{"id":281260,"date":"2020-11-18T07:59:24","date_gmt":"2020-11-18T12:59:24","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?page_id=281260"},"modified":"2023-09-09T00:50:46","modified_gmt":"2023-09-09T04:50:46","slug":"gijn-africa-kupata-rekodi-za-umma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/sw\/uncategorized-sw\/gijn-africa-kupata-rekodi-za-umma\/","title":{"rendered":"GIJN Africa: Kupata Rekodi za Umma"},"content":{"rendered":"<p>Katika mataifa mengi ya kusini mwa jangwa la Sahara, kupata habari za umma ni jinamizi mpaka leo. Hii ni kwa sababu hakuna sheria zinazofadhili maombi ya kupata rekodi za wanahabari, au zinazowashinikiza maafisa wa serikali kusalimisha rekodi za umma zinazomilikiwa na serikali.<\/p>\n<p>Hata hivyo, baadhi ya mataifa yamebadili mkondo na kurahisisha mchakato wa kupata habari za umma. Zifuatazo ni baadhi ya rasilimali bora zaidi kwa wanahabari wa kusini mwa jangwa la Sahara watafutao habari za umma katika mataifa yaliyo na sheria zinazodhibiti upatikanaji wa habari.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-281261 size-medium\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Africa-Freedom-Of-Information-Centre-336x51.png\" alt=\"\" width=\"336\" height=\"51\" data-wp-editing=\"1\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Africa-Freedom-Of-Information-Centre-336x51.png 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Africa-Freedom-Of-Information-Centre-771x117.png 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Africa-Freedom-Of-Information-Centre-768x116.png 768w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Africa-Freedom-Of-Information-Centre.png 910w\" sizes=\"auto, (max-width: 336px) 100vw, 336px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left\"><strong>Africa Freedom of Information Centre<\/strong>\u00a0ni mojawapo ya rasilimali pekee zinazoangazia bara la Africa. Hutoa habari kuhusu <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.africafoicentre.org\/index.php\/resources\/foi-laws\">sheria za Uhuru wa Kupata Habari<\/a><u> (FOI)<\/u>\u00a0barani Afrika.<\/p>\n<p><strong>IFEX<\/strong>\u00a0linatoa maelezo mazuri juu ya\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.ifex.org\/africa\/2013\/06\/06\/africa_freedom_of_information\/\">upanuzi wa sheria za Uhuru wa Kupata Habari barani Afrika<\/a>, yakiwemo baadhi ya matatizo yanayojitokeza katika utekelezaji wake.<\/p>\n<p><strong>Kenya:\u00a0<\/strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/roggkenya.org\/tips-hints\/access-to-information\/kenya-special-rules-instutions\/\"><strong>Reporting on Good Governance in Kenya.org<\/strong><\/a>\u00a0linaelezea sheria za kitaifa na za majimbo, na kanuni za kupata habari. Vilevile huwa linachapisha ripoti kuhusu uzoefu wa wanahabari na picha za taswira zenye mnato. Pia tazama <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/roggkenya.org\/the-access-to-information-act-2016-simplified-for-you\/\">kijitabu cha maelezo<\/a>\u00a0kuhusu sheria ya Kenya kilichotengenezwa na Katiba Institute.<\/p>\n<p><strong>Liberia:\u00a0<\/strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.iicliberia.org\/\"><strong>InfoLib<\/strong><\/a><strong>\u00a0<\/strong>hutoa utaratibu wa mtandaoni ili kufadhili maombi ya kupata habari kupitia sheria ya Uhuru wa Kupata Habari. Ijapokuwa ni huduma inayoendeshwa kwa kujitegemea, inaweza patikana chini ya kichupo cha \u201cTake Action\u201d kwenye\u00a0<u>tovuti<\/u>\u00a0ya tume ya habari ya Liberia.<\/p>\n<p><strong>Mozambique:<\/strong>\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.irex.org\/sites\/default\/files\/pdf\/guide-for-journalists-on-right-to-access-information.pdf\"><strong>Guia do Direito \u00e0 Informa\u00e7\u00e3o Para Jornalistas<\/strong><\/a>, ni mwongozo wa mwaka 2016 kuhusu Uhuru wa Kupata Habari kwa wanahabari ulioandaliwa na IREX.<\/p>\n<p><strong>Nigeria:\u00a0<\/strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.r2knigeria.org\/index.php\/8-frontpage\/284-neiti-unveils-foi-portal\"><strong>R2KNigeria<\/strong><\/a><strong>\u00a0<\/strong>hutoa habari thabiti kuhusu sheria ya Uhuru wa Kupata Habari. Idara ya Nigeria Extractive Industries Transparency Initiative <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.neiti.gov.ng\/index.php\/freedom-of-information-portal\">ina jukwaa la Uhuru wa Kupata Habari<\/a>\u00a0linalofadhili utumaji wa maombi mtandaoni. Nayo idara ya Bureau of Public Service Reforms\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.bpsr.gov.ng\/index.php\/publications\/external-resources\/foi-act\">vile vile ina jukwaa la Uhuru wa Kupata Habari<\/a>. Mradi wa Haki za Kijamii na Uchumi na Uwajibikaji mnamo Aprili 2018 ulichapisha mwongozo:\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/serap-nigeria.org\/download-seraps-latest-report-using-your-right-to-information-to-challenge-corruption-in-the-health-education-and-water-sectors.ngo\/\">Kutumia haki yako ya kupata habari kupinga ufisadi katika sekta za afya, elimu na maji.