Haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve detayland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6l\u00fcmler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
Metan emisyonlar\u0131n\u0131n neden \u00f6nemli oldu\u011funa dair arka plan ve mevcut veri kaynaklar\u0131n\u0131n durumu.<\/strong><\/a> Verilerin Sorgulanmas\u0131<\/strong><\/p>\n Bilim insanlar\u0131 aras\u0131nda metan emisyonlar\u0131n\u0131n rutin olarak eksik say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda geni\u015f bir fikir birli\u011fi var. Bu, \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn kendisini ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00f6nemli bir konu haline getirir.<\/p>\n \u0130ll\u00fcstrasyon: Marcelle Louw\/ GIJN<\/p><\/div>\n Metan emisyonlar\u0131 hakk\u0131nda birka\u00e7 temel bilgi kayna\u011f\u0131 mevcut. Genel metan emisyonlar\u0131, Paris merkezli kurulu\u015f Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) taraf\u0131ndan takip edilmekte ve Methane Tracker 2024<\/a>‘te yay\u0131nlanmaktad\u0131r. \u00dclkelere g\u00f6re veriler, emisyonlar hakk\u0131nda bilgi sa\u011flayan IEA\u2019n\u0131n\u00a0Metan \u0130zleyici Veritaban\u0131<\/a>ndan eri\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn ve \u201cazaltma potansiyeli\u201d olan konulara y\u00f6nelik tahminleri yapmak da m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma\/haber fikirleri:<\/strong><\/p>\n *\u00dclkenizin emisyonu nedir? Ulusal metan emisyonlar\u0131 verileri, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi (UNFCCC) uyar\u0131nca ulusal h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan BM \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi\u2019ne sunulur.<\/p>\n Geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 hakk\u0131nda\u00a0Ulusal Envanter Raporlar\u0131<\/a>\u00a0(NIR\u2019ler) ad\u0131 verilen y\u0131ll\u0131k raporlar sunmakta. (UNFCCC sitesinde Ulusal Envanter G\u00f6nderimleri 2021\u2019e bakabilirsiniz). Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler,\u00a0emisyon verilerini<\/a>\u00a0Bienal G\u00fcncelleme Raporlar\u0131n\u0131n (BUR\u2019ler) bir par\u00e7as\u0131 olarak sunarlar.<\/p>\n Metan emisyonlar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcndeki kritik bir nokta var o da her \u00fclkenin tahminlerini yapmak i\u00e7in farkl\u0131 metodolojileri kullanmakta \u00f6zg\u00fcr olmas\u0131. Bu da verileri \u015f\u00fcpheli hale getirir.<\/p>\n H\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan toplanan metan emisyonu verileriyle ilgili bir di\u011fer temel sorun, bunlar\u0131n ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fcmlere de\u011fil, tahminlere ve denklemlere dayanmas\u0131d\u0131r. Baz\u0131 \u00fclkeler bu sorunla ilgili yasalar \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n Metan S\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi<\/strong><\/p>\n \u00d6zellikle do\u011fal gaz ve petrol \u00fcretiminden kaynaklanan metan emisyonlar\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabilir. Alg\u0131lama i\u00e7in k\u0131z\u0131l\u00f6tesi kameralar ve uydular gerekir, bu da uzmanlarla i\u015fbirli\u011finin gerekli oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. GIJN, olas\u0131 metan yay\u0131c\u0131lar\u0131n sahada ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in muhabirlerle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya istekli, k\u0131z\u0131l\u00f6tesi kameralara sahip iki \u00e7evresel grup belirledi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma\/haber fikirleri:<\/strong><\/p>\n \u0130ll\u00fcstrasyon: Marcelle Louw\/ GIJN<\/p><\/div>\n *S\u0131z\u0131nt\u0131lar\u0131 tespit edebilen k\u0131z\u0131l\u00f6tesi kameralara sahip gruplar veya bilim insanlar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Temiz Hava G\u00f6rev G\u00fcc\u00fc (CATF), t\u00fcm Avrupa\u2019daki petrol ve gaz tesislerinden kaynaklanan emisyonlar\u0131 belgeledi ve di\u011fer b\u00f6lgelere yay\u0131lmak istiyor.