{"id":1248924,"date":"2023-11-19T05:16:37","date_gmt":"2023-11-19T10:16:37","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1248924"},"modified":"2023-11-19T05:16:37","modified_gmt":"2023-11-19T10:16:37","slug":"gijn-paris-yapay-zeka-ve-gazetecilik-sartina-katildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/gijn-paris-yapay-zeka-ve-gazetecilik-sartina-katildi\/","title":{"rendered":"GIJN Paris Yapay Zeka ve Gazetecilik \u015eart\u0131&#8217;na Kat\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p>10 Kas\u0131m 2023 tarihinde S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler (RSF) ve 16 ortak kurulu\u015f, Paris Bar\u0131\u015f Forumu vesilesiyle <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/rsf.org\/sites\/default\/files\/medias\/file\/2023\/11\/Paris%20charter%20on%20AI%20in%20Journalism.pdf\">Paris Yapay Zeka ve Gazetecilik \u015eart\u0131<\/a>&#8216;n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Paris Yapay Zeka ve Gazetecilik \u015eart\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/rsf.org\/en\/collaboration-its-partners-reporters-without-borders-rsf-launches-international-committee-ai\">Temmuz 2023&#8217;te<\/a> sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, yapay zeka uzmanlar\u0131, medya temsilcileri ve gazetecilerin ortakl\u0131\u011f\u0131yla ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u015eart, RSF taraf\u0131ndan bir araya getirilen ve 2021 y\u0131l\u0131nda Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen gazeteci Maria Ressa&#8217;n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 bir komisyon taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131. Komisyon 20 farkl\u0131 \u00fclkeden gazetecilik ya da yapay zeka alan\u0131nda uzman 32 tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015fiden olu\u015fuyordu. Ama\u00e7 a\u00e7\u0131kt\u0131: Bu teknolojilerin medya end\u00fcstrisini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 yapay zeka \u00e7a\u011f\u0131nda haber ve bilginin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in bir dizi temel etik ilke belirlemek.<\/p>\n<p>GIJN, ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak yapay zekay\u0131 kullan\u0131rken gazetecilerin, haber merkezlerinin ve medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na rehberlik edebilecek ilkeleri g\u00f6zden ge\u00e7irmek i\u00e7in bu ortaklarla bir araya geldi.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 y\u0131l boyunca, GIJN \u00fcyeleri ICIJ, OCCRP ve Pulitzer Center dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli gazetecilik kurulu\u015flar\u0131, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ilerletmeye yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in yapay zeka kullan\u0131m\u0131n\u0131 denediler. Bunlar aras\u0131nda ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi, kay\u0131tlar\u0131n incelenmesi ve yapay zekan\u0131n kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilik i\u00e7erikleri de yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yapay zekan\u0131n ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin yak\u0131n tarihli bir \u00f6rnek, Armando.info ve El Pa\u00eds taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve 2023 K\u00fcresel Parlayan I\u015f\u0131k \u00d6d\u00fcl\u00fc kazananlar\u0131ndan biri olarak kabul edilen Corredor Furtivo projesidir.<\/p>\n<p>Projede uydu verileri, makine \u00f6\u011frenimi ve saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda kullan\u0131larak Venezuela&#8217;n\u0131n g\u00fcneyinde, \u00e7o\u011fu yasad\u0131\u015f\u0131 olan 3.000&#8217;den fazla maden b\u00f6lgesi ve \u00e7o\u011fu gizli pistlere yak\u0131n 40.000 futbol sahas\u0131na e\u015fde\u011fer ormans\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f alan ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>GIJN \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Emilia D\u00edaz-Struck, &#8220;Yapay zeka ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilerin alet \u00e7antalar\u0131na heyecan verici f\u0131rsatlar katarken, ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitli zorluklar da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor&#8221; dedi. &#8220;Do\u011frulama teknikleri, kaynak ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131, YZ&#8217;nin geleneksel habercilik teknikleriyle birlikte kullan\u0131m\u0131 ve \u015feffafl\u0131k, toplulu\u011fumuzun YZ ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken y\u00fcksek gazetecilik standartlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi s\u00fcre\u00e7lerden baz\u0131lar\u0131d\u0131r. GIJN, yapay zekan\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fe nas\u0131l yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fi ve toplulu\u011fumuzun bozuk sistemleri ara\u015ft\u0131ran ve g\u00fc\u00e7l\u00fclerden hesap soran hikayeleri haberle\u015ftirirken yapay zekan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 zorluklar\u0131n \u00fcstesinden nas\u0131l gelebilece\u011fi konusundaki konu\u015fmalara kat\u0131lmaktan onur duyuyor.