UNFCCC, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na ili\u015fkin harici veri kaynaklar\u0131na ve di\u011fer kaynaklar\u0131n sosyo-ekonomik odakl\u0131 verileri ve buna ba\u011fl\u0131 ara\u00e7lar\u0131 derledi\u011fi veri kaynaklar\u0131n\u0131 listelemekte.<\/a> Ancak veri kaynaklar\u0131na yak\u0131ndan bak\u0131lmas\u0131 tavsiye ediliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7o\u011fu UNFCCC verilerini farkl\u0131 sunumlarla kullanmakta. \u00d6rne\u011fin, BM sekretaryas\u0131 taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan UNdata<\/a>, UNFCCC’nin verilerini sera gaz\u0131 10 kategorisinden olu\u015fan bir a\u00e7\u0131l\u0131r men\u00fc ile yay\u0131nlamakta.<\/p>\n Afrikal\u0131 raport\u00f6rler i\u00e7in Africa Data Hub’dan bu kaynak tablosuna bak\u0131n\u0131z.<\/a><\/p>\n Ayr\u0131ca yeni akademik ara\u015ft\u0131rmalara da g\u00f6z atabilirsiniz. Bilim insanlar\u0131 s\u00fcrekli olarak resmi emisyon verilerini analiz etmekte ve yeni materyaller eklemekte. \u00d6rne\u011fin Nature Climate Change<\/a> ve Climate Change<\/a> gibi akademik dergilere bak\u0131n. Bazen verilerini eri\u015filebilir hale getiriyorlar. \u00d6rne\u011fin 2021’de yap\u0131lan \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma: Sekt\u00f6rlere G\u00f6re K\u00fcresel, B\u00f6lgesel ve Ulusal Sera Gaz\u0131 Emisyonlar\u0131 i\u00e7in Kapsaml\u0131 ve Sentetik Veri Seti 1970-2018 ve 2019.<\/a><\/p>\n Climate TRACE<\/a>, tek tek \u00fclkeler i\u00e7in toplam emisyon verileri sa\u011flamak yerine, uydulara ve di\u011fer “do\u011frudan g\u00f6zlemlere” dayanarak d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda en y\u00fcksek emisyona sahip tesislere odaklanan bir STK’d\u0131r.<\/p>\n Eksik veya Tamamlanmam\u0131\u015f \u00dclke Verileri<\/strong><\/p>\n BM’ye \u00fclke raporlar\u0131 y\u0131ll\u0131k veya iki y\u0131lda bir verildi\u011finden mant\u0131kl\u0131 bir sorudur arada ge\u00e7en s\u00fcrede emisyonlara ili\u015fkin \u00fclke verilerinin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak. Ne yaz\u0131k ki bir\u00e7ok \u00fclkede \u00e7ok az ulusal emisyon verisi mevcut. Ancak bu veri eksikli\u011fi veya verilerin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir hikaye olabilir.<\/p>\n Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler \u00f6zel zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Emisyon raporlamas\u0131 yapma talepleri bazen kar\u015f\u0131layabileceklerinin \u00f6tesine ge\u00e7mekte. Ayr\u0131ca, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin maliyetini ve etkilerini hafifletmek ve uyum sa\u011flamak i\u00e7in nelerin gerekece\u011fini hesaplamak onlar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bu g\u00f6rev i\u00e7in hi\u00e7bir UNFCCC metodolojisi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. “Kay\u0131p ve zarar” hesaplamalar\u0131, \u00fclkelerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden en \u00e7ok sorumlu olan \u00fclkelerden mali destek alma \u00e7abalar\u0131n\u0131 kritik bir \u015fekilde etkileyecektir.<\/p>\n Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda daha fazla bilgi a\u015fa\u011f\u0131da yer almakta.<\/p>\n Veri Eksikli\u011finden Kaynaklanan Zorluklar<\/strong><\/p>\n Pek \u00e7ok \u00fclkede ulusal emisyon verilerinin eksikli\u011fi bir s\u0131r de\u011fil ve kamuoyunun bilgilenmesine engel te\u015fkil etti\u011finden yak\u0131n\u0131l\u0131yor.