\u00a0\u0130\u015fte projenin YouTube a\u00e7\u0131klam<\/a>as\u0131 ve k\u0131z\u0131l\u00f6tesi (OGI<\/a>) teknolojisinin kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama mevcut.<\/p>\n Bir CATF kamera operat\u00f6r\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen gazeteciler\u00a0Rowan Emslie<\/a>\u00a0ile ileti\u015fime ge\u00e7melidir.<\/p>\n K\u0131z\u0131l\u00f6tesi kamera \u00f6zelli\u011fine sahip ve gazetecilerle i\u015f birli\u011fi yapmaya istekli ba\u015fka bir STK ise\u00a0Earthwork<\/a>s. \u0130lgilenen gazeteciler\u00a0Justin Wasser<\/a>\u00a0veya\u00a0Josh Eisenfeld<\/a>\u2018e ula\u015fmal\u0131.<\/p>\n Metan Emisyonu G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri i\u00e7in Kaynaklar<\/strong><\/p>\n Uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine dayal\u0131 emisyon bilgileri i\u00e7in ticari kaynaklar da var. S\u0131n\u0131rl\u0131 bilgileri \u00fccretsiz olarak sa\u011flayan ve indirimler sunabilen birka\u00e7 \u015firket.<\/p>\n D\u00fcnya Y\u00fczeyi Mineral Tozu Kayna\u011f\u0131 Ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/strong> (EMIT<\/a>), ABD Ulusal Havac\u0131l\u0131k ve Uzay \u0130daresi NASA<\/a>‘n\u0131n yeni bir kayna\u011f\u0131d\u0131r. Portal, “nokta kaynak yay\u0131c\u0131lardan gelen y\u00fcksek g\u00fcvenirli\u011fe sahip, ara\u015ft\u0131rma s\u0131n\u0131f\u0131 metan dumanlar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor, tan\u0131mland\u0131k\u00e7a g\u00fcncelleniyor.” K\u0131rm\u0131z\u0131 dairelere t\u0131klamak emisyonlar\u0131n zaman\u0131n\u0131 ve konsantrasyonunu g\u00f6sterir.<\/p>\n Carbon Mapper<\/a><\/strong>, veri portal\u0131<\/a> Kas\u0131m 2023’te faaliyete ge\u00e7en ABD’li kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015ftur. Veriler elde edildik\u00e7e s\u00fcrekli g\u00fcncellenen d\u00fcnya haritas\u0131n\u0131 yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131n. \u0130leriye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, 2024 y\u0131l\u0131nda f\u0131rlat\u0131lacak bir uyduda geli\u015fmi\u015f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme spektrometresi bulunacak ve bu da \u00f6l\u00e7\u00fcmlere daha fazla hassasiyet katacak. Medya ileti\u015fim adresi: data@karbonmapper.org<\/a> veya Kelly Vaughn, kelly@karbonmapper.org<\/p>\n BM \u00c7evre Program\u0131’n\u0131n (UNEP) Metan Uyar\u0131 ve Yan\u0131t Sistemi (MARS)<\/strong>, esas olarak petrol ve gaz \u00fcretimiyle ilgili alanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 k\u00f6m\u00fcr madenleri ve \u00e7\u00f6p depolama alanlar\u0131ndan gelen metan emisyonlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren harita ve veri<\/a> yay\u0131nl\u0131yor. Metan Uyar\u0131 ve Yan\u0131t Sistemi (MARS), Kas\u0131m 2023’te veri yay\u0131nlamaya ba\u015flad\u0131 ve ayda iki kez yeni veriler ekliyor. Veriler emisyonun meydana geldi\u011fi \u00fclkeyi g\u00f6steriyor ve kayna\u011f\u0131n co\u011frafi koordinatlar\u0131n\u0131 veriyor. Ayr\u0131ca 17 s\u00fctun aras\u0131nda saat ba\u015f\u0131na ton cinsinden emisyon oran\u0131 da verilmekte. Veritaban\u0131 \u00e7evrim i\u00e7i olarak s\u0131ralanam\u0131yor ancak GeoJSON<\/a> ve CSV<\/a> olmak \u00fczere iki formatta indirilebilir. Ancak emisyonlarla ilgili kamuya a\u00e7\u0131klama, tespitten 45-75 g\u00fcn sonra ger\u00e7ekle\u015fir \u00e7\u00fcnk\u00fc UNEP’in \u00e7abas\u0131 \u015feffafl\u0131k \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda emit\u00f6rlerle etkile\u015fimi bir araya getirmeyi istemesidir. Medya ileti\u015fim adresi: unep-newsdesk@un.org.