{"id":1237136,"date":"2023-10-18T20:40:17","date_gmt":"2023-10-19T00:40:17","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=1237136"},"modified":"2023-10-18T20:41:51","modified_gmt":"2023-10-19T00:41:51","slug":"serbest-calisan-arastirmaci-gazeteciler-icin-hayatta-kalma-ipuclari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/tr\/hikayeler\/serbest-calisan-arastirmaci-gazeteciler-icin-hayatta-kalma-ipuclari\/","title":{"rendered":"Serbest \u00c7al\u0131\u015fan Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazeteciler i\u00e7in Hayatta Kalma \u0130pu\u00e7lar\u0131"},"content":{"rendered":"

Serbest \u00e7al\u0131\u015fan olmak, so\u011fuk teklif vermekten i\u015fbirli\u011fi yapmaya, i\u015finizi tan\u0131tmaktan en y\u00fcksek komisyonlar\u0131 almaya kadar, \u00f6zellikle ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteciler i\u00e7in bir dizi zorlu\u011fu beraberinde getirir.<\/p>\n

\u0130sve\u00e7’in G\u00f6teborg kentinde d\u00fczenlenen 13. K\u00fcresel Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Gazetecilik Konferans\u0131’nda (#GIJC23) serbest gazetecilikte hayatta kalma ipu\u00e7lar\u0131 konulu bir oturumda Almanya, Kenya ve Suriye’den ba\u011f\u0131ms\u0131z muhabirler fark edilme ve i\u015f alma stratejilerini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u00d6neriler:<\/p>\n

Alman ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci Sylke Gr\u00fchnwald<\/a>, medya kurulu\u015flar\u0131na ve organizasyonlar\u0131na ara\u015ft\u0131rma fikri sunmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nerilerde bulunuyor.<\/p>\n

Teklif g\u00f6t\u00fcr\u00fcn:<\/strong> “Edit\u00f6r\u00fc se\u00e7in, tam ad\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenin,” diyor Avrupa Bas\u0131n \u00d6d\u00fcl\u00fc<\/a> sahibi, g\u00fc\u00e7 ve teknolojiyi ara\u015ft\u0131ran Gr\u00fchnwald. “Utanga\u00e7 olmay\u0131n, buna al\u0131\u015fk\u0131nlar… rastgele bir e-posta adresine de\u011fil, se\u00e7ti\u011finizi edit\u00f6re teklifinizi sunun.”<\/p>\n

Kime teklif verdi\u011finizi bilin:<\/strong> Yukar\u0131daki noktayla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, sunum yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yay\u0131n\u0131 okumal\u0131, hedef kitlelerini, eri\u015fimlerini, odak noktalar\u0131n\u0131 ve siyasi duru\u015flar\u0131n\u0131 bilmelisiniz.<\/p>\n

Bir konu de\u011fil, bir hikaye sunun:<\/strong> Ukrayna’daki sava\u015f bir konudur. “Cum-ex” milyarlarca dolarl\u0131k vergi ka\u00e7\u0131rma skandal\u0131 bir konudur. Suriyeli m\u00fcltecilerin \u0130svi\u00e7re’ye gitmesi de bir konudur ancak bunlar hikaye de\u011fildir. Gr\u00fchnwald, hikayelerin karakterlere, ortamlara ve ba\u011flama ihtiyac\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Sunum e-postan\u0131z\u0131 yap\u0131land\u0131r\u0131n:<\/strong> \u0130lk paragraf\u0131n\u0131z hikayeyi kurmak i\u00e7in yeterli ba\u011flam\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. \u0130kinci paragrafta bir haber izi olmal\u0131 ve hikayeyi g\u00fcncel k\u0131lan \u015feyin ne oldu\u011funu belirtmelisiniz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc paragraf, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z\u0131, yani kiminle r\u00f6portaj yapmay\u0131 ve neyi ara\u015ft\u0131rmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 netle\u015ftirmelidir. Son olarak, son paragraf\u0131n edit\u00f6re neden bu haberi yapmak i\u00e7in do\u011fru ki\u015fi oldu\u011funuzu bildirmesi ve portf\u00f6y\u00fcn\u00fcze bir ba\u011flant\u0131 i\u00e7ermesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

\u00d6nce teklif verin, tasla\u011f\u0131 sonra g\u00f6nderin:<\/strong> Hikayenizi ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k ald\u0131ktan sonra taslak haline getirmeli ve ard\u0131ndan edit\u00f6r\u00fcn isteklerine g\u00f6re yeniden d\u00fczenlemelisiniz.<\/p>\n

Bir son tarih belirtin:<\/strong> Edit\u00f6re belirli bir tarihe kadar cevap bekleyece\u011finizi bildirin. Ondan sonra ba\u015fka birine sunun.<\/p>\n