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eart, bilginin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak ve gazetecili\u011fin toplumsal rol\u00fcn\u00fc muhafaza etmek i\u00e7in 10 temel ilke tan\u0131ml\u0131yor. Di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra, temel ilkeler \u015funlar\u0131 belirtmektedir:<\/p>\n<ul>\n<li>Etik, medya i\u00e7indeki teknolojik se\u00e7imleri y\u00f6netmelidir<\/li>\n<li>Editoryal kararlarda insan iradesi merkezde kalmal\u0131d\u0131r<\/li>\n<li>Medya, toplumun ger\u00e7ek ve sentetik i\u00e7eri\u011fi g\u00fcvenle ay\u0131rt etmesine yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r<\/li>\n<li>Medya, k\u00fcresel yapay zeka y\u00f6neti\u015fimine kat\u0131lmal\u0131 ve teknoloji \u015firketleriyle m\u00fczakere ederken gazetecili\u011fin uygulanabilirli\u011fini savunmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Komite \u00dcyeleri :<\/strong><\/p>\n<p>Maria Ressa (Ba\u015fkan), 2021 Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi, gazeteci ve Rappler medyas\u0131n\u0131n kurucusu (Filipinler)<br \/>\nCharlie Beckett, London School of Economics (Birle\u015fik Krall\u0131k) Medya ve \u0130leti\u015fim B\u00f6l\u00fcm\u00fc Profes\u00f6r\u00fc<br \/>\nEmily Bell, Columbia Gazetecilik Okulu Profes\u00f6r\u00fc ve Tow Dijital Gazetecilik Merkezi Direkt\u00f6r\u00fc (ABD)<br \/>\nVeysel Binbay, Asya Yay\u0131n Birli\u011fi (ABU) Teknoloji Direkt\u00f6r\u00fc (Malezya)<br \/>\nLars Boering, Avrupa Gazetecilik Merkezi (EJC) Direkt\u00f6r\u00fc (Hollanda)<br \/>\nLisa Campbell, Ba\u011f\u0131ms\u0131z Televizyon A\u011f\u0131 (ITN) Kurumsal \u0130leti\u015fim Direkt\u00f6r\u00fc (Birle\u015fik Krall\u0131k)<br \/>\nPhil Chetwynd, Agence France-Presse (AFP) K\u00fcresel Haber Direkt\u00f6r\u00fc, (Birle\u015fik Krall\u0131k)<br \/>\nNighat Dad, Dijital Haklar Vakf\u0131 (Pakistan) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc<br \/>\nRen\u00e9e Diresta, Stanford \u0130nternet G\u00f6zlemevi Ara\u015ft\u0131rma M\u00fcd\u00fcr\u00fc (Amerika Birle\u015fik Devletleri)<br \/>\nEmilia D\u00edaz-Struck, K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik A\u011f\u0131 (GIJN) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc (Venezuela)<br \/>\nKathy English, Kanada Gazetecilik Vakf\u0131 Ba\u015fkan\u0131 (Kanada)<br \/>\nCamille Fran\u00e7ois, Uluslararas\u0131 ve Kamu \u0130\u015fleri \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi, Columbia \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 ve Kamu \u0130\u015fleri Okulu (Fransa)<br \/>\nJodie Ginsberg, Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) Ba\u015fkan\u0131 (Amerika Birle\u015fik Devletleri)<br \/>\nRuth Kronenburg, Free Press Unlimited (Hollanda) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc<br \/>\nJustyna Kurczabinska, Haber Stratejisi ve D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Ba\u015fkan\u0131, Avrupa Yay\u0131n Birli\u011fi (EBU) (Polonya)<br \/>\nJan Lublinski, Politika ve \u00d6\u011frenme Direkt\u00f6r\u00fc, DW Akademie, Deutsche Welle (Almanya)<br \/>\nGary Marcus, Kurucu ve CEO, Center for the Advancement of Trustworthy AI; Emeritus Profes\u00f6r, New York \u00dcniversitesi (Kanada)<br \/>\nFrane Maroevic, Uluslararas\u0131 Bas\u0131n Enstit\u00fcs\u00fc (IPI) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc (Avusturya)<br \/>\nMira Milosevic, Medya Geli\u015fimi i\u00e7in K\u00fcresel Forum (GFMD) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc (S\u0131rbistan)<br \/>\nHanna M\u00f6llers, Alman Gazeteciler Federasyonu (DJV) Genel Dan\u0131\u015fman\u0131 (Almanya)<br \/>\nTabani Moyo, Uluslararas\u0131 \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Borsas\u0131 (IFEX) Kurucusu, G\u00fcney Afrika Medya Enstit\u00fcs\u00fc (MISA) B\u00f6lge Direkt\u00f6r\u00fc (Zimbabve)<br \/>\nBruno Patino, Frans\u0131z-Alman kanal\u0131 Arte&#8217;nin Ba\u015fkan\u0131 (Fransa)<br \/>\nPaul Radu, Organize Su\u00e7 ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP) Kurucu