<\/p>\n Kayross Metan Haritas\u0131<\/a>, Frans\u0131z \u015firketi Kayrros taraf\u0131ndan bulunan ve 2019’a kadar uzanan b\u00fcy\u00fck emisyonlar\u0131 d\u00fczenli \u015fekilde g\u00fcncelleyerek g\u00f6steriyor. Haritadaki noktalardan birine t\u0131klamak (“s\u00fcper yay\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n”) emisyon hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bilgi sa\u011flayacakt\u0131r. Kayrros gazetecilerle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya ve sorular\u0131 yan\u0131tlamaya a\u00e7\u0131k. Medya ileti\u015fim adresi: Team-kayrros@sonder-london.com<\/a><\/p>\n GHGSat\u00a0<\/a>ayr\u0131ca bazen kendi uydular\u0131 taraf\u0131ndan tespit edilen metan emisyonlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi veriyor.<\/p>\n Avrupa Uzay Ajans\u0131<\/a>\u00a0ve Hollanda Uzay Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc\u00a0SRON<\/a>\u2018dan emisyon bulgular\u0131n\u0131n periyodik a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da geldi.<\/p>\n SRON projesi k\u00fcresel metan bulutlar\u0131n\u0131 haftal\u0131k olarak \u00e7iziyor. G\u00f6r\u00fcnt\u00fc: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, SRON<\/p><\/div>\n SATALERT<\/a>, tarihe g\u00f6re aranabilen metan konsantrasyon seviyelerini g\u00f6sterir. Harita b\u00f6lge genelindeki seviyeleri g\u00f6sterir, belirli kaynaklarla ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildir. Avustralyal\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Dan Moss geli\u015ftirdi\u011fi ara\u00e7 SATALERT<\/a> hakk\u0131nda buradan daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Farkl\u0131 zaman aral\u0131klar\u0131 se\u00e7erek, bir g\u00fcn i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck bir emisyon gibi aral\u0131kl\u0131 y\u00fcksek metan konsantrasyonlar\u0131 ile daha d\u00fc\u015f\u00fck ama sabit bir konsantrasyon sal\u0131n\u0131m\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yapmak m\u00fcmk\u00fcn. SATALERT’in kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler AB’nin Sentinel-5P uydular\u0131ndan geliyor ve piksel ba\u015f\u0131na 7,5’e 5 kilometre (4,65’e 3,1 mil) \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011fe sahip, bu da belirli tesislerin tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131yor. Ancak daha derine inmek i\u00e7in SATALERT 20 metre \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck i\u00e7in Sentinel 2 verileri kullanmaktad\u0131r. Moss ile ileti\u015fime ge\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n Climate Trace<\/a>, metan da dahil olmak \u00fczere d\u00fcnya genelindeki sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131na ili\u015fkin 395.075 kayna\u011f\u0131n tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir envantere sahiptir. Haritada metan i\u00e7in filtreleme yapabilirsiniz. En son veriler 2022 y\u0131l\u0131na ait, baz\u0131 durumlarda 2015 y\u0131l\u0131na kadar da uzanmaktad\u0131r. \u00dclkelerin toplam emisyonlar\u0131 da mevcuttur. Veriler indirilebilir. \u00c7e\u015fitli kaynaklardan elde edilen tahminlere dayanmaktad\u0131r (metodoloji<\/a>). \u0130leti\u015fim bilgileri: Nikki Arnone nikki@inflectionpointagency.com<\/a> veya Fae Jencks fae@carthagegroup.com<\/a><\/p>\n GHGSat Spectra<\/a>, kesin bir do\u011fruluk olmasa da ve birka\u00e7 haftal\u0131k bir zaman gecikmesi olsa da, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca emisyonlar\u0131n bir se\u00e7imini ortaya koymaktad\u0131r. (Eri\u015fim i\u00e7in kay\u0131t gereklidir.) Spectra haritas\u0131nda, g\u00f6sterilen verilerin tarihlerini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in sa\u011f \u00fcstteki “Analytics From” kutusuna t\u0131klay\u0131n. Her bir yay\u0131nla ilgili ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in haritadaki \u00fc\u00e7genlere t\u0131klay\u0131n. Daha fazla bilgi i\u00e7in “?” b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bak\u0131n. Spectra uyar\u0131s\u0131: “Metan konsantrasyonlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilsek de, haritay\u0131 belirli metan kaynaklar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in kullanmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.” GHGSat daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi satan bir \u015firkettir, dolay\u0131s\u0131yla “SPECTRA Premium’a y\u00fckseltme” teklifleri vard\u0131r, bir s\u00f6zc\u00fc “kapsam ve se\u00e7ilen se\u00e7eneklere ba\u011fl\u0131 olarak fiyat\u0131n onlarca- y\u00fcz binlerce dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fece\u011fini” s\u00f6yledi.<\/p>\n Global Methane Emitters Tracker (GMET)<\/a> da bir harita ve indirilebilir veriler sunmaktad\u0131r ancak uydu verilerine dayanmamaktad\u0131r. (2023) Global Energy Monitor<\/a> taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. K\u00f6m\u00fcr madenleri, petrol ve gaz rezervleri ve do\u011fal gaz iletim boru hatlar\u0131 i\u00e7in metan emisyon tahminleri bulunmaktad\u0131r. Veriler indirilebilir ve interaktif haritalama ve toplu \u00f6zet tablolar\u0131 ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilir. Tablolar \u00fclkelere g\u00f6re emisyon verilerini sa\u011flamaktad\u0131r. Medya sorular\u0131 i\u00e7in: David Hoffman david.hoffman@globalenergymonitor.org<\/p>\n WasteMAP<\/a>, harita \u00fczerinde 4.056 belirli d\u00fczenli depolama sahas\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n ne kadar metan gaz\u0131 yayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bu tahminler \u00e7e\u015fitli kaynaklardan elde edilen kamu verilerine, modellemelere ve bazen de uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine dayanmaktad\u0131r. WasteMAP ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 ayr\u0131ca toplam \u00fclke ve \u015fehir emisyonlar\u0131n\u0131 da hesaplam\u0131\u015ft\u0131r. Medya ileti\u015fimi i\u00e7in: wastemap@rmi.org<\/a><\/p>\n Chasing Methane<\/a> IndiaSpend taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen \u00fclkenin ilk metan izleyicisidir ve Hindistan’da \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerdeki emisyonlar\u0131 izlemektedir. Ocak ve Eyl\u00fcl 2022 tarihleri aras\u0131nda toplanan veriler Mumbai, Pune ve Bengaluru gibi \u015fehirlerdeki \u00e7\u00f6p sahalar\u0131ndan kaynaklanan emisyonlar\u0131 g\u00f6stermektedir. Sivil toplum kurulu\u015fu, AB uydular\u0131ndan gelen verileri analiz etmek i\u00e7in \u00f6zel bir \u015firketle anla\u015ft\u0131. Sitenin ayl\u0131k olarak g\u00fcncellenmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n Ayr\u0131ca metan emisyonlar\u0131yla ilgili bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 da takip edin. \u00d6rne\u011fin, bu \u00e7al\u0131\u015fma “karbon bombalar\u0131n\u0131”<\/a> ya da kullan\u0131m\u0131 \u00f6nemli miktarda metan ve karbondioksit emisyonuna yol a\u00e7acak potansiyel fosil yak\u0131t kaynaklar\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r. Bir \u00e7evre grubu olan LINGO, benzer \u015fekilde “metan bombalar\u0131<\/a>” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve \u00fclkelere g\u00f6re ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 verileri bu \u00e7al\u0131\u015fmadan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Son olarak, uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine dayal\u0131 emisyon bilgileri i\u00e7in ticari kaynaklar bulunmaktad\u0131r. Bu kaynaklar bazen \u00fccretsiz