“Olabilir”, “belki” ve “muhtemelen” gibi niteleyici s\u00f6zc\u00fcklerden ka\u00e7\u0131n\u0131n:<\/strong> Bir edit\u00f6re bir hikaye sunarken neyi bilip neyi bilmedi\u011finiz konusunda \u00e7ok net olmal\u0131s\u0131n\u0131z. Fazla ya da eksik anlatmaya gerek yok. D\u00fcr\u00fcst olun.<\/p>\n

\u00d6nemli kaynaklar\u0131 ve belgeleri belirtin:<\/strong> Sadece kiminle konu\u015faca\u011f\u0131n\u0131za dair fikir verin. Gr\u00fchnwald, en az\u0131ndan sunum yaparken onlar\u0131 tan\u0131mlanabilir hale getirmemenizi tavsiye ediyor.<\/p>\n

Yaz\u0131m kurallar\u0131n\u0131, bulgular\u0131, dilbilgisini ve \u00fcslubu kontrol edin:<\/strong> Sunumunuzun ayn\u0131 zamanda edit\u00f6rlere yaz\u0131n\u0131z\u0131n ve do\u011frulu\u011funuzun bir \u00f6nizlemesini sundu\u011funu unutmay\u0131n, daha ba\u015flamadan kendinizi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa haz\u0131rlamay\u0131n.<\/p>\n

Teklifinizi birine okutun:<\/strong> Yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fi anlayabilecek, ayn\u0131 zamanda size farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sunabilecek, benzer d\u00fc\u015f\u00fcnen bir meslekta\u015f\u0131n\u0131z\u0131 bulun ve teklifinizi okumas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Yazar iseniz g\u00f6rsel bir gazeteciye ya da g\u00f6rsel bir gazeteci iseniz bir yazara sormay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n

Takip edebilecek durumda olun:<\/strong> Yazamayaca\u011f\u0131n\u0131z bir hikayeyi sunmay\u0131n.<\/p>\n

Bir sendikaya \u00fcye olun:<\/strong> Gazeteciler sendikas\u0131na kat\u0131lmak sekt\u00f6r\u00fcn zorluklar\u0131n\u0131 a\u015fman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Sylke Gr\u00fchnwald \u0130sve\u00e7’in G\u00f6teborg kentinde d\u00fczenlenen GIJC23’teki Serbest \u00c7al\u0131\u015fmada Hayatta Kalma \u0130pu\u00e7lar\u0131 panelinde konu\u015furken. Resim: GIJN \/ Wiktoria Gruca<\/p><\/div>\n

Kendinizi Tan\u0131t\u0131n ve \u0130\u015f Birli\u011fi Yap\u0131n<\/strong><\/p>\n

Kenya’dan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazeteci Naipanoi Lepapa<\/a>, “Biri bana serbest \u00e7al\u0131\u015fan olarak nas\u0131l hayatta kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 sordu\u011funda onlara Twitter adresimi g\u00f6nderiyorum ve LinkedIn adresimi g\u00f6rmelerini sa\u011fl\u0131yorum,” diyor. “Kendimi bu \u015fekilde tan\u0131t\u0131yorum.”<\/p>\n

Lepapa’n\u0131n sosyal medyas\u0131 ve web sitesi ilgi alanlar\u0131n\u0131, ele ald\u0131\u011f\u0131 konular\u0131 ve ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Kendisini bir gazeteci olarak g\u00f6rmesinin yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 zamanda bir marka olarak da g\u00f6r\u00fcyor ve bir marka olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

Ancak kendini tan\u0131tman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Lepapa di\u011fer gazetecilerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tan\u0131tmay\u0131 ve onlardan kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tavsiye etmelerini istemeyi de \u00f6neriyor ve her zaman Kenya’da ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda i\u015f birli\u011fi yapabilece\u011fi ba\u015fka gazeteciler ar\u0131yor.<\/p>\n

\u0130\u015f birli\u011fi onun i\u00e7in neden \u00f6nemli? \u0130\u015f birli\u011finin y\u00fcksek kaliteli gazetecili\u011fi besledi\u011fini, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n daha geni\u015f bir kitleye ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesindeyse; bu genellikle muhabirlerin kaynaklar\u0131 payla\u015fabilece\u011fi anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Buna ek olarak, e\u011fer soru\u015fturma geni\u015f \u00e7apta yay\u0131nlan\u0131rsa ve \u00fczerinde \u00e7ok say\u0131da isim varsa, muhabirlerin genellikle daha g\u00fcvende olduklar\u0131n\u0131 ve yasal sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 daha az risk alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Lepapa, “T\u00fcm bunlar\u0131 bir araya getirdi\u011finizde ortaya etkili ve g\u00fczel bir \u015fey \u00e7\u0131k\u0131yor,” diyor.<\/p>\n

Ancak i\u015f birli\u011fi yapmak, \u00f6zellikle de kendi ba\u015flar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f gazeteciler i\u00e7in zor olabilir. Bu nedenle Lepapa, serbest \u00e7al\u0131\u015fan olarak i\u015f birliklerinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan zorluklarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6nerilerde bulunuyor.<\/p>\n