<\/p>\n Oxford \u0130klim Gazetecili\u011fi A\u011f\u0131<\/a>‘ndaki bursiyerlerden toplanan “d\u00f6rt \u00e7\u0131kar\u0131m<\/a>” hakk\u0131ndaki Temmuz 2022 tarihli bir makalede anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, gazeteciler bu bo\u015fluktan dolay\u0131 s\u0131k s\u0131k hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fruyor. Makalenin yazarlar\u0131 Katherine Dunn ve Diego Arguedas Ortiz, “Gazeteciler, h\u00fck\u00fcmetlerinden temel iklim verilerini almak i\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman aylarca m\u00fccadele ediyor” dedi. “Bazen veriler siyasi olarak \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ya da g\u00fcvenilmez oluyor, bazen de K\u00fcresel Kuzey ve G\u00fcney aras\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma finansman\u0131ndaki u\u00e7urumlar\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak hi\u00e7 bulunmuyor.”<\/p>\n Benzer \u015fekilde, Birle\u015fik Krall\u0131k h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan finanse edilen bir ara\u015ft\u0131rma grubu olan Westminster Foundation for Democracy (WFD) taraf\u0131ndan Temmuz 2022’de haz\u0131rlat\u0131lan bir raporda<\/a> \u015fu sonuca var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: “\u00d6nemli \u00e7evresel veriler h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan nadiren birle\u015fik bir platforma entegre edilmektedir ve bu t\u00fcr bilgiler i\u00e7in web aray\u00fcz\u00fc genellikle g\u00fcncel de\u011fildir veya halk i\u00e7in kullan\u0131labilir de\u011fildir.”<\/p>\n Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, Westminster Foundation for Democracy<\/p><\/div>\n WFD raporu \u015funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r: “Bu engeller halk\u0131n, sivil toplumun ve politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7evrenin mevcut durumu hakk\u0131nda do\u011fru fikir sahibi olmalar\u0131n\u0131 ve zararlar kar\u015f\u0131s\u0131nda harekete ge\u00e7melerini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.” Halk\u0131n \u00e7evresel bilgilere eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli uluslararas\u0131, b\u00f6lgesel ve ulusal anla\u015fmalarla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 pek de teselli edici de\u011fil. Bu anla\u015fmalar\u0131n fazla bir g\u00fcc\u00fc olabilir de olmayabilir de. (Bu anla\u015fmalar hakk\u0131nda daha fazla bilgi i\u00e7in Westminster Foundation for Democracy taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bu rapora bak\u0131n\u0131z<\/a>).<\/p>\n \u015eeffafl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel te\u015fkil edebilecek tek \u015fey organizasyon ya da eri\u015fim eksikli\u011fi de\u011fil. 2021 y\u0131l\u0131nda Chris Mooney<\/a>,\u00a0Juliet Eilperin<\/a>,\u00a0Desmond Butler<\/a>,\u00a0John Muyskens<\/a>,\u00a0Anu Narayanswamy <\/a>ve Naema Ahmed<\/a> ‘den olu\u015fan bir Washington Post haber ekibi “bir\u00e7ok \u00fclkenin Birle\u015fmi\u015f Milletler’e verdikleri raporlarda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 eksik bildirdiklerini”<\/a> tespit etti.<\/p>\n Ulusal Emisyon Veri Tabanlar\u0131n\u0131 Bulma<\/strong><\/p>\n Ulusal emisyon verilerini bulmak biraz ara\u015ft\u0131rma gerektirebilir. Emisyon verileri genellikle ulusal \u00e7evre ajans\u0131 taraf\u0131ndan toplan\u0131r ve muhafaza edilir ancak di\u011fer departmanlar veya bakanl\u0131klar da dahil olabilir.<\/p>\n Climate Scorecard<\/a>‘\u0131n kurucular\u0131ndan ve \u015fu anda K\u00fcresel Vatanda\u015f Giri\u015fimi<\/a>‘nin icra direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcten Ron Israel, “Bir \u00fclkede emisyon politikalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, uygulanmas\u0131, izlenmesi ve de\u011ferlendirilmesinden kimin ya da hangi kurulu\u015fun sorumlu oldu\u011fu konusunda genellikle bir odak eksikli\u011fi vard\u0131r” yorumunda bulundu.