bilgi sa\u011flamakta ve gazetecilere indirim sunmaktad\u0131r. Ticari sa\u011flay\u0131c\u0131lar aras\u0131nda Geofinancial Analytics<\/a> ve Kayrros<\/a> bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n Kayrros k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce 2023’teki ba\u015fl\u0131ca emisyonlara ili\u015fkin verileri The Guardian’a sunmu\u015f ve Guardian da bu konuda kapsaml\u0131 bir makale yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. “Ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: 1.000 s\u00fcper yay\u0131c\u0131 metan s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 iklimin devrilme noktalar\u0131n\u0131 tetikleme riski ta\u015f\u0131yor.”<\/a> Bir Kayrros s\u00f6zc\u00fcs\u00fc, gazetecilerin \u00fclke baz\u0131nda bilgi i\u00e7eren ve \u00fc\u00e7 ayda bir g\u00fcncellenecek olan veri taban\u0131n\u0131 talep edebileceklerini s\u00f6yledi. Muhabirler ayr\u0131ca kendi \u00fclkelerindeki emisyonlar hakk\u0131nda ek bilgi de isteyebilirler.<\/p>\n Ufuk \u00e7ok uzak de\u011fil…<\/strong><\/p>\n Yeni ve \u00e7ok beklenen bir kayna\u011f\u0131n 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda veri yay\u0131nlamaya ba\u015flamas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n MethaneSAT<\/a>, \u00c7evre Savunma Fonu ve aralar\u0131nda Google’\u0131n da bulundu\u011fu di\u011fer kurulu\u015flar taraf\u0131ndan desteklenen bir proje. Proje kapsam\u0131nda 4 Mart 2024’te f\u0131rlat\u0131lan bir uydu, 350 milin \u00fczerinde bir y\u00fckseklikte g\u00fcnde 15 kez D\u00fcnya’n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6n\u00fcyor. EDF’ye g\u00f6re uydu metan seviyelerini “benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir hassasiyetle” \u00f6l\u00e7ecek ve neredeyse ger\u00e7ek zamanl\u0131 veri sa\u011flayacak. Ancak, bir s\u00fcre i\u00e7in de\u011fil. EDF s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Jon Coifman’a g\u00f6re “Uydu ve veri platformunun Ocak 2025’e kadar tam olarak faaliyete ge\u00e7mesi ve halk\u0131n kullan\u0131m\u0131na sunulmas\u0131 bekleniyor.” (212) 616-1325 (ofis) (917) 575-1885 (mobil) E-posta<\/a><\/p>\n <\/p>\n Ba\u015fka ipu\u00e7lar\u0131:<\/strong><\/p>\n *D\u00fczenleyiciler taraf\u0131ndan tutulan kamuya a\u00e7\u0131k belgeleri aray\u0131n, G\u00f6zlemlenen emisyonlar\u0131n kaynaklar\u0131ndan yorum istemek standart gazetecilik s\u00fcrecidir ancak cevaplar anla\u015f\u0131lmaz ve g\u00f6z korkutucu olabilir.<\/p>\n Sorumlular, emisyonlar\u0131n yasal veya normal \u00e7al\u0131\u015fma prosed\u00fcrleri oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir. Bu ifadeler do\u011fru olabilir ve do\u011frulanmas\u0131 zor olabilir. Hem yerel hem de ulusal h\u00fck\u00fcmetlerin d\u00fczenleyicilerine ve bilgili STK\u2019lara ba\u015fvurmak en iyi se\u00e7enektir. Di\u011fer potansiyel kaynaklar, yak\u0131nlarda oturanlar, sekt\u00f6r uzmanlar\u0131 ve ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131r\u0131lan \u015firketin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 veya eski \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n Kurumsal Emisyonlar\u0131n ve Tutulmayan Vaatlerin \u0130ncelenmesi<\/strong><\/p>\n Bir\u00e7ok \u015firket metan emisyonlar\u0131 konusunda \u015feffaf olmaktan uzakt\u0131r ancak daha fazlas\u0131n\u0131 if\u015fa etme ve daha az emisyon yapma konusunda artan bir bask\u0131 alt\u0131ndalar. Y\u00fckselen beklentiler, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gazetecileri daha fazla soru sormaya te\u015fvik etmeleri y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n Metan emisyonlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinden sorumlu olan petrol ve gaz end\u00fcstrisi, \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken en \u00f6nemli sekt\u00f6rd\u00fcr. Hepsi de\u011fil, \u00e7o\u011fu \u015firket emisyonlar\u0131n\u0131 rapor ediyor ve bunlar\u0131 bildirme \u015fekilleri zor olabiliyor.