<\/a><\/p>\n<p><strong>Rwanda:<\/strong>\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/sobanukirwa.rw\/\"><strong>Sobanukirwa<\/strong><\/a>\u00a0ni tovuti isiyo na malipo inayofadhili maombi ya kupata habari. Inapatikana kwa lugha za\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/sobanukirwa.rw\/\">Kiingereza<\/a>,\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/sobanukirwa.rw\/rw\">Kinyarwanda<\/a>\u00a0au\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/sobanukirwa.rw\/fr\">Kifaransa<\/a>.<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/open-democracy.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-49411 size-full\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/open-democracy.png\" alt=\"\" width=\"326\" height=\"122\" \/><\/a>South Africa:<\/strong>\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.opendemocracy.org.za\/index.php\/what-we-do\/access-to-information\"><strong>Open Democracy Advice Centre<\/strong><\/a><strong><u> (ODAC)<\/u><\/strong>\u00a0hutoa fomu za kuomba stakabadhi kupitia Sheria inayohamasisha Upatikanaji wa Habari (Promotion of Access to Information Act), na pia usaidizi.\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.r2k.org.za\/\"><strong>Right2Know<\/strong><\/a>\u00a0ni kundi muhimu la uhamasishaji wa uwazi. ODAC hutoa usaidizi juu ya haki ya kupata habari ambayo inapatikana katika Hamasisho la Upatikanaji wa Habari.<\/p>\n<p><strong>Media Institute of Southern Africa<\/strong>\u00a0pia ina <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/misa.org\/resource-centre\/access-to-information\/\">ukurasa<\/a>\u00a0wenye linki zinazoelekeza kwenye sheria za Uhuru wa Kupata Habari za Afrika.<\/p>\n<p><strong>Uganda:<\/strong>\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/askyourgov.ug\/\">Ask your Gov Uganda<\/a>\u00a0ni jukwaa la mtandaoni la kuwasilishia maombi ya kupata habari kupitia Uhuru wa Kupata Habari. Watumiaji wa jukwaa hili wanaweza kutuma maombi ya kupata habari moja kwa moja kwa taasisi za serikali. Tovuti hii pia huchapisha hadharani majibu ya maombi yaliyotumwa.<\/p>\n<p><em>Makala hii imetafsiriwa na\u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/kabugimbae\">Kabugi Mbae<\/a>, mwanahabari wa Kenya na mwanachama wa Chama cha Ukuzaji wa Kiswahili Duniani (CHAUKIDU).<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katika mataifa mengi ya kusini mwa jangwa la Sahara, kupata habari za umma ni jinamizi mpaka leo. Hii ni kwa sababu hakuna sheria zinazofadhili maombi ya kupata rekodi za wanahabari, au zinazowashinikiza maafisa wa serikali kusalimisha rekodi za umma zinazomilikiwa na serikali. Hata hivyo, baadhi ya mataifa yamebadili mkondo na kurahisisha mchakato wa kupata habari [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3031153,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":false,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[],"tags":[],"gijn_topic":[],"series":[],"gijn_language":[17800],"gijn_region":[],"class_list":["post-281260","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","gijn_language-sw-sw"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031153"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=281260"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1225125,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/281260\/revisions\/1225125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=281260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=281260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=281260"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=281260"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=281260"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=281260"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/sw\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=281260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}