<\/p>\n Baz\u0131 \u00fclkeler yasal raporlama gerekliliklerini kabul etmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, Birle\u015fik Krall\u0131k’\u0131n \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Yasas\u0131 (2008), iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve etkilerinin nas\u0131l ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 konusunda her be\u015f y\u0131lda bir h\u00fck\u00fcmet raporlar\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir.<\/p>\n Kendi \u00fclkenizde ba\u015flayabilece\u011finiz yerlerden biri UNFCCC’ye g\u00f6nderilen raporlard\u0131r.<\/a> Bunlar genellikle ilgili ulusal kay\u0131tlar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 belirtir. (UNFCCC’nin geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen Ulusal Envanter Raporlar\u0131 listesinden pek \u00e7ok \u00fclkeye bakabilirsiniz). Geli\u015fmekte olan \u00fclkeler taraf\u0131ndan sunulan \u0130ki Y\u0131ll\u0131k G\u00fcncelleme Raporlar\u0131 (BUR’lar)<\/a> da yerel emisyon verilerinin hangi ulusal kurumda bulundu\u011funa dair ipu\u00e7lar\u0131 i\u00e7erebilir.<\/p>\n Kanada h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan finanse edilen uluslararas\u0131\u00a0 STK\u00a0 K\u00fcresel Veri Barometresi<\/a> i\u015f birli\u011fi projesi, 109 \u00fclkede emisyonlar ve biyo\u00e7e\u015fitlilikle ilgili verilerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kullan\u0131labilirli\u011fini de\u011ferlendirmektedir. “\u00c7o\u011fu \u00fclke zorunlu emisyon verilerini yay\u0131nl\u0131yor ancak 2022 raporuna<\/a> g\u00f6re hala \u00f6nemli eksiklikler var”. Genellikle h\u00fck\u00fcmet web sitelerine ba\u011flant\u0131lar i\u00e7eren tek tek \u00fclkeler hakk\u0131ndaki ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgilere (indirme yoluyla) g\u00f6z at\u0131n. Barometre bazen \u00f6zl\u00fc, vurucu olmayan de\u011ferlendirmeler de sunuyor. \u00d6rne\u011fin: “Angola \u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n web sitesi (mcta.gov.ao) i\u015flevsiz.” Arka plan i\u00e7in GDB iklim eylem mod\u00fcl\u00fcne<\/a> ve bilgileri derleyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in el kitab\u0131na bak\u0131n.<\/a><\/p>\n Belirli alanlarda emisyonlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin haberler yap\u0131yorsan\u0131z, emisyon verilerinin yan\u0131 s\u0131ra ilgili verileri de aray\u0131n. \u00d6rne\u011fin, elektrikli ara\u00e7 \u00fcretimine ili\u015fkin rakamlar.<\/p>\n Kamuya A\u00e7\u0131k Ulusal Veri Tabanlar\u0131<\/strong><\/p>\n Baz\u0131 \u00fclkeler sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 hakk\u0131nda kamuya a\u00e7\u0131k veri tabanlar\u0131 tutmakta. Kapsaml\u0131 bir liste bulunmamakla birlikte GIJN \u00e7evrim i\u00e7i emisyon verilerine sahip birka\u00e7 \u00fclke belirledi.<\/p>\n Amerika Birle\u015fik Devletleri<\/a>: \u00c7evre Koruma Ajans\u0131, ABD Sera Gaz\u0131 Emisyonlar\u0131 ve Yutaklar\u0131na ili\u015fkin y\u0131ll\u0131k bir envanter haz\u0131rlamaktad\u0131r (2020 versiyonu<\/a>). Bu envanter, “Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki t\u00fcm insan kaynakl\u0131 kaynaklar\u0131n toplam sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n kapsaml\u0131 bir muhasebesini, mevcut kullan\u0131mlar\u0131ndaki arazilerin y\u00f6netiminden veya arazilerin ba\u015fka kullan\u0131mlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinden kaynaklanan ‘yutaklar’ (\u00f6rne\u011fin, karbonun al\u0131nmas\u0131 ve ormanlarda, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcnde ve topraklarda depolanmas\u0131 yoluyla) taraf\u0131ndan atmosferden karbondioksit uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 dahil olmak \u00fczere bu detaylar\u0131 sa\u011flar. Mevcut gazlar aras\u0131nda karbondioksit, metan, azot oksit, hidroflorokarbonlar, perflorokarbonlar, s\u00fclf\u00fcr hekzaflor\u00fcr ve nitrojen triflor\u00fcr bulunmakta.”