<\/p>\n \u0130ll\u00fcstrasyon: Marcelle Louw\/ GIJN<\/p><\/div>\n Ara\u015ft\u0131rma\/haber fikirleri:<\/strong><\/p>\n *Dikkatinizi ana sekt\u00f6rlere odaklay\u0131n. Metanla ilgili kurumsal a\u00e7\u0131klamalar, metan bulundu\u011funda, genellikle \u015firket web sitelerinde \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik\u201d raporlar\u0131nda yer al\u0131r. Baz\u0131 kurumsal a\u00e7\u0131klamalar, birle\u015ftirilmi\u015f bir bi\u00e7imde, kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015f olan\u00a0CDP<\/a>\u2018nin sitesinde mevcuttur.<\/p>\n Bir emisyon kayna\u011f\u0131 alevlenmedir, yan\u0131c\u0131 at\u0131k gazlar\u0131n yanmas\u0131 yani.<\/p>\n D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n\u00a0S\u0131f\u0131r Rutin Alev Alma giri\u015fimi (ZRF)<\/a><\/strong>, h\u00fck\u00fcmetlerin ve petrol \u015firketlerinin alevlenmelerini halka a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde rapor etmelerini sa\u011fl\u0131yor. \u00dclkeler ve \u015firketler taraf\u0131ndan bildirilen alevlenme verileri\u00a0ZRF web\u00a0<\/a>sitesinde yay\u0131nlanmaktad\u0131r.<\/p>\n Petrol ve gaz sekt\u00f6r\u00fcnde emisyon raporlamas\u0131\u00a0<\/a>hakk\u0131nda daha iyi kurumsal raporlamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00e7abalar devam etmekte.<\/p>\n Petrol ve Gaz Metan Ortakl\u0131\u011f\u0131 (OGMP), d\u00fcnya petrol ve gaz \u00fcretiminin %30\u2019unu temsil eden 74 b\u00fcy\u00fck \u015firketin \u00fcye oldu\u011fu bir giri\u015fimdir. \u00c7e\u015fitli BM kurumlar\u0131 ve EDF kat\u0131l\u0131yor.\u00a0Verilerle ilgili ilk rapor\u00a0<\/a>Kas\u0131m 2021\u2019de yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n Petrol ve Gaz \u0130klim Giri\u015fimi (OGCI)<\/a>, rapor olu\u015fturan<\/a> ayn\u0131 zamanda yararl\u0131 bir kaynak k\u00fct\u00fcphanesi yay\u0131nlayan<\/a> bir end\u00fcstri giri\u015fimidir. Baz\u0131 petrol ve gaz \u015firketlerinden olu\u015fan bu konsorsiyum, en iyi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsayan bir Metan Rehber \u0130lkeleri<\/a>‘ni olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n Kurumsal metan emisyonlar\u0131n\u0131 raporlamaya gelince, \u015fu sorularla ba\u015flamak iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olacakt\u0131r:<\/strong><\/p>\n *Metan emisyon seviyeleri nedir? Metan emisyonlar\u0131n\u0131 azaltma s\u00f6z\u00fc veren \u015firketlerin say\u0131s\u0131nda belirgin bir art\u0131\u015f oldu. Ancak taahh\u00fctlerinin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 o kadar net olmayabilir ve taahh\u00fctlerinin yeterlili\u011fi \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan bir konu.<\/p>\n Taahh\u00fctlerin \u00f6zellikleri ve mekanizmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi aray\u0131n.<\/p>\n Baz\u0131 \u00f6neriler:<\/strong><\/p>\n *Belirtilen azaltma hedefleri genellikle 10 veya 20 y\u0131l gibi uzun d\u00f6nemler i\u00e7in oldu\u011fundan, k\u0131sa vadeli ve orta vadeli hedefler hakk\u0131nda sorun. \u0130lk hedefler olarak en b\u00fcy\u00fck metan yay\u0131c\u0131lar\u0131 se\u00e7mek mant\u0131kl\u0131. \u00d6zellikle umut vadeden bir odak noktas\u0131, ulusal d\u00fczeyde sahip olunan b\u00fcy\u00fck petrol \u015firketleri olacakt\u0131r.