{"id":567447,"date":"2022-09-06T05:41:53","date_gmt":"2022-09-06T09:41:53","guid":{"rendered":"https:\/\/gijn.org\/?p=567447"},"modified":"2025-07-09T10:32:22","modified_gmt":"2025-07-09T14:32:22","slug":"deta-jarnalizma-patrakarom-ke-lie-manaka-vicalana-se-sabandhita-4-jaruri-batem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gijn.org\/hi\/aalekh\/deta-jarnalizma-patrakarom-ke-lie-manaka-vicalana-se-sabandhita-4-jaruri-batem\/","title":{"rendered":"\u0921\u0947\u091f\u093e \u091c\u0930\u094d\u0928\u0932\u093f\u091c\u093c\u094d\u092e: \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f &#8216;\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928&#8217; \u0938\u0947 \u0938\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 4 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u092c\u093e\u0924\u0947\u0902"},"content":{"rendered":"<p>\u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u2018\u0905\u0915\u093e\u0926\u092e\u093f\u0915 \u0936\u094b\u0927\u2019 \u0938\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0916\u092c\u0930\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u0936\u094b\u0927 \u0926\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u0947\u091c \u092e\u0947\u0902 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0936\u092c\u094d\u0926 \u0915\u093e \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0907\u0938\u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964 \u0924\u092d\u0940 \u0906\u092a \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u093e\u0920\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0926\u0947 \u092a\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947\u0964 \u0907\u0938 \u0906\u0932\u0947\u0916 \u092e\u0947\u0902\u00a0 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0936\u092c\u094d\u0926 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u092c\u0924\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092e\u0947\u0902 \u091a\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u091a\u0940\u091c\u0947\u0902 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0906\u092a\u0915\u094b \u091c\u093e\u0928\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><strong>1. \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 (Standard Deviation) \u0910\u0938\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092c\u0924\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0940 \u092d\u093f\u0928\u094d\u0928\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/strong><\/p>\n<p>\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u092f\u093e \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947, \u091c\u0928\u094d\u092e-\u0926\u0930, \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0917\u0923\u0928\u093e, \u092f\u093e \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0915\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0940 \u0917\u0923\u0928\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092c\u0924\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK574574\/\"> \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u0915\u0930\u0940\u092c \u092f\u093e \u0926\u0942\u0930 \u0939\u0948<\/a>\u0964 \u0905\u0917\u0930 \u092f\u0939 \u2018\u0909\u091a\u094d\u091a \u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0939\u094b, \u0924\u094b \u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092b\u0948\u0932\u093e \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0917\u0930 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u0939\u094b, \u0924\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u0914\u0938\u0924 \u092e\u0942\u0932\u094d\u092f \u0909\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094d\u0932\u0938\u094d\u091f\u0930 \u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0915\u0930\u0940\u092c \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/p>\n<aside class=\"module align-right half type-pull-quote\">\u201c\u0938\u093e\u0902\u0916\u094d\u092f\u093f\u0915\u0940\u0935\u093f\u0926 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0910\u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0941\u0928\u093e\u0928\u093e \u092a\u0938\u0902\u0926 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u090f\u0915 \u092a\u0948\u0930 \u092c\u0930\u094d\u092b \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0932\u094d\u091f\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b \u091c\u092c\u0915\u093f \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u092a\u093e\u0902\u0935 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0909\u092c\u0932\u0924\u0947 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0932\u094d\u091f\u0940 \u092e\u0947\u0902\u0964\u201d &#8211; \u0938\u093e\u0902\u0916\u094d\u092f\u093f\u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u094b\u095e\u0947\u0938\u0930 \u0921\u0947\u092c\u094b\u0930\u093e \u091c\u0947. \u0930\u0941\u092e\u094d\u0938\u0940<\/aside>\n<p>\u2018\u0913\u0939\u093f\u092f\u094b \u0938\u094d\u091f\u0947\u091f \u092f\u0942\u0928\u093f\u0935\u0930\u094d\u0938\u093f\u091f\u0940\u2019 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093e\u0902\u0916\u094d\u092f\u093f\u0915\u0940 \u0935\u093f\u0937\u092f \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/stat.osu.edu\/people\/rumsey-johnson.1\">\u0921\u0947\u092c\u094b\u0930\u093e \u091c\u0947. \u0930\u0941\u092e\u094d\u0938\u0940<\/a>\u00a0\u0905\u092a\u0928\u0940 \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.dummies.com\/article\/academics-the-arts\/math\/statistics\/finding-standard-deviation-in-a-statistical-sample-169326\/\">\u2018\u0938\u094d\u091f\u0948\u091f\u093f\u0938\u094d\u091f\u093f\u0915\u094d\u0938 \u092b\u0949\u0930 \u0921\u092e\u0940\u095b\u2019<\/a>\u00a0\u092e\u0947\u0902 \u0932\u093f\u0916\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 &#8211; \u201c\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928 \u0938\u0947 \u0939\u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0938\u0902\u0926\u0930\u094d\u092d \u092e\u093f\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093f\u0928\u093e, \u0939\u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e \u092e\u093f\u0932 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u093e\u0902\u0916\u094d\u092f\u093f\u0915\u0940\u0935\u093f\u0926 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0910\u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0941\u0928\u093e\u0928\u093e \u092a\u0938\u0902\u0926 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u090f\u0915 \u092a\u0948\u0930 \u092c\u0930\u094d\u092b \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0932\u094d\u091f\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b \u091c\u092c\u0915\u093f \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u092a\u093e\u0902\u0935 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0909\u092c\u0932\u0924\u0947 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0932\u094d\u091f\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0964 \u0935\u0939 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0910\u0938\u093e \u0915\u0939 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0914\u0938\u0924\u0928 \u0909\u0938\u0947 \u0920\u0902\u0921\u0947 \u0914\u0930 \u0917\u0930\u094d\u092e \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0915\u0947 \u090f\u0939\u0938\u093e\u0938 \u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0932\u0917\u093e! \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0948\u0930 \u0915\u0947 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0926\u094b \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0915 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-573801\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Deviation-JR-771x560-1.png\" alt=\"\" width=\"771\" height=\"560\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Deviation-JR-771x560-1.png 771w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Deviation-JR-771x560-1-336x244.png 336w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Deviation-JR-771x560-1-768x558.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/p>\n<p>\u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 \u0921\u0947\u092c\u094b\u0930\u093e \u091c\u0947. \u0930\u0941\u092e\u094d\u0938\u0940 \u0928\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0914\u0930 \u0926\u093f\u0932\u091a\u0938\u094d\u092a \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0926\u093f\u090f\u0964 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u092a\u0941\u0938\u094d\u0924\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0939 \u0932\u093f\u0916\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902- \u201c\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0915\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0914\u0938\u0924 \u0915\u0940\u092e\u0924 \u092c\u0924\u093e\u0908 \u091c\u093e\u090f, \u0924\u092c \u092d\u0940 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0909\u0938 \u0916\u093e\u0938 \u092e\u0915\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0915\u0940\u092e\u0924 \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u092a\u0924\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932 \u092a\u093e\u090f\u0917\u093e, \u091c\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u092a\u0938\u0902\u0926 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0935\u0939 \u0914\u0938\u0924 \u092e\u0942\u0932\u094d\u092f \u0938\u0947 \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u0938\u0938\u094d\u0924\u093e \u092f\u093e \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u092e\u0939\u0902\u0917\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0940 \u0924\u0930\u0939, \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0914\u0938\u0924 \u0935\u0947\u0924\u0928 \u0938\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u0905\u0902\u0926\u093e\u091c \u0932\u0917\u093e\u0928\u093e \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0917\u093e, \u092f\u0926\u093f \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0928\u094d\u092f\u0942\u0928\u0924\u092e \u0914\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915\u0924\u092e \u0935\u0947\u0924\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0915\u093e \u092b\u093e\u0938\u0932\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0939\u094b\u0964\u201d<\/p>\n<p><strong>2. \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f\u0935\u093e\u0923\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947, \u092a\u094d\u0930\u0935\u0943\u0924\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0914\u0930 \u0936\u094b\u0927 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0926\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2018 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964<\/strong><\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2018 \u0915\u0908 \u0905\u0915\u093e\u0926\u092e\u093f\u0915 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0928\u093f\u092d\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0909\u0938 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092f\u093e \u0938\u0942\u091a\u0940 \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u092f\u093e \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0932\u0947\u0916 \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u092d\u093e\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0928\u0915\u093e \u0909\u0932\u094d\u0932\u0947\u0916 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u0908 \u092c\u093e\u0930 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0926\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u093e\u092a \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092d\u0930\u094b\u0938\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947:<\/p>\n<ul>\n<li>\u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928, \u092e\u0924\u0926\u093e\u0924\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0939\u093e\u0930, \u091f\u0948\u0915\u094d\u0938 