<\/p>\n Avrupa Birli\u011fi:<\/a> AB, AB’de ve tek tek AB \u00fclkelerinde enerji ile ilgili istatistiklere y\u0131ll\u0131k bir genel bak\u0131\u015f sa\u011flar. \u00dcretim, t\u00fcketim, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131, ithalat ve k\u0131sa sosyo-ekonomik istatistiklere ili\u015fkin verileri i\u00e7erir. 2022 raporuna bak\u0131n\u0131z<\/a>. \u0130ki y\u0131lda bir yay\u0131nlanan enerji istatistiksel \u00fclke veri sayfalar\u0131<\/a> t\u00fcm AB \u00fcye \u00fclkelerini kapsamakta ve enerji dengeleri, elektrik ve \u0131s\u0131 \u00fcretimi, temel enerji g\u00f6stergeleri, kojenerasyon, ula\u015f\u0131m yak\u0131tlar\u0131 ve sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n uzun vadeli zaman serilerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 bir formatta sunmaktad\u0131r. Alman kamu yay\u0131n kurulu\u015fu Deutsche Welle (DW)<\/a>, Avrupa Birli\u011fi’nin hedeflerine ula\u015fmadaki ilerlemesini takip etmek i\u00e7in ortaklarla olu\u015fturulan bir veri havuzuyla desteklenen<\/a> grafiklerle dolu bir sayfa olu\u015fturdu.<\/p>\n Avustralya:<\/a> Avustralya’n\u0131n Ulusal Sera Gaz\u0131 Envanterinin \u00fc\u00e7 ayl\u0131k g\u00fcncellemeleri ulusal emisyonlar\u0131n bir \u00f6zetini sunmaktad\u0131r.<\/p>\n Belarus:<\/a> Ulusal \u0130statistik Komitesinden al\u0131nan veriler.<\/p>\n Endonezya:<\/a> Sign Smart Portal\u0131 2000-2022 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki emisyon bilgilerini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n Kazakistan:<\/a> Ulusal \u0130statistik B\u00fcrosundan al\u0131nan veriler.<\/p>\n K\u0131rg\u0131zistan:<\/a> Ulusal \u0130statistik Komitesinden al\u0131nan veriler.<\/p>\n Hollanda:<\/a> Bir g\u00f6sterge paneli, yerel iklim hedeflerine ula\u015fma konusundaki ilerlemeyi g\u00f6stermektedir. Veriler sekt\u00f6re g\u00f6re ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n G\u00fcney Afrika<\/a>: Ulusal \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi M\u00fcdahale Veritaban<\/a>\u0131 “G\u00fcney Afrika genelinde ge\u00e7mi\u015f, mevcut ve gelecekteki iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi m\u00fcdahale \u00e7abalar\u0131 (politikalar, planlar, stratejiler, projeler ve ara\u015ft\u0131rmalar) hakk\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi (uyum ve azaltma) m\u00fcdahalelerini toplamak ve izlemek i\u00e7in bir kaynak olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n T\u00fcrkiye<\/a>: T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu emisyon verilerini yay\u0131nlamaktad\u0131r.<\/p>\n Birle\u015fik Krall\u0131<\/a>k: Ulusal Atmosferik Emisyon Envanteri (NAEI)<\/a> hava kalitesi kirleticileri ve sera gazlar\u0131 hakk\u0131nda \u00f6zetler yay\u0131nlamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Birle\u015fik Krall\u0131k Sera Gaz\u0131 Envanterine<\/a> de bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n \u00d6zbekistan:<\/a> \u00d6zbekistan Cumhuriyeti Devlet \u0130statistik Komitesi’nin Ekoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcne bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n GIJN bu listeyi doldurmak i\u00e7in \u00f6nerileri davet etmektedir. L\u00fctfen bu formu<\/a> kullanarak e-posta g\u00f6nderin.