<\/p>\n \u0130ll\u00fcstrasyon: Marcelle Louw\/ GIJN<\/p><\/div>\n Metan emisyonlar\u0131 sadece \u00e7\u0131karma noktas\u0131nda meydana gelmez. Tedarik zincirinin tamam\u0131nda giderek daha fazla emisyona odaklan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Metan emisyonlar\u0131 tar\u0131m, havac\u0131l\u0131k, deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer sekt\u00f6rlerden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n \u00d6zellikle tar\u0131msal \u00fcretim, esas olarak pirin\u00e7 yeti\u015ftiricili\u011finden (su basm\u0131\u015f \u00e7eltiklerdeki bakteriler taraf\u0131ndan sal\u0131nan) ve s\u0131\u011f\u0131r yeti\u015ftiricili\u011finden kaynaklanan \u00f6nemli bir metan kayna\u011f\u0131d\u0131r. Sadece \u00e7iftlik d\u00fczeyinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hammaddeleri kullanan \u015firketlerde de azalt\u0131mlar\u0131n neler yap\u0131labilece\u011fine dair sorular soruluyor.<\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcmlerle ilgili en son ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 takip etmek, metan hakk\u0131nda haber yazmak i\u00e7in gerekli bir detayd\u0131r. Yeni fikirler h\u0131zla test ediliyor. Bilimi takip etmek, potansiyel olarak sorulacak sorular\u0131 zaman\u0131nda sormak harekete ge\u00e7irecektir.<\/p>\n \u00dclkeleri Metan Emisyonlar\u0131ndan Sorumlu Tutmak<\/strong><\/p>\n Kas\u0131m 2021’de \u0130sko\u00e7ya’n\u0131n Glasgow kentinde yap\u0131lacak BM iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi zirvesi (COP26) \u00f6ncesinde bir\u00e7ok \u00fclke metan emisyonlar\u0131n\u0131 azaltma s\u00f6z\u00fc verdi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rma\/haber fikirleri:<\/strong><\/p>\n *Ulusal azaltma seviyeleri nas\u0131l yap\u0131l\u0131yor ve neden mevcut y\u00f6ntem se\u00e7ilmi\u015f? Benzer emisyon taahh\u00fctlerine ili\u015fkin bilgiler, bireysel ulusal h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan sunulan BM\u2019nin Ulusal Olarak Belirlenmi\u015f Katk\u0131 (NDC\u2019<\/a>ler) raporlar\u0131nda bulunabilir. NDC\u2019ler, BM\u2019nin\u00a0NDC Sicilinde<\/a>\u00a0yay\u0131nlan\u0131r. UNFCCC ayr\u0131ca NDC sentez raporlar\u0131 haz\u0131rlar. (Burada Ekim 2021 s\u00fcr\u00fcm\u00fcne\u00a0bak\u0131n.<\/a>)<\/p>\n Baz\u0131 \u00fclkeler bu raporlarda ulusal emisyon verilerini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n 2024 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131 itibariyle 156 \u00fclke, 2030 y\u0131l\u0131na kadar toplam k\u00fcresel metan emisyonlar\u0131n\u0131 2020 seviyelerinden en az y\u00fczde 30 oran\u0131nda azaltmaya y\u00f6nelik kolektif bir \u00e7abaya katk\u0131da bulunmak i\u00e7in K\u00fcresel Metan Taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc<\/a> imzalad\u0131. Kayrros<\/a>‘un 2023 sonlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir analize g\u00f6re, \u015fu ana kadar \u00e7ok az ilerleme kaydedildi. \u00dcye \u00fclkeler kendileri i\u00e7in \u00f6zel hedefler belirlemek zorunda de\u011filler. H\u00fck\u00fcmetlerin bireysel vaatleri i\u00e7in gazetecilerin takip etmesi ve haber yapmas\u0131 gerekiyor. Bununla birlikte, bir\u00e7ok \u00fclke duyurular yapt\u0131. \u00c7evre Ara\u015ft\u0131rma Ajans\u0131<\/a> taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve Washington Post’ta yay\u0131nlanan ele\u015ftirel habere bak\u0131n\u0131z<\/a>.<\/p>\n Planlar\u0131n ele\u015ftirileri i\u00e7in en iyi kaynaklar muhtemelen yerel\/b\u00f6lgesel \u00e7evre gruplar\u0131, bilim insanlar\u0131, i\u015f d\u00fcnyas\u0131 ve siyasi akt\u00f6rler olacakt\u0131r.<\/p>\n Emisyonlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc kritik bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bnoktas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in muhabirler emisyonlar\u0131 tahmin etmek i\u00e7in kullan\u0131lan metodolojiyi inceleyebilirler.<\/p>\n Eyaletler ve \u015fehirler gibi alt-ulusal yetki alanlar\u0131 da net s\u0131f\u0131r taahh\u00fctte bulunuyor.<\/p>\n Maryland \u00dcniversitesi gazetecilik lisans\u00fcst\u00fc okulunun direkt\u00f6r\u00fc olan eski muhabir\u00a0Rafael Lorente<\/a>, \u201cMetan gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n gezegenimiz i\u00e7in kritik bir anda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini h\u0131zland\u0131ran b\u00fcy\u00fck bir sorun oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok\u201d dedi. \u201cGazetecilerin sorumlulu\u011fu bu konuyu ikna edici bir \u015fekilde anlatmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n
