanabilir ve sansasyonelle\u015ftirmeden insanile\u015ftiren bir anlat\u0131 nas\u0131l \u00fcretebilir?<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1258631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[23623,23624],"gijn_topic":[22516,18933],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1258513","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-kadin-cinayetleri-tr","tag-kadin-cinayetlerinin-arastirilmasi-tr","gijn_topic-gijc23-3","gijn_topic-arastirma-ipuclari-ve-araclar"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1258513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1258513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1258513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1258654,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1258513\/revisions\/1258654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1258631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1258513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1258513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1258513"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1258513"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1258513"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1258513"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1258513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}