<\/p>\n Ulusal Kay\u0131p ve Hasar Verileri<\/strong><\/p>\n \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin maliyetine ili\u015fkin iyi veri olu\u015fturmak \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in \u00f6nemli bir zorluktur.<\/p>\n Bir\u00e7ok geli\u015fmekte olan \u00fclke sadece emisyonlar konusunda de\u011fil ayn\u0131 zamanda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynaklanan potansiyel “kay\u0131p ve zarar” konusunda da iyi kalitede veri toplamak i\u00e7in gerekli finansman ve uzmanl\u0131ktan yoksundur. Bu 2022 Climate Home News makalesinde<\/a> de belirtildi\u011fi gibi, yeterli say\u0131da meteoroloji istasyonunun bulunmamas\u0131 bile konuyla ilgilidir.<\/p>\n Yerel raporlama, veri toplama \u00e7abalar\u0131n\u0131n nas\u0131l gitti\u011fini bulmak ve de\u011ferlendirmek i\u00e7in muhtemelen en iyi yoldur. Akademisyenler ve \u00e7evre aktivistleri gibi yerel uzmanlar ne gibi eksiklikler g\u00f6r\u00fcyor?<\/p>\n Ulusal raporlar\u0131n kendilerine ve bunlar hakk\u0131nda yap\u0131lan ele\u015ftirilere bakmak ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in iyi bir yerdir. H\u00fck\u00fcmetlere gerekli kapasiteyi olu\u015fturmalar\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u00f6zel olarak \u00fcstlenilen uluslararas\u0131 giri\u015fimler incelenerek de yard\u0131m al\u0131nabilir.<\/p>\n CBIT<\/b> Belgeleri Hikayeler Hakk\u0131nda \u0130pucu Verebilir<\/strong><\/p>\n \u015eeffafl\u0131k i\u00e7in Kapasite Geli\u015ftirme Giri\u015fimi (CBIT)<\/a>, talep \u00fczerine geli\u015fmekte olan \u00fclkelere yard\u0131m eden bir giri\u015fim. CBIT i\u00e7in g\u00fcven fonu \u00e7ok tarafl\u0131 fon olan K\u00fcresel \u00c7evre Fonu (GEF)<\/a> taraf\u0131ndan y\u00f6netilmekte.<\/p>\n GEF “Projeler” sayfas\u0131 \u00fclke baz\u0131nda arama yap\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131r ve devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda zaman i\u00e7inde anl\u0131k bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc sa\u011flayabilir. \u00d6rne\u011fin 2022’nin sonlar\u0131nda 45 \u00fclkede projeler devam etmekteydi. Aranmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir belge Proje Bilgi Formu’dur.<\/p>\n Bu ve di\u011fer belgeler hikaye fikirleri sa\u011flayabilir.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, Burkino Faso<\/a> i\u00e7in 2019 y\u0131l\u0131nda onaylanan 1,2 milyon ABD dolar\u0131 tutar\u0131ndaki bir projenin 2022 y\u0131l\u0131nda tamamlanmas\u0131 gerekiyordu. Ancak bir belgede yer alan notta, “Bakanl\u0131\u011f\u0131n Ba\u015f Teknik Dan\u0131\u015fman\u0131 i\u015fe alma ve projeyi ba\u015flatma konusundaki gecikmelerini hesaba katmak i\u00e7in” tamamlanma tarihinin 30 Eyl\u00fcl 2023’e uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n Banglade\u015f projesinin belgelerinde<\/a>, Banglade\u015f NDC’sinin “veri yetersizli\u011fi nedeniyle” tar\u0131m, ormanc\u0131l\u0131k ve arazi kullan\u0131m\u0131 sekt\u00f6rleri (AFOLU) i\u00e7in bir emisyon azaltma hedefi belirlemedi\u011fi belirtilmektedir. AFOLU ve at\u0131k sekt\u00f6rleri i\u00e7in belirli azalt\u0131m eylemlerinden bahsedilirken, belgede eylemlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in “geli\u015fmi\u015f izleme ve planlama sisteminin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fu” belirtilmektedir.