\nMetan \u00f6l\u00e7\u00fcm sistemleri neden kusurlu ve nas\u0131l ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r?<\/strong><\/a>
\nYerde ve g\u00f6kte metan yay\u0131c\u0131lar nas\u0131l bulunur<\/strong>?<\/a>
\n\u015eirketlerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve taahh\u00fctleri nas\u0131l ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/a>
\n\u00dclkeleri emisyonlar\u0131ndan ve taahh\u00fctlerinden nas\u0131l sorumlu tutars\u0131n\u0131z.<\/strong><\/a><\/p>\n![\"\u0130ll\u00fcstrasyon:](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Illustrasyon-Marcelle-Louw-GIJN.jpg\")
<\/a>
\n*Nereden geliyor?
\n*\u00d6l\u00e7\u00fcmler do\u011fru mu?<\/em><\/p>\n![\"\u0130ll\u00fcstrasyon:](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Ikinci-Bolum-Marcelle-Louw.jpg\")
<\/a>
\n*Artan say\u0131da kaynaktan uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri elde etmeye bak\u0131n.<\/em><\/p>\n![\"SRON](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/SRON.png\")
<\/a>
\n*Bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan yerel bilim insanlar\u0131 ve STK\u2019larla arkada\u015f olun, \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma yap\u0131l\u0131yor
\n*petrol ve gaz tesislerindeki ve di\u011fer potansiyel emisyon sahalar\u0131ndaki i\u015f\u00e7ilerle konu\u015fun.<\/p>\n![\"\u0130ll\u00fcstrasyon:](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Ucuncu-Bolum.jpg\")
<\/a>
\n*Bilinen veya tahmini emisyon seviyelerini sorun.
\n*Spesifik emisyon hedefleri ve azaltma \u00e7abalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi al\u0131n.
\n*\u00d6l\u00e7\u00fcm\u00fcn karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, sorgulamaya kar\u015f\u0131 bir kalkan olu\u015fturur, ancak a\u015f\u0131lmaz de\u011fildir. Bunu a\u015fmak i\u00e7in iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda akademik ve STK uzmanlar\u0131na ve muhtemelen kurumsal bek\u00e7ilere ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lara dan\u0131\u015fmak en iyisidir. Ve \u015firketlerden a\u00e7\u0131klama istemek.<\/em><\/p>\n
\n*Y\u00fckseliyor mu d\u00fc\u015f\u00fcyor mu ve ne kadar?
\n*Rakam nas\u0131l hesaplan\u0131yor?
\n*Kurumsal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n standartlara uymalar\u0131 i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f do\u011frulama politiklar\u0131 mevcut. \u015eirketler i\u00e7in me\u015fru bir sorgulama hatt\u0131 da, bu t\u00fcr do\u011frulama \u00e7abalar\u0131na kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmayacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Ek olarak, \u015firketlere metan d\u00fczenlemesi ile ilgili olarak \u00f6nerilen h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131na ili\u015fkin konumlar\u0131n\u0131 sormak a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 olabilir.<\/em><\/p>\n
\n*Her zaman a\u00e7\u0131klanmayan plan\u0131n tam olarak nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 sorun.
\n*Azaltma y\u00f6ntemlerine bak\u0131n.<\/em><\/p>\n![\"\u0130ll\u00fcstrasyon:](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/4-bolum.jpg\")
<\/a>
\n*Hedefler nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ve do\u011frulanacak?<\/em><\/p>\n