Orta\u011f\u0131 (Romanya)<br \/>\nMartha C. Ramos Sosa, D\u00fcnya Haber Yay\u0131nc\u0131lar\u0131 Birli\u011fi (WAN-IFRA) D\u00fcnya Edit\u00f6rler Forumu Ba\u015fkan\u0131 (Meksika)<br \/>\nStuart Russell, Kaliforniya \u00dcniversitesi, Berkeley&#8217;de Bilgisayar Bilimleri Profes\u00f6r\u00fc ve \u0130nsan Uyumlu Yapay Zeka Merkezi (CHAI) kurucusu (ABD)<br \/>\nGerard Ryle, Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) Direkt\u00f6r\u00fc (\u0130rlanda)<br \/>\nEric Scherer, Avrupa Yay\u0131n Birli\u011fi (EBU) Haber Komitesi Ba\u015fkan\u0131 ve France T\u00e9l\u00e9visions (Fransa) News MediaLab ve Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Direkt\u00f6r\u00fc<br \/>\nAnya Schiffrin, Uluslararas\u0131 ve Kamu \u0130\u015fleri Disiplini K\u0131demli \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi, Columbia \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 ve Kamu \u0130\u015fleri Okulu (Amerika Birle\u015fik Devletleri)<br \/>\nWairagala Wakabi, Do\u011fu ve G\u00fcney Afrika&#8217;da Uluslararas\u0131 B\u0130T Politikas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi (CIPESA) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc (Uganda)<br \/>\nMarina Walker Guevara, Pulitzer Merkezi Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni (Amerika Birle\u015fik Devletleri)<br \/>\nAidan White, Etik Gazetecilik A\u011f\u0131 (EJN) kurucusu ve Uluslararas\u0131 Gazeteciler Federasyonu (IFJ) eski Genel Sekreteri (Birle\u015fik Krall\u0131k)<br \/>\nAntonio Zappulla, Thomson Reuters Vakf\u0131 CEO&#8217;su (\u0130talya)<br \/>\nKomisyon Raport\u00f6r\u00fc: Arthur Grimonpont, S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler (RSF) (Fransa)<\/p>\n<p><strong>Ortak Kurulu\u015flar\u0131n Listesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ba\u015flat\u0131c\u0131:<\/strong><br \/>\nS\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler<\/p>\n<p><strong>Ortaklar:<\/strong><br \/>\nAsya-Pasifik Yay\u0131n Birli\u011fi (ABU)<br \/>\nDo\u011fu ve G\u00fcney Afrika&#8217;da Uluslararas\u0131 B\u0130T Politikas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi (CIPESA)<br \/>\nKanada Gazetecilik Vakf\u0131 (CJF)<br \/>\nGazetecileri Koruma Komitesi (CPJ)<br \/>\nDW Akademie<br \/>\nAvrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ)<br \/>\nAvrupa Gazetecilik Merkezi (EJC)<br \/>\nEtik Gazetecilik A\u011f\u0131 (EJN)<br \/>\nFree Press Unlimited (FPU)<br \/>\nK\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik A\u011f\u0131 (GIJN)<br \/>\nMedya Geli\u015fimi i\u00e7in K\u00fcresel Forum (GFMD)<br \/>\nUluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ)<br \/>\nUluslararas\u0131 Bas\u0131n Enstit\u00fcs\u00fc (IPI)<br \/>\nOrganize Su\u00e7 ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP)<br \/>\nPulitzer Merkezi<br \/>\nThomson Vakf\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GIJN, haber odalar\u0131nda ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecilikte yapay zeka kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bir t\u00fcz\u00fck ve 10 ilke tasla\u011f\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in 16 di\u011fer medya orta\u011f\u0131yla bir araya geldi.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1248925,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23206],"tags":[23345,23341,19762,23342,23340,19786,23344,23343],"gijn_topic":[],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1248924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hikayeler","tag-ai-tr","tag-etik","tag-gijnturkce-tr","tag-paris-sarti","tag-paris-yapay-zeka-ve-gazetecilik-sarti","tag-rsf-tr","tag-uretken-yapay-zeka","tag-yz"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1248924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1248924"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1248924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1248948,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1248924\/revisions\/1248948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1248925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1248924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1248924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1248924"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1248924"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1248924"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1248924"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1248924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}