<\/p>\n Banglade\u015fli bir kad\u0131n, yerel bir STK taraf\u0131ndan in\u015fa edilen biyogaz tesisinde kullan\u0131lmak \u00fczere inek g\u00fcbresi haz\u0131rl\u0131yor. G\u00f6rsel: Vidura Jang Bahadur, Creative Commons, BM Kad\u0131n Birimi Asya ve Pasifik<\/p><\/div>\n <\/p>\n Liberya’daki ulusal verilerdeki bo\u015fluklar, buradaki bir projeye ili\u015fkin belgelerde tespit<\/a> edilmi\u015ftir. \u0130lgili rapordan bir b\u00f6l\u00fcm: “\u00d6rne\u011fin, devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerden, \u00f6zellikle de \u00f6zel sekt\u00f6rden elde edilen sera gaz\u0131 verileri haz\u0131r de\u011fildir (rapor edilmemi\u015ftir) ve mevcut oldu\u011fu yerlerde (rapor edilmi\u015ftir), veriler standartla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r ve baz\u0131 temel sera gaz\u0131 endekslerinden yoksundur, dolay\u0131s\u0131yla IPCC metodolojileriyle uyumlu de\u011fildir.”<\/p>\n Transgov’dan Max van Deursen taraf\u0131ndan yap\u0131lan bu analizde tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere<\/a>, neyin \u00f6l\u00e7\u00fclece\u011fine ili\u015fkin se\u00e7imler tart\u0131\u015fmal\u0131.<\/p>\n ICAT \u00dclke \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve Teknoloji Kullan\u0131m\u0131n\u0131 Destekliyor<\/strong><\/p>\n \u0130zleme, raporlama ve do\u011frulama (MRV) alan\u0131ndaki eksikliklerin giderilmesine yard\u0131mc\u0131 olmak, BM de dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli don\u00f6rlerle \u00e7ok payda\u015fl\u0131 bir ortakl\u0131k olan \u0130klim Eylemi \u015eeffafl\u0131k Giri\u015fimi<\/a>‘nin (ICAT) \u00f6ncelikli hedefi.<\/p>\n ICAT, h\u00fck\u00fcmetlerin kullanmas\u0131 i\u00e7in bir “ara\u00e7 kutusu” geli\u015ftirmi\u015ftir. Ara\u00e7lar a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131d\u0131r ancak karma\u015f\u0131kt\u0131r. ICAT, yetkililer i\u00e7in bunlar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair teknik at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fczenlemektedir. \u00d6rne\u011fin, Sera Gaz\u0131 Azalt\u0131m Maliyeti Modeli (GACMO)<\/a> “NDC’leri, Ulusal Bildirimleri veya D\u00fc\u015f\u00fck Karbonlu Kalk\u0131nma Planlar\u0131 i\u00e7in bilgi haz\u0131rlamak \u00fczere sera gaz\u0131 azalt\u0131m se\u00e7eneklerini analiz etmede \u00fclkeleri veya b\u00f6lgeleri desteklemek i\u00e7in kullan\u0131labilir.” GACMO, UNEP Kopenhag \u0130klim Merkezi taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir. Bu \u00e7ok prosed\u00fcrel ve kuru g\u00f6r\u00fcnse de \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ICAT’tan gelen \u00fclke raporlar\u0131 veri toplamadaki bo\u015fluklar\u0131 detayland\u0131rabilir. Baz\u0131 \u00f6rnekler:<\/p>\n ICAT’\u0131n web sitesi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 52 \u00fclkeyi g\u00f6stermekte<\/a> ve ayr\u0131ca Orta Asya ve Orta Afrika’daki b\u00f6lgesel merkezleri<\/a> tan\u0131mlamaktad\u0131r. “Daha Fazlas\u0131n\u0131 Ke\u015ffet” b\u00f6l\u00fcm\u00fcne girdi\u011finizde, yap\u0131lm\u0131\u015f olan raporlara ba\u011flant\u0131lar ve ICAT irtibat bilgileri bulabilirsiniz.<\/p>\n ICAT’\u0131n d\u00fcnya genelinde d\u00fczinelerce ortak \u00fclkesi bulunmaktad\u0131r. Resim: Ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, ICAT<\/p><\/div>\n <\/p>\n Bir ba\u015fka olas\u0131 ipucu da \u00fclkenizin BM Kalk\u0131nma Program\u0131’ndan yard\u0131m isteyip istemedi\u011fi olabilir. UNDP’nin \u015feffafl\u0131kla ilgili bir iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sitesi var. \u00dclkeler \u015eeffafl\u0131k Yard\u0131m Masas\u0131n\u0131<\/a> kullanarak \u015feffafl\u0131k konusunda destek talep etmeye davet ediliyor.