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935, \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0926\u0947\u0916\u092d\u093e\u0932 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0907\u0924\u094d\u092f\u093e\u0926\u093f \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915\u0924\u094d\u0930 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f\u0935\u093e\u0923\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li>\n<li>\u0907\u0915\u094d\u0935\u093f\u091f\u0940 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0947\u091f \u0915\u0947 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.emerald.com\/insight\/content\/doi\/10.1108\/SEF-09-2020-0389\/full\/html\">\u0936\u0947\u092f\u0930 \u092c\u093e\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0905\u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e \u0915\u094b \u092e\u093e\u092a\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u094d\u091f\u0949\u0915 \u0915\u0940 \u0915\u0940\u092e\u0924\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917<\/a> \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u2018\u0909\u091a\u094d\u091a \u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0936\u0947\u092f\u0930 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0909\u091a\u094d\u091a \u0905\u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<li>\u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u0940\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u092c\u0924\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0914\u0938\u0924 \u092f\u093e \u0909\u0938\u0915\u0947 \u0915\u0930\u0940\u092c \u0905\u0902\u0915 \u092e\u093f\u0932\u0947 \u092f\u093e \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092d\u093f\u0928\u094d\u0928\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u091c\u0930\u093f\u090f \u0909\u0928 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092a\u093e\u0924 \u0915\u093e \u092a\u0924\u093e \u0932\u0917\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0940 \u0917\u0923\u0928\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0930\u0947\u0902? \u0907\u0938\u0915\u093e <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/books\/NBK574574\/\">\u0938\u0902\u0915\u094d\u0937\u093f\u092a\u094d\u0924 \u0935\u093f\u0935\u0930\u0923<\/a>\u00a0\u092f\u0939\u093e\u0902 \u0926\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p><strong>3. \u0915\u0941\u091b \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u2018\u0907\u0902\u091a\u2019 \u092f\u093e \u2018\u092a\u093e\u0909\u0902\u0921\u2019 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092e\u093e\u092a \u0907\u0915\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u092c\u091c\u093e\u092f \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u0941\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902.<\/strong><\/p>\n<p>\u091c\u092c \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0924\u0932\u093e\u0936 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u092e\u093e\u0928\u0915\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947, \u0938\u0902\u0924\u0930\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u0938 \u0915\u0940 \u0916\u092a\u0924 \u0915\u094b \u2018\u0914\u0902\u0938\u2019 \u092f\u093e \u2018\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u2019 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093e\u092a\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u094b\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u2018\u092b\u094d\u0932\u0942 \u091f\u0940\u0915\u093e\u0915\u0930\u0923\u2019 \u0915\u0940 \u0926\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0964 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u090f\u0915 \u0932\u093e\u0916 \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0930 \u092e\u0939\u0940\u0928\u0947 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u091f\u0940\u0915\u0947 \u0932\u0917\u093e\u090f \u0917\u090f\u0964<\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0915\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u0947 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0938\u0947 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u092a \u0915\u0940 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0914\u0902\u0938, \u0907\u0902\u091a, \u092a\u093e\u0909\u0902\u0921 \u092f\u093e \u0915\u093f\u0932\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 \u092c\u0924\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u091c\u093e\u092f \u0907\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/p>\n<aside class=\"module align-right half type-pull-quote\">\u201c\u092f\u0926\u093f \u0915\u094b\u0908 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0940 \u0917\u0908 \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u092f\u0939 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e \u0915\u093f \u0909\u0938 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u094d\u092f\u093e\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964\u201d &#8211; \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u0928 \u0939\u0940\u0932\u0940, \u0939\u093e\u0930\u094d\u0935\u0930\u094d\u0921 \u092e\u0947\u0921\u093f\u0915\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932<\/aside>\n<p>\u0939\u093e\u0907\u092a\u094b\u0925\u0947\u091f\u093f\u0915 \u092f\u093e \u092a\u0930\u093f\u0915\u0932\u094d\u092a\u0928\u093e \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902\u0964 \u0938\u0902\u0924\u0930\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u0938 \u0915\u0940 \u0916\u092a\u0924 \u0914\u0930 \u092b\u094d\u0932\u0942 \u091f\u0940\u0915\u093e\u0915\u0930\u0923 \u0926\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0936\u094b\u0927 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092f\u0939 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 \u0928\u093f\u0915\u093e\u0932 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0938\u0902\u0924\u0930\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u0938 \u0915\u0940 \u0916\u092a\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0940 \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u091f\u0940\u0915\u093e\u0915\u0930\u0923 \u0926\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0939\u094b\u0917\u0940\u0964<\/p>\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u093e \u092e\u093e\u0928\u0915\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u2018\u0939\u093e\u0930\u094d\u0935\u0930\u094d\u0921 \u092e\u0947\u0921\u093f\u0915\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u2019 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u094d\u092f\u0942\u0930\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0915\u0947 \u090f\u0938\u094b\u0938\u093f\u090f\u091f \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/postgraduateeducation.hms.harvard.edu\/faculty-staff\/brian-healy-0\">\u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u0928 \u0939\u0940\u0932\u0940<\/a>\u00a0\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u093e\u0920\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0936\u094b\u0927 \u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0920\u093f\u0928\u093e\u0908 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0910\u0938\u0947 \u0936\u094b\u0927 \u092a\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092c\u093e\u0930\u0940\u0915\u0940 \u0938\u0947 \u092a\u095d\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0906\u092e \u092a\u093e\u0920\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u093e\u0928\u0947 \u0932\u093e\u092f\u0915 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0932\u093f\u0916\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/p>\n<p>\u201c\u091c\u092c \u0924\u0915 \u0906\u092a \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u0917\u091c \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0930\u0940\u0915\u0940 \u0938\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0926\u0947\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0906\u092a\u0915\u094b \u092a\u0924\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932\u0947\u0917\u093e \u0915\u093f \u090f\u0915 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2018 \u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948\u0964\u201d \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u0928 \u0939\u0940\u0932\u0940 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0935\u0939 \u092c\u094d\u0930\u093f\u0918\u092e \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u2018\u092a\u093e\u0930\u094d\u091f\u0928\u0930\u094d\u0938 \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940\u092a\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0947\u0932\u0947\u0930\u094b\u0938\u093f\u0938 \u0938\u0947\u0902\u091f\u0930\u2019 \u0914\u0930 \u092c\u094b\u0938\u094d\u091f\u0928 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0905\u0938\u094d\u092a\u0924\u093e\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092c\u093e\u092f\u094b \u0938\u094d\u091f\u0948\u091f\u093f\u0938\u094d\u091f\u093f\u092f\u0928 \u092d\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n<p>\u0935\u0947 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902- \u201c\u0915\u093f\u0938\u0940 \u0936\u094b\u0927 \u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u091c\u093f\u0928 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u093f\u0916\u093e\u090f \u091c\u093e \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0909\u0928 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902\u0964 \u092f\u0926\u093f \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094b\u0908 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0926\u0940 \u0917\u0908 \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0906\u092a\u0915\u094b \u092f\u0939 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e \u0915\u093f \u0909\u0938 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u094d\u092f\u093e\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964 \u0909\u0928 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u093e\u0928\u0947 \u092c\u093f\u0928\u093e \u0906\u092a \u092f\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u092e\u091d \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0915\u093f \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0935\u094d\u092f\u093e\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964\u201d<\/p>\n<p><strong>4. \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u091c\u0930\u093f\u090f \u092f\u0939 \u092a\u0941\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0915\u094b\u0908 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 \u2018\u092c\u093e\u0939\u0930\u0940\u2019 \u0939\u0948 \u0905\u0925\u0935\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964<\/strong><\/p>\n<p>\u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 (\u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930) \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u0910\u0938\u0947 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0909\u091a\u094d\u091a \u092f\u093e \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928 \u092e\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/scholarworks.umass.edu\/cgi\/viewcontent.cgi?article=1139&amp;context=pare\">\u0938\u093e\u0902\u0916\u094d\u092f\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0937\u092e \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u091f\u093f\u0932<\/a> \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0915\u0908 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0924\u094d\u0930\u0941\u091f\u093f \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930\u094d\u0938 \u0915\u094b \u092c\u0926\u0932 \u092f\u093e \u0939\u091f\u093e \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947, \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u094d\u0930\u0941\u091f\u093f\u0964<\/p>\n<p>\u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092d\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0917\u094d\u0930\u093e\u095e \u0915\u094b \u0926\u0947\u0916\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0915\u0941\u091b \u0921\u0947\u091f\u093e \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u092f\u093e \u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u0940\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u0935\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0907\u0938 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u094b \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u0917\u0924 \u092e\u093e\u0928 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0914\u0938\u0924 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0940 \u0926\u0942\u0930 \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u092f\u0939 \u092a\u0924\u093e \u0932\u0917\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 \u090f\u0915 \u2018\u092c\u093e\u0939\u0930\u0940\u2019 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e \u0909\u0928 \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0918\u0902\u091f\u0940 \u0915\u0947 \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0935\u0915\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u0915\u093e \u092a\u093e\u0932\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e \u0918\u0902\u091f\u0940 \u0915\u0947 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0905\u092d\u093f\u0938\u0930\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0914\u0938\u0924 \u092e\u093e\u0928 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<aside class=\"module align-right half type-pull-quote\">\u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930\u094d\u0938 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092f\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u0915\u093f \u0915\u094b\u0908 \u092c\u095c\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u0915\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0907\u0902\u0917\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/aside>\n<p>\u0909\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0940 \u0917\u0923\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926, \u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0916\u094b\u091c\u0928\u093e \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964 \u0918\u0902\u091f\u0940 \u0915\u0947 \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0935\u0915\u094d\u0930 \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u0938\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"http:\/\/faculty.washington.edu\/tamre\/GS105Lecture2.pdf\">\u090f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0928\u093f\u092f\u092e<\/a>\u00a0\u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0932\u0917\u092d\u0917 99.7 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0914\u0938\u0924 \u0915\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 \u0907\u0938 \u0938\u0940\u092e\u093e \u0938\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930 \u092e\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<p>\u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0906\u0909\u091f\u0932\u093e\u0907\u0905\u0930\u094d\u0938 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092f\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u0915\u093f \u0915\u094b\u0908 \u092c\u095c\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u0915\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0907\u0902\u0917\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u2018\u0938\u094d\u091f\u0948\u091f\u093f\u0938\u094d\u091f\u093f\u0915\u094d\u0938 \u092b\u0949\u0930 \u0921\u092e\u0940\u095b\u2019 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 \u0921\u0947\u092c\u094b\u0930\u093e \u091c\u0947. \u0930\u0941\u092e\u094d\u0938\u0940 \u0932\u093f\u0916\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902- \u201c\u090f\u0915 \u092c\u095c\u093e \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u093f \u090f\u0915 \u092c\u0941\u0930\u0940 \u091a\u0940\u091c \u0939\u094b\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0915\u093f\u090f \u091c\u093e \u0930\u0939\u0947 \u0909\u0938 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u095c\u0940 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093f\u0928\u094d\u0928\u0924\u093e \u0915\u094b \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964\u201d<\/p>\n<p>\u0907\u0938 \u092a\u094b\u0938\u094d\u091f \u0915\u093e <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/journalistsresource.org\/media\/standard-deviation-data-journalists\/\">\u092e\u0942\u0932 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u0928<\/a> \u00a0<a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/journalistsresource.org\/\">\u2018\u0926 \u091c\u0930\u094d\u0928\u0932\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0930\u093f\u0938\u094b\u0930\u094d\u0938\u2019<\/a> \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e\u0964 \u0907\u0938\u0947 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nd\/4.0\/\">\u2018\u0915\u094d\u0930\u093f\u090f\u091f\u093f\u0935 \u0915\u0949\u092e\u0928\u094d\u0938 \u0932\u093e\u0907\u0938\u0947\u0902\u0938\u2019 <\/a>\u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924 \u092f\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u2018\u0926 \u091c\u0930\u094d\u0928\u0932\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0930\u093f\u0938\u094b\u0930\u094d\u0938\u2019 \u0907\u0938 \u091f\u093f\u092a\u0936\u0940\u091f \u0915\u094b \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092f\u0942\u0928\u093f\u0935\u0930\u094d\u0938\u093f\u091f\u0940 \u0911\u092b \u0938\u093e\u0909\u0925 \u092b\u094d\u0932\u094b\u0930\u093f\u0921\u093e \u0915\u0947 \u0915\u0949\u0932\u0947\u091c \u0911\u092b \u092a\u092c\u094d\u0932\u093f\u0915 \u0939\u0947\u0932\u094d\u0925 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0905\u0930\u094d\u0925\u0936\u093e\u0938\u094d\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/health.usf.edu\/publichealth\/overviewcoph\/faculty\/troy-quast\">\u091f\u094d\u0930\u0949\u092f \u0915\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u091f<\/a>\u00a0\u0914\u0930 \u0939\u093e\u0930\u094d\u0935\u0930\u094d\u0921 \u092e\u0947\u0921\u093f\u0915\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u094d\u092f\u0942\u0930\u094b\u0932\u0949\u091c\u0940 \u0915\u0947 \u090f\u0938\u094b\u0938\u093f\u090f\u091f \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0938\u0930 <a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/postgraduateeducation.hms.harvard.edu\/faculty-staff\/brian-healy-0\">\u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u0928 \u0939\u0940\u0932\u0940<\/a>\u00a0\u0915\u093e \u0906\u092d\u093e\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<h4>\u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/hi\/aalekh\/patrakarom-ko-sankhyikiya-mahatva-para-ye-5-batem-avasya-janana-cahie\/\"><em>5 Things Journalists Need to Know About Statistical Significance<\/em><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gijn.org\/stories\/new-data-tools-and-tips-for-investigating-climate-change\/\"><em>New Data Tools and Tips for Investigating Climate Change<\/em><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/helpdesk.gijn.org\/support\/solutions\/articles\/14000036505-data-journalism\"><em>GIJN Resource Center: Data Journalism<\/em><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><em><strong><a rel=\"noopener\" target=\"_blank\" href=\"https:\/\/twitter.com\/deniseordway?lang=en\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-thumbnail wp-image-573810\" src=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Ordway-140x140.jpeg\" alt=\"\" width=\"140\" height=\"140\" srcset=\"https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Ordway-140x140.jpeg 140w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Ordway-60x60.jpeg 60w, https:\/\/gijn.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/Ordway.jpeg 240w\" sizes=\"auto, (max-width: 140px) 100vw, 140px\" \/>\u0921\u0947\u0928\u093f\u0938-\u092e\u0948\u0930\u0940 \u0911\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947<\/a><\/strong> \u2018\u0926 \u091c\u0930\u094d\u0928\u0932\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0930\u093f\u0938\u094b\u0930\u094d\u0938\u2019 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927 \u0938\u0902\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u092f\u0942\u090f\u0938\u090f \u0914\u0930 \u092e\u0927\u094d\u092f \u0905\u092e\u0947\u0930\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u093e\u091a\u093e\u0930 \u092a\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0930\u0947\u0921\u093f\u092f\u094b \u0938\u094d\u091f\u0947\u0936\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u0915\u093e\u092e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0909\u0928\u0915\u093e \u0932\u0947\u0916\u0928 \u092f\u0942\u090f\u0938\u090f \u091f\u0941\u0921\u0947, \u0926 \u0928\u094d\u092f\u0942\u092f\u0949\u0930\u094d\u0915 \u091f\u093e\u0907\u092e\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0926 \u0935\u093e\u0936\u093f\u0902\u0917\u091f\u0928 \u092a\u094b\u0938\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0939 2014-15 \u092e\u0947\u0902 \u2018\u0939\u093e\u0930\u094d\u0935\u0930\u094d\u0921 \u0928\u0940\u092e\u0928 \u092b\u0948\u0932\u094b \u092d\u0940 \u0930\u0939 \u091a\u0941\u0915\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0915\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092c\u093f\u0902\u0926\u0941 \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u0938\u0947\u091f \u0915\u0947 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0938\u0947 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u092a \u0915\u0940 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0914\u0902\u0938, \u0907\u0902\u091a, \u092a\u093e\u0909\u0902\u0921 \u092f\u093e \u0915\u093f\u0932\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937 \u092c\u0924\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u091c\u093e\u092f \u0907\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u2018\u092e\u093e\u0928\u0915 \u0935\u093f\u091a\u0932\u0928\u2019 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/p>\n","protected":false},"author":3031168,"featured_media":1146886,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"republication-tracker-tool-hide-widget":true,"footnotes":"","_tec_slr_enabled":"","_tec_slr_layout":""},"categories":[23125],"tags":[23805,19718,26654,26655,24401,25277,26656,26657,26658],"gijn_topic":[18692],"series":[],"gijn_language":[17794],"gijn_region":[18686],"class_list":["post-567447","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aalekh","tag-climate-hi","tag-gijn--hi","tag-standard-deviation-hi","tag-autalaiarsa","tag-jiaijeena","tag-deta-jarnalizma","tag-brayana-hili","tag-manaka-vicalana","tag-sankhyiki","gijn_topic-data-patrkarita","gijn_language-hi-hi","gijn_region-africa"],"acf":[],"ticketed":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3031168"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=567447"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2369265,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567447\/revisions\/2369265"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1146886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=567447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=567447"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=567447"},{"taxonomy":"gijn_topic","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_topic?post=567447"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=567447"},{"taxonomy":"gijn_language","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_language?post=567447"},{"taxonomy":"gijn_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/gijn.org\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/gijn_region?post=567447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}