<\/p>\n Verilerle ilgili hikayeler kuru g\u00f6r\u00fcnse de, politika kararlar\u0131 hakk\u0131nda hesap verebilirlik oda\u011f\u0131nda yap\u0131lan habercilik i\u00e7in gereken kritik bilgileri geli\u015ftirme potansiyeline sahip. UNEP Kopenhag \u0130klim Merkezi ileti\u015fim sorumlusu Lasse Hemmingsen’in belirtti\u011fi gibi, “E\u011fer veriye sahip de\u011filseniz ya da veri g\u00fcvenilir de\u011filse, neyin i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemezsiniz.”<\/p>\n G\u0130R\u0130\u015e-TOC<\/a>|1 B\u00f6l\u00fcm<\/a>\u00a0|\u00a02 B\u00f6l\u00fcm<\/a>|\u00a03 B\u00f6l\u00fcm<\/a>|\u00a04 B\u00f6l\u00fcm<\/a>| 6 B\u00f6l\u00fcm<\/a><\/strong> Toby McIntosh<\/a><\/strong>\u00a0<\/em>, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda gazetecilere \u00e7evrimi\u00e7i kaynaklar sa\u011flayan GIJN Kaynak Merkezi\u2019nin k\u0131demli dan\u0131\u015fman\u0131d\u0131r. Washington, D.C. merkezli, uluslararas\u0131 \u015feffafl\u0131k yasalar\u0131n\u0131 ele alan ve k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen bir web sitesi olan\u00a0FreedomInfo.org<\/a>\u2018un (2010-2017) edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bloomberg BNA\u2019da 39 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve \u00e7ok say\u0131da ABD Bilgi Edinme \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talebinde bulunmu\u015f ve d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bilgi edinme politikalar\u0131 hakk\u0131nda yazm\u0131\u015ft\u0131r. FOI savunucular\u0131ndan olu\u015fan\u00a0\u00a0FOIANet<\/a>\u00a0a\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fctme kurulu \u00fcyesidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" GIJN’in H\u00fck\u00fcmetleri \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Taahh\u00fctlerinden Sorumlu Tutmak i\u00e7in Ara\u015ft\u0131rma Rehberi’nin be\u015finci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00fclke emisyon verilerine ili\u015fkin alternatif kaynaklar bulmay\u0131 ele almaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":3031167,"featured_media":1205713,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23203,23200,23202],"tags":[],"gijn_topic":[],"series":[],"gijn_language":[],"gijn_region":[],"class_list":["post-1214038","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bolum","category-kaynak","category-kilavuz"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1214038","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1214038"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1214038\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1222366,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1214038\/revisions\/1222366"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1205713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1214038"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1214038"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1214038"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=1214038"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=1214038"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=1214038"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=1214038"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"climate](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Westminster-Foundation-for-Democracy-report-on-climate-and-environmental-governance.jpg\")
<\/a>![\"climate](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Bangladeshi-woman-making-bio-gas-1170x780.jpg\")
<\/a>\n
![\"alternative](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ICAT-map-of-partner-countries.png\")
<\/a>
\n______________________________________________________<\/p>\n![](\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Toby-e1